Từ năm 2026, tuổi nghỉ hưu và điều kiện hưởng lương hưu sẽ thay đổi theo lộ trình mới, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu lao động. Những điều chỉnh này nhằm bảo đảm cân đối quỹ BHXH trong bối cảnh tuổi thọ người Việt ngày càng tăng.
- Lộ tình tiết mới vụ đổ xăng đốt quán khiến 11 người chết ở Hà Nội
- Tỷ phú trẻ nhất thế giới: Không nghỉ ngày nào suốt ba năm
- Đường dây lừa đảo xuyên quốc gia: Hơn 100 cảnh sát đột kích, thu hồi nghìn tỷ
Tuổi nghỉ hưu tăng theo lộ trình từ năm 2026
Từ ngày 1/1/2026, tuổi nghỉ hưu của lao động làm việc trong điều kiện bình thường sẽ được điều chỉnh tăng theo Bộ luật Lao động. Theo đó, lao động nam sẽ nghỉ hưu ở 61 tuổi 6 tháng, còn lao động nữ là 57 tuổi. Lộ trình tăng tiếp tục kéo dài đến năm 2028 với mốc 62 tuổi cho nam và đến năm 2035 khi nữ đạt tuổi nghỉ hưu 60.
Đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại, vùng đặc biệt khó khăn hoặc người bị suy giảm khả năng lao động, pháp luật cho phép nghỉ hưu sớm hơn nhưng không quá 5 năm so với tuổi quy định. Trường hợp đặc biệt như chuyên gia có trình độ cao, nhà khoa học hay người giữ chức vụ quản lý có thể nghỉ hưu muộn hơn tối đa 5 năm khi có nhu cầu và được chấp thuận.
Điều kiện hưởng lương hưu và cách tính mới
Từ 2026, người lao động phải đáp ứng hai điều kiện: đủ tuổi nghỉ hưu theo lộ trình và đóng BHXH tối thiểu 15 năm để được nhận lương hưu hàng tháng.Về mức hưởng, lao động nữ đủ tuổi và đóng 15 năm sẽ được nhận 45% mức bình quân tiền lương đóng BHXH, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2% cho đến tối đa 75% (khi đóng đủ 30 năm).
Lao động nam đủ tuổi và có từ 20 năm đóng BHXH sẽ được hưởng 45%. Nếu đóng từ 15 đến dưới 20 năm, tỷ lệ là 40%, sau đó tăng 1% mỗi năm cho đến 20 năm; từ năm thứ 21 trở đi, mỗi năm tăng 2% để đạt mức tối đa 75%.Người lao động thiếu dưới 6 tháng đóng BHXH so với điều kiện tối thiểu có thể đóng bổ sung một lần để đủ hưởng lương hưu khi nghỉ.
Từ năm 2026, người từ 75 tuổi trở lên nhưng không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội 500.000 đồng/tháng. Riêng Hà Nội áp dụng mức 650.000 đồng/tháng, cao hơn mức chung của cả nước.
Việt Nam hiện có khoảng 3,4 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng. Mức lương hưu bình quân toàn quốc đang ở mức 7 triệu đồng/tháng (bao gồm lực lượng vũ trang), còn nhóm lao động dân sự khoảng 6,2 triệu đồng/tháng. Trong bối cảnh tuổi thọ trung bình đã đạt 74,7 tuổi, chính sách tăng tuổi nghỉ hưu được đánh giá là cần thiết nhằm bảo đảm an toàn quỹ BHXH lâu dài.
Tác động tới lao động và các vấn đề đặt ra
Quy định mới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động đang chuẩn bị nghỉ hưu trong giai đoạn 2026–2030. Việc kéo dài tuổi làm việc giúp quỹ BHXH cân bằng hơn, nhưng cũng tạo áp lực với nhóm lao động lớn tuổi, đặc biệt là những người làm việc trong môi trường nặng nhọc, sức khỏe suy giảm.
Ngoài ra, dù tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa 75% được đánh giá thuộc nhóm cao trong khu vực, mức lương hưu thực nhận vẫn ở mức trung bình do mức đóng BHXH chưa cao. Bên cạnh đó, khoảng cách giữa người có lương hưu và người chỉ nhận trợ cấp xã hội còn lớn, khi mức 500.000–650.000 đồng/tháng khó bảo đảm mức sống tối thiểu.
Chính sách mới được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho hệ thống an sinh xã hội bền vững hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu bổ sung chính sách hỗ trợ đối với nhóm lao động yếu thế và người cao tuổi không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Theo: VnExpress
