Xung đột Mỹ – Iran có nguy cơ trở thành cuộc chiến đóng băng với lệnh ngừng bắn bấp bênh cùng sự tiến triển ít ỏi trong các vòng đàm phán chính trị.
- Thỏa thuận hòa bình Mỹ – Iran: Tổng thống Trump đặt điều kiện bắt buộc
- Cò nhạn quý hiếm tái xuất hiện tại cánh đồng tỉnh Hà Tĩnh
- Eo biển Malacca: Indonesia khẳng định không thu phí quá cảnh tàu thuyền
Xung đột Mỹ – Iran và những lệnh ngừng bắn tạm thời
Xung đột đóng băng là trạng thái một cuộc chiến chưa có lời giải, tiếp diễn ở mức độ thấp dưới ngưỡng giao tranh tổng lực. Điều này thường xảy ra khi các bên không thể đạt được một thỏa thuận chính trị toàn diện và bền vững. Ví dụ điển hình là cuộc giao tranh ở miền Đông Ukraine từ năm 2014 kéo dài đến năm 2022. Hiện nay, xung đột Mỹ – Iran đang cho thấy những dấu hiệu tương tự.
Cách tiếp cận của Tổng thống Donald Trump cho thấy ông không coi lệnh ngừng bắn là bước đệm để đàm phán thực chất. Thay vào đó, ông coi đây là một thành công và nhanh chóng chuyển sang các vấn đề toàn cầu tiếp theo. Tuy nhiên, hầu hết các cuộc xung đột này đều là những lệnh ngừng bắn mong manh. Các vấn đề cốt lõi vẫn chưa được giải quyết, để lại những căng thẳng thường trực và nguy cơ tái diễn thù địch.
Sự khác biệt về sức mạnh quân sự khiến cuộc chiến hiện tại mang tính chất bất đối xứng rõ rệt. Iran sử dụng các chiến thuật như nhắm vào cơ sở hạ tầng vùng Vịnh và đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz để đối phó Mỹ. Những nghiên cứu chỉ ra rằng xung đột bất đối xứng thường kéo dài và không có hồi kết rõ ràng. Bên yếu hơn cố gắng vắt kiệt đối phương bằng áp lực chính trị và kinh tế để buộc họ phải rút quân.
Bế tắc đàm phán hạt nhân và tương lai khu vực
Cả Mỹ và Iran đều chưa cho thấy sự cam kết với các giải pháp dài hạn cho những căng thẳng ngầm. Quan trọng nhất trong số đó là câu hỏi về chương trình hạt nhân của Tehran. Vòng đàm phán tại Pakistan vừa qua đã bị hủy bỏ do Iran từ chối thỏa hiệp về quyền làm giàu uranium. Iran lập luận rằng họ có quyền không thể tước bỏ trong việc phát triển hạt nhân cho các mục đích dân sự.
Thỏa thuận JCPOA năm 2015 từng mất 20 tháng để hoàn tất nhưng Mỹ đã rút khỏi sau đó 3 năm. Với lịch sử này, một giải pháp nhanh chóng cho tranh chấp hiện tại là điều rất khó xảy ra. Một số nhà phân tích tin rằng hai bên có thể công bố một thỏa thuận từng phần, để lại các vấn đề kỹ thuật sau. Tuy nhiên, Iran đang khẳng định một trạng thái bình thường địa chiến lược mới thông qua việc làm gián đoạn kinh tế toàn cầu.
Cuộc chiến Mỹ – Iran có khả năng kết thúc bằng một loạt lệnh ngừng bắn nhưng vẫn là xung đột đóng băng. Điều này đồng nghĩa với việc sẽ có thêm nhiều lời đe dọa về hạt nhân và các cuộc giao tranh bùng phát định kỳ. Tình trạng này rất giống với cục diện đang diễn ra tại dải Gaza hiện nay. Dù có các giai đoạn thực hiện kế hoạch hòa bình, nhưng những vấn đề phức tạp như quản trị hậu chiến vẫn chưa có tiến triển.
Theo: Báo Dân trí
