Vì sao điểm chuẩn ngành sư phạm liên tục ở mức rất cao?

Hà Nội – Nhiều ngành đào tạo giáo viên tại các trường đại học tiếp tục có điểm chuẩn cao trong mùa tuyển sinh năm 2026, với mức cao nhất lên tới 29,83 điểm.

Mức điểm này được ghi nhận tại nhiều cơ sở đào tạo trên cả nước, trong đó một số ngành tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm TPHCM và Đại học Cần Thơ đều vượt 28 điểm. Điểm chuẩn cao được hình thành từ sức hút của nghề giáo, chính sách hỗ trợ người học, chỉ tiêu đào tạo được kiểm soát và điều kiện đầu vào tương đối cao.

Tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, điểm chuẩn các ngành đào tạo giáo viên năm nay dao động 20,6-29 điểm theo điểm thi tốt nghiệp THPT, trong đó Sư phạm Toán học (dạy Toán bằng tiếng Anh) dẫn đầu với 29 điểm. Sư phạm Hóa học lấy 28,99 điểm, Sư phạm Toán học 28,95 điểm, Sư phạm Vật lí 28,77 điểm, trong khi Giáo dục Tiểu học và Sư phạm Tiếng Anh cùng ở mức 28,42 điểm.

Mức điểm cao không phải hiện tượng mới tại trường này khi nhiều ngành sư phạm trong ba mùa tuyển sinh gần đây đều vượt 28 điểm. Năm 2024, Sư phạm Địa lý đạt 29,05 điểm, còn năm 2025, Sư phạm Lịch sử dẫn đầu với 29,06 điểm, tiếp theo là Sư phạm Địa lý, Sư phạm Lịch sử – Địa lý, Sư phạm Ngữ văn, Sư phạm Hóa học, Sư phạm Toán học dạy bằng tiếng Anh và Sư phạm Vật lý.

Tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, tất cả ngành sư phạm năm nay đều có điểm chuẩn trên 24, trong đó Sư phạm Toán học đạt 27,51 điểm, Sư phạm tiếng Anh 27,43 điểm, Sư phạm Ngữ văn 27,2 điểm và Sư phạm Lịch sử 27,15 điểm. Trường Đại học Giáo dục thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội cũng ghi nhận cả 10 ngành đào tạo giáo viên đều vượt 25 điểm, với Sư phạm Toán học cao nhất ở mức 27,55 điểm.

Ở Trường Đại học Sư phạm (Đại học Thái Nguyên), Sư phạm Toán học theo tổ hợp A00 đứng đầu với 27,13 điểm, Sư phạm Lịch sử đạt 26,79 điểm và các ngành còn lại cũng trên 24 điểm. Trong khi đó, Trường Đại học Sư phạm TPHCM có mức cao nhất 29,83 điểm ở ngành Sư phạm Hóa học, cùng nhiều ngành khác như Sư phạm Vật lý, Sư phạm Toán học, Sư phạm Ngữ văn và Lịch sử vượt 29 điểm.

Tại Trường Đại học Sài Gòn, Sư phạm Toán có điểm chuẩn cao nhất năm nay với 28,98 điểm, tiếp đến là Sư phạm Ngữ văn 28,07 điểm, Sư phạm Vật lý 27,54 điểm, Sư phạm Tiếng Anh 27,5 điểm và Sư phạm Hóa học 27,43 điểm. Ở Đại học Cần Thơ, Sư phạm Toán học dẫn đầu với 28,12 điểm, còn Sư phạm Ngữ văn, Sư phạm Lịch sử và Giáo dục Tiểu học đều lấy từ 27 điểm trở lên.

Theo các chuyên gia, điểm chuẩn cao của nhóm ngành sư phạm là kết quả cộng hưởng của nhiều yếu tố, thay vì chỉ xuất phát từ một nguyên nhân riêng lẻ. Trong đó, chính sách tiền lương và đãi ngộ đối với nhà giáo được quan tâm hơn góp phần gia tăng sức hấp dẫn của nghề giáo.

Luật Nhà giáo có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đã luật hóa nguyên tắc lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Bên cạnh đó, Nghị định 182/2026 của Chính phủ quy định phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập, với mức từ 25% đến 80%; giáo viên mầm non, tiểu học được hưởng 45%, giáo viên THCS, THPT hưởng 40%, còn một số nhóm nhà giáo làm việc tại vùng hoặc cơ sở giáo dục đặc thù được hưởng mức cao hơn.

Một yếu tố khác là chính sách hỗ trợ trực tiếp đối với sinh viên sư phạm. Theo Nghị định 116/2020 của Chính phủ, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 60/2025 có hiệu lực từ ngày 20/4/2025, sinh viên thuộc diện chính sách được hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt; mức hỗ trợ sinh hoạt hiện là 3,63 triệu đồng/tháng, tối đa 10 tháng trong một năm học.

Khoản hỗ trợ này đi kèm cam kết về việc làm sau tốt nghiệp, bởi người hưởng chính sách phải tham gia công tác trong ngành giáo dục theo thời hạn quy định và có thể phải bồi hoàn kinh phí nếu không thực hiện đúng cam kết. Một số địa phương cũng triển khai chính sách riêng nhằm đãi ngộ, thu hút và giữ chân nhà giáo.

Trong khi sức hút tăng, chỉ tiêu đào tạo giáo viên lại được kiểm soát chặt hơn. Theo Thông tư 34/2026 của Bộ GD&ĐT, chỉ tiêu tuyển sinh từng ngành đào tạo giáo viên trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT xác định, thông báo dựa trên năng lực đào tạo, nhu cầu giáo viên, định hướng phát triển mạng lưới, chất lượng tuyển sinh, yếu tố vùng miền và các căn cứ liên quan.

Vì vậy, ở một số ngành, số lượng tuyển chỉ vài chục sinh viên, thậm chí khoảng 20-30 chỉ tiêu. Khi số chỗ học bị giới hạn trong khi lượng thí sinh có nguyện vọng cao, mức độ cạnh tranh tăng lên và điểm chuẩn có xu hướng được đẩy cao ở những ngành được nhiều thí sinh lựa chọn.

Nguồn tuyển vào các ngành sư phạm cũng đã được sàng lọc ngay từ đầu thông qua các quy định về ngưỡng đầu vào. Năm 2026, ngưỡng đối với chương trình đào tạo giáo viên trình độ đại học sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT là 20/30 điểm, riêng Giáo dục thể chất, Sư phạm Âm nhạc và Sư phạm Mỹ thuật là 19/30.

Với phương thức không sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc phương thức kết hợp, điều kiện đầu vào cũng tương đối cao, trong đó có yêu cầu thí sinh có kết quả học tập lớp 12 ở mức tốt, tức học lực từ giỏi trở lên, đồng thời tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp đạt từ 18 điểm.

Như vậy, chính sách đãi ngộ nghề giáo, hỗ trợ sinh viên, chỉ tiêu đào tạo hạn chế và điều kiện tuyển sinh tạo thành chuỗi tác động liên tiếp. Khi nhiều thí sinh có năng lực học tập tốt cùng hướng đến một số ngành sư phạm nhưng số lượng chỗ học không lớn, điểm chuẩn cao trở thành kết quả dễ nhận thấy của sự cạnh tranh trong tuyển sinh.

Minh Tuấn (tổng hợp)