Việt Nam không chỉ sở hữu trữ lượng vonfram lớn thứ ba thế giới mà còn từng bước khẳng định năng lực chế biến sâu, khi doanh nghiệp trong nước được đối tác Hàn Quốc lựa chọn để xử lý quặng phục vụ chuỗi cung ứng vật liệu công nghệ cao.
- Tuyên Quang, Thái Nguyên tiếp tục mưa cảnh báo lũ quét sạt lở đất
- Giá xăng giảm sâu, đĩa cơm và tô phở vẫn đứng nguyên một chỗ
- Công ty thanh toán trở thành công cụ rửa tiền cho đường dây lừa đảo
Theo số liệu của các tổ chức địa chất quốc tế, Việt Nam hiện đứng thứ ba thế giới về trữ lượng vonfram, chỉ sau Trung Quốc và Nga. Kim loại này ngày càng giữ vai trò quan trọng trong sản xuất chip bán dẫn, hàng không vũ trụ, quốc phòng, năng lượng và thiết bị điện tử, trong bối cảnh nhu cầu tăng mạnh cùng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI).
Vonfram là một trong những kim loại có độ cứng và nhiệt độ nóng chảy thuộc nhóm cao nhất trong tự nhiên, trở thành nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành công nghệ cao. Khi AI phát triển nhanh trên phạm vi toàn cầu, nhu cầu đối với loại khoáng sản này tiếp tục gia tăng, trong khi nguồn cung ngày càng chịu nhiều sức ép.
Diễn biến đó đã đẩy giá amoni paratungstat (APT), sản phẩm trung gian quan trọng của vonfram, tăng mạnh trong thời gian ngắn. Từ khoảng 330USD/mtu vào cuối năm 2024, giá APT vượt 800USD/mtu vào cuối năm 2025 và tiếp tục vượt mốc 3.000USD/mtu trong những tháng đầu năm 2026.
Nhiều chuyên gia nhận định xu hướng tăng này xuất phát từ sự mất cân đối giữa cung và cầu trên thị trường. Trong khi Trung Quốc, quốc gia chi phối phần lớn nguồn cung vonfram toàn cầu, siết hoạt động xuất khẩu thì nhu cầu từ các ngành AI, bán dẫn và quốc phòng tiếp tục mở rộng, đưa thị trường bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới.
Bên cạnh lợi thế về tài nguyên, Việt Nam còn mở rộng vai trò trong chuỗi giá trị nhờ năng lực chế biến sâu. Mới đây, Hàn Quốc lần đầu quyết định đưa quặng vonfram khai thác trong nước sang Việt Nam để chế biến thay vì xử lý tại các cơ sở trong nước hoặc những trung tâm luyện kim khác.
Theo thỏa thuận hợp tác giữa Masan High-Tech Materials (MSR) và GB Innovation (GBI), quặng khai thác tại Hàn Quốc sẽ được vận chuyển đến nhà máy của MSR tại Việt Nam để chế biến thành các sản phẩm vonfram có giá trị gia tăng cao. Thỏa thuận cho thấy năng lực chế biến của Việt Nam đang được doanh nghiệp quốc tế ghi nhận, đồng thời góp phần đa dạng hóa chuỗi cung ứng vật liệu chiến lược trong bối cảnh nhiều quốc gia tìm cách giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất.
Hiện nay, dù nhiều quốc gia có nguồn tài nguyên vonfram ở khâu khai thác, năng lực chế biến quy mô lớn ngoài Trung Quốc vẫn còn hạn chế. MSR được đánh giá là một trong những nền tảng khai thác và chế biến vonfram tích hợp lớn nhất thế giới ngoài Trung Quốc.
Về phía Hàn Quốc, GBI đặt mục tiêu khai thác khoảng 200.000 tấn quặng nguyên khai (ROM) mỗi năm nhưng cần năng lực chế biến quy mô lớn để chuyển hóa tinh quặng thành các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. Sự hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam vì vậy đáp ứng nhu cầu của cả hai bên trong chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh giá vonfram duy trì ở mức cao, Masan High-Tech Materials, đơn vị đang vận hành mỏ vonfram Núi Pháo, được đánh giá là một trong những doanh nghiệp có khả năng hưởng lợi trực tiếp. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu khoảng 20.300 tỷ đồng, gần gấp ba lần năm trước, đồng thời kỳ vọng lợi nhuận sau thuế đạt từ 1.700-2.500 tỷ đồng, tương ứng tăng từ 150-220 lần so với nền thấp của năm 2025.
Hoàng Lan (tổng hợp)
