Theo báo cáo mới của Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI), Trung Quốc đang vươn lên mạnh mẽ, dẫn đầu nghiên cứu ở 66/74 công nghệ then chốt của thế kỷ 21, vượt xa Mỹ và tạo ra sự dịch chuyển lớn về cán cân khoa học – công nghệ toàn cầu.
- Giữ gìn bản sắc: Người Thái Nguyên dạy chữ Nôm Sán Dìu
- Bất động sản thương mại Tây Hà Nội sôi động dịp cuối năm
- Kế hoạch hòa bình Mỹ và bế tắc lãnh thổ Nga – Ukraine
Trung Quốc chiếm ưu thế áp đảo trong các công nghệ mới nổi
Kết quả từ “Công cụ theo dõi Công nghệ Quan trọng” của ASPI cho thấy Trung Quốc hiện dẫn đầu trong khoảng 90% số công nghệ được đánh giá. Các lĩnh vực này trải rộng từ năng lượng hạt nhân, sinh học tổng hợp, vệ tinh cỡ nhỏ đến nhiều công nghệ mới nổi có tác động trực tiếp tới an ninh và lợi ích quốc gia.
Trong khi đó, Mỹ chỉ còn giữ vị trí dẫn đầu ở 8 lĩnh vực, chủ yếu liên quan đến máy tính lượng tử và địa kỹ thuật. Đây là sự đảo chiều đáng chú ý so với đầu những năm 2000, khi Mỹ từng thống trị hơn 90% các công nghệ quan trọng, còn Trung Quốc chỉ chiếm chưa đến 5%.
Giới nghiên cứu quốc tế đánh giá sự tiến bộ của Trung Quốc là “đáng kinh ngạc”, thể hiện rõ qua quy mô đầu tư cho nghiên cứu – phát triển và số lượng ấn phẩm khoa học có ảnh hưởng lớn trên toàn cầu.
Khoảng cách giữa nghiên cứu và năng lực ứng dụng thực tế
ASPI xây dựng bảng xếp hạng dựa trên việc phân tích hơn 9 triệu công trình khoa học toàn cầu, tập trung vào top 10% các bài báo được trích dẫn nhiều nhất giai đoạn 2020–2024. Theo đó, Trung Quốc đã vượt Mỹ trong cả những lĩnh vực hạ tầng quan trọng như điện toán đám mây và điện toán biên, được xem là nền tảng để triển khai trí tuệ nhân tạo ở quy mô lớn.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng vị trí dẫn đầu về nghiên cứu không đồng nghĩa với ưu thế tuyệt đối về sản xuất hay thương mại hóa. Ví dụ, dù Trung Quốc đứng đầu về số lượng nghiên cứu động cơ máy bay tiên tiến, nhưng hiệu suất và độ bền của các sản phẩm thực tế vẫn chưa sánh kịp Mỹ hay châu Âu.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng phương pháp đánh giá dựa trên trích dẫn khoa học có thể mang lại lợi thế cho các quốc gia đông dân, nơi các nhà nghiên cứu có xu hướng trích dẫn lẫn nhau nhiều hơn. Dẫu vậy, ASPI cảnh báo các nước phương Tây đang đối mặt nguy cơ đánh mất những lợi thế dài hạn trong khoa học và công nghệ tiên tiến nếu không có chiến lược đầu tư và cạnh tranh phù hợp.
Theo: Tin Tức
