.
Trung Quốc – Gần 27 năm sau vụ án mạng cướp tài sản một cô gái 19 tuổi thiệt mạng tại tỉnh Vân Nam, gia đình nạn nhân vẫn tiếp tục khiếu nại. Xuất phát từ việc hung thủ từng bị tuyên án tử hình, được giảm xuống hoãn thi hành và đã mãn hạn tù.
- Đà Nẵng nhận dừa Hàn Quốc góp phần giữ bờ biển thêm xanh
- Người dân Nghệ An cứu hai trẻ mắc kẹt giữa dòng lũ
- Bãi rác Sầm Sơn đóng cửa sau hơn 30 năm chôn vùi 350.000 tấn rác
Vụ án xảy ra tại làng Tân Đức, xã Lạc Phong, thành phố Tuyên Uy, tỉnh Vân Nam vào rạng sáng 25/10/1999. Theo hồ sơ vụ án, Đới Hiền Phong khi đó 20 tuổi cùng Phổ Thiệu Bính và Tiêu Bản Nghĩa bàn bạc cướp cửa hàng tạp hóa của gia đình Từ Văn Tố. Hai gia đình sống cách nhau khoảng 100m và trước đó không ghi nhận mâu thuẫn.
Rạng sáng hôm xảy ra vụ việc, Phong đến cửa hàng xin mua chịu một cây thuốc lá nhưng bị từ chối. Sau đó, anh ta dùng dao tấn công cô Từ Văn Tố, 19 tuổi. Nạn nhân tìm cách chống trả nhưng tiếp tục bị truy sát bên trong cửa hàng và tử vong sau nhiều nhát đâm. Sau khi gây án, Phong lấy một số cây thuốc lá rồi cùng hai đồng phạm bỏ trốn.
Ít ngày sau, anh trai của Phong báo tin cho công an về nơi lẩn trốn của em mình và phối hợp đưa lực lượng chức năng đến bắt giữ tại Côn Minh vào ngày 01/11/1999. Hai nghi phạm còn lại tiếp tục bỏ trốn trong nhiều năm.
Tháng 7/2000, TAND Trung cấp thành phố Khúc Tĩnh tuyên Phong mức án tử hình về các tội giết người và cướp tài sản, đồng thời tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu tài sản. Dù ghi nhận việc anh trai bị cáo hỗ trợ cơ quan điều tra bắt giữ, tòa sơ thẩm cho rằng hành vi phạm tội đặc biệt nghiêm trọng nên không đủ căn cứ giảm nhẹ hình phạt.
Sau khi kháng cáo, TAND Cấp cao tỉnh Vân Nam đánh giá hành vi của Phong có tính chất đặc biệt nghiêm trọng và về nguyên tắc phải chịu án tử hình. Tuy nhiên, tòa xác định bị cáo chưa thuộc trường hợp phải thi hành án ngay lập tức.
Ngày 28/9/2000, cấp phúc thẩm hủy phần hình phạt tử hình ngay và chuyển sang mức án tử hình hoãn thi hành hai năm, đồng thời công nhận tình tiết đầu thú.
Gia đình Từ Văn Tố cho biết họ không được thông báo tham gia các phiên xét xử cũng như không được hướng dẫn về quyền yêu cầu giải quyết bồi thường dân sự trong vụ án. Các bản án sơ thẩm và phúc thẩm cũng không được gửi đến gia đình.
Do chỉ nghe thông tin rằng hung thủ đã bị tuyên án tử hình, gia đình tin vụ việc đã khép lại. Mãi đến năm 2010, họ mới biết hình phạt đã được chuyển thành tử hình hoãn thi hành và Phong sắp mãn hạn tù.
Sau khi tiếp cận hồ sơ, gia đình nạn nhân liên tục gửi đơn khiếu nại. Họ cho rằng việc công nhận tình tiết đầu thú chưa thuyết phục, đồng thời nhận định quá trình tố tụng tồn tại sai sót khi quyền lợi của phía bị hại không được bảo đảm đầy đủ. Trong thời gian này, hai đồng phạm từng bỏ trốn hơn một thập kỷ lần lượt bị bắt và sau đó bị tuyên án tù chung thân.
Tháng 4/2012, TAND Cấp cao tỉnh Vân Nam bác đơn khiếu nại của gia đình. Đến tháng 8/2016, VKSND tỉnh Vân Nam cũng cho rằng căn cứ để phủ nhận tình tiết đầu thú không đủ cơ sở.
Tuy nhiên, cơ quan công tố xác nhận các cơ quan tiến hành tố tụng ban đầu đã không thông báo cho phía bị hại về quyền yêu cầu giải quyết dân sự trong vụ án. Sai sót này được xác định là lỗi về thủ tục nhưng không làm thay đổi trách nhiệm hình sự của bị cáo.
Năm 2014, Đới Hiền Phong được trả tự do sau thời gian chấp hành án. Theo gia đình nạn nhân, người thân của Phong đã tổ chức ăn mừng trong ngày anh ta trở về. Hiện Phong không còn sinh sống tại địa phương.
Từ khi biết sự thật vào năm 2010, chị gái nạn nhân là Từ Giảo Nguyệt tiếp tục gửi đơn đến nhiều cơ quan có thẩm quyền. Cha của cô qua đời vào năm 2022 nhưng hành trình khiếu nại vẫn được gia đình duy trì.
Tháng 4/2026, sau khi nhận đơn gửi đến VKSND Tối cao, vụ việc được chuyển cho VKSND tỉnh Vân Nam xem xét lại. Đến ngày 09/6, cơ quan công tố thông báo đã chính thức thụ lý đơn khiếu nại hình sự của gia đình và đang tiếp tục giải quyết theo quy định. Kết quả sẽ được thông báo sau khi quá trình xem xét hoàn tất.
Hoàng Lan (tổng hợp)
