Hơn hai thập kỷ gắn bó với i viện dưỡng lão đã đưa GS Raymond Kai-yu Tong đến một hành trình khoa học nhân văn: tạo ra cánh tay robot có khả năng đánh thức phần năng lực bị “ngủ quên” trong não, giúp người đột quỵ giành lại sự độc lập trong cuộc sống.
- Một bàn lịch sử, chín bàn rung chuyển, Man City thoát chết đầy may mắn khiến cả Premier League bàng hoàng
- Tranh luận Doha: Giải trí hiện đại đang khai sáng hay làm xói mòn con người?
Hành trình khởi nguồn từ lời gửi gắm của một cụ bà đột quỵ
Thuở trẻ, Raymond Kai-yu Tong thường theo cha mẹ – những người làm công tác xã hội – đến các trung tâm chăm sóc người già khuyết tật. Ở đó, ông không chỉ phụ giúp việc sinh hoạt mà còn lắng nghe những tâm tư rất thật của họ.
Dù được chăm sóc bằng hệ thống hiện đại và robot hỗ trợ, những người cao tuổi vẫn mang trong mình ước vọng sâu xa: được sống tự lập như trước kia.
Một ngày, cụ bà mà Raymond gắn bó nắm chặt lấy tay ông và bật khóc, mong ông – một người trẻ học khoa học – có thể giúp bà lấy lại đôi tay đã mất chức năng sau đột quỵ. Lời gửi gắm ấy theo ông suốt hơn 20 năm, trở thành động lực để ông lựa chọn hướng đi: thay vì chỉ hỗ trợ nhu cầu trước mắt, khoa học có thể thay đổi cả số phận của những con người ấy.
Bàn tay hy vọng và công nghệ đánh thức khả năng tự nhiên của não người
Nhiều bệnh nhân đột quỵ hay trẻ bị liệt sau phẫu thuật tim luôn khao khát được tự mình cầm nắm, ôm con hoặc sinh hoạt bình thường. Dù nhiều người cho rằng điều đó là bất khả thi, GS Raymond vẫn tin rằng não bộ luôn có phần năng lực dự phòng có thể được kích hoạt nếu có phương pháp đúng.
Từ niềm tin đó, ông nghiên cứu và tạo ra “bàn tay hy vọng” – thiết bị robot có thể đọc ý định vận động thông qua tín hiệu thần kinh. Khi người bệnh đeo vào, robot không làm thay bàn tay thật mà chỉ gợi mở lại đường dẫn thần kinh, buộc bộ não học lại chức năng cũ.
Ông và cộng sự tiếp tục quan sát từng chuyển động ngón tay người để cải tiến thành cấu trúc mềm, nhẹ, gần gũi với cơ thể. Khi công nghệ robot mềm phát triển, nhóm nghiên cứu tạo ra cơ nhân tạo XoMuscle, thiết bị có độ linh hoạt như cơ thật, giúp bệnh nhân tập luyện ngay tại nhà.
Nhiều trường hợp phục hồi từng bị coi là không thể đã trở thành hiện thực. Tại Úc, một em bé bại não chưa từng biết đi đã có thể đứng dậy sau hơn chục buổi tập. Tỷ lệ phục hồi vận động vốn chỉ đạt khoảng 10% nay chạm tới 80%.
Từ giấc mơ khoa học đến hành trình lan tỏa nhân văn
Robot mềm của GS Raymond không chỉ mở hướng điều trị cho bệnh nhân đột quỵ, trẻ bại não hay người suy giảm chức năng sau phẫu thuật, mà còn được nghiên cứu ứng dụng trong thể thao và các hoạt động tăng cường sức mạnh cơ bắp. Xa hơn, ông tin rằng thế hệ robot mềm tương lai có thể hỗ trợ toàn diện cơ thể người.
Tuần này, ông có mặt tại Trường Đại học Y Hà Nội để giới thiệu công nghệ với mong muốn đem những thành tựu ấy đến gần hơn với bệnh nhi Việt Nam. Sinh ra trong gia đình làm công tác xã hội, học tập chuyên sâu về kỹ thuật sinh học.
Ông trở thành một trong những nhà khoa học được trích dẫn nhiều nhất thế giới về robot phục hồi chức năng, GS Raymond vẫn giữ nguyên mục tiêu đầu tiên: trả lại sự độc lập và phẩm giá cho những người bị giới hạn vận động.
Theo: Dân trí
