TPHCM đang đặt tham vọng thử nghiệm ô tô bay, mở đường cho kinh tế không gian tầm thấp – lĩnh vực được dự báo mang lại giá trị hàng tỷ USD. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố cần xây dựng một hệ sinh thái đồng bộ từ pháp lý, công nghệ đến hạ tầng và an toàn bay.
- Sạt lở đồi núi ở Chân Mây – Lăng Cô khiến giao thông ách tắc
- Lãi suất tăng mạnh, ngân hàng nào gửi tiền có lợi nhất tháng 12?
- Kiều Trinh bật khóc khi nhận vai diễn phản chiếu cuộc đời mình
Kinh tế không gian tầm thấp là gì?
Khái niệm kinh tế không gian tầm thấp đang trở thành xu hướng mới trên thế giới, đặc biệt ở các đô thị lớn. Đây là không gian bay từ mặt đất đến khoảng 1.000 m (một số trường hợp mở rộng lên 3.000 – 5.000 m), nơi các phương tiện như drone, UAV, eVTOL hay ô tô bay có thể hoạt động. Khác với hàng không dân dụng truyền thống, tầng không gian này phù hợp cho vận tải hàng hóa, taxi bay, dịch vụ cứu hộ, giám sát công trình, khảo sát, logistics và nhiều ứng dụng đô thị khác.
Sự quan tâm đến ô tô bay tại TPHCM gia tăng khi thành phố tính toán triển khai thử nghiệm phương tiện này. Nhiều ý kiến kỳ vọng đây sẽ là bước đột phá giúp giảm ùn tắc giao thông, rút ngắn thời gian di chuyển và mở ra ngành kinh tế mới. Tuy nhiên, để kinh tế tầm thấp vận hành hiệu quả, TPHCM phải chuẩn bị đồng bộ về pháp lý, hạ tầng và công nghệ.
Bốn trụ cột xây dựng hệ sinh thái bay tầm thấp
Khung pháp lý và tiêu chuẩn hóa
Bao gồm quy chuẩn thiết kế, sản xuất, vận hành, tiêu chuẩn an toàn – an ninh, các quy định liên quan đến quản lý không phận, đăng kiểm và trách nhiệm pháp lý.
Công nghệ và năng lực sản xuất trong nước
Việt Nam không thể chỉ dựa vào thiết bị nhập khẩu, bởi điều này tiềm ẩn rủi ro an ninh dữ liệu và phụ thuộc kỹ thuật. TPHCM cần thúc đẩy nghiên cứu, chế tạo UAV, eVTOL, pin, hệ thống điều khiển và chuỗi cung ứng công nghệ phụ trợ.
Khai thác và dịch vụ thương mại
Ứng dụng của kinh tế tầm thấp rất rộng: vận tải hành khách bằng taxi bay, giao hàng tốc độ cao, cứu hộ – cứu nạn, giám sát đô thị, khảo sát địa hình, chụp ảnh dữ liệu, vận chuyển y tế khẩn cấp…
Hạ tầng và quản lý điều phối bay
Thành phố phải quy hoạch vị trí xây dựng vertiport (điểm cất – hạ cánh thẳng đứng), hành lang bay, hệ thống UTM (quản lý giao thông bay không người lái), trung tâm giám sát an toàn và mạng lưới điều phối thời gian thực.
Thách thức lớn khi triển khai ô tô bay tại TPHCM
Bên cạnh cơ hội, TPHCM cũng đối diện nhiều rào cản:
- An toàn và an ninh: Nếu thiết bị, phần mềm hay hệ thống điều khiển phụ thuộc nước ngoài, nguy cơ rò rỉ dữ liệu và mất kiểm soát thiết bị là rất lớn.
- Quản lý không phận: Không giống đường bộ, không gian tầm thấp không có ranh giới vật lý, khiến việc điều phối trở nên khó khăn hơn.
- Thiếu khung pháp lý chuyên biệt: Việt Nam hiện chưa có quy định đầy đủ về vận hành thiết bị bay tầm thấp, dẫn đến khoảng trống pháp lý.
- Hạ tầng chưa sẵn sàng: Vertiport, trạm sạc, trung tâm điều hành và hệ thống giám sát cần đầu tư mạnh mẽ trước khi đưa vào vận hành đại trà.
Nếu TPHCM mở được kinh tế không gian tầm thấp, thành phố có thể tạo ra một ngành kinh tế mới trị giá hàng tỷ USD. Việc ứng dụng ô tô bay và eVTOL có thể giảm tải giao thông mặt đất, hỗ trợ cứu hộ, đẩy mạnh giao hàng siêu tốc và hình thành chuỗi giá trị công nghệ cao.
Theo: Dân Trí
