Dù pháp luật hôn nhân và gia đình đã có nhiều quy định tiến bộ, thực tế cho thấy phụ nữ vẫn gặp không ít bất lợi trong quá trình chia tài sản khi ly hôn, đặc biệt là ở khâu chứng minh công sức đóng góp và quyền sở hữu tài sản.
- Giải bóng đá Tứ hùng Thái Nguyên: Người dân vào sân cổ vũ thuận tiện, không lo đi bộ xa
- Tăng phản kháng lao động và làn sóng rời Trung Quốc vì khủng hoảng sinh kế
- Vụ Lưu Anh tại Trung Quốc: Nạn nhân bị bắt ép trở về khi đi khiếu kiện, làm rõ mặt tối hệ thống chặn đơn
Luật có tiến bộ nhưng chưa bảo vệ trọn vẹn quyền lợi phụ nữ
Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 được đánh giá là bước tiến quan trọng khi cho phép vợ chồng lựa chọn chế độ tài sản theo luật định hoặc theo thỏa thuận. Đáng chú ý, luật đã chính thức ghi nhận lao động nội trợ, chăm sóc gia đình là lao động có giá trị như lao động tạo ra thu nhập, qua đó tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi của phụ nữ khi ly hôn.
Tuy nhiên, trên thực tế, những quy định tiến bộ này chưa phát huy đầy đủ hiệu quả. Nhiều phụ nữ dù dành phần lớn thời gian vun vén gia đình, chăm sóc con cái nhưng vẫn gặp khó khăn khi yêu cầu chia tài sản. Việc đánh giá công sức đóng góp chưa được áp dụng thống nhất, dẫn đến tình trạng quyền lợi của phụ nữ chưa được bảo đảm như tinh thần của luật.
Không ít trường hợp, phụ nữ ở nhà làm nội trợ nhiều năm, không có thu nhập độc lập, khi ly hôn lại phải đối mặt với nguy cơ mất chỗ ở hoặc không được chia phần tài sản tương xứng. Khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn xét xử đang trở thành rào cản lớn trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của phụ nữ khi hôn nhân đổ vỡ.
Khó chứng minh tài sản và công sức – bất lợi lớn nhất khi ly hôn
Khó khăn lớn nhất mà phụ nữ gặp phải trong quá trình chia tài sản ly hôn là việc chứng minh tài sản chung và công sức đóng góp. Trên thực tế, phần lớn tài sản có giá trị như nhà đất, phương tiện, hoạt động kinh doanh thường đứng tên người chồng. Khi xảy ra tranh chấp, người vợ phải gánh trách nhiệm chứng minh quyền lợi của mình, trong khi lại thiếu hồ sơ, giấy tờ pháp lý.
Đối với phụ nữ không đi làm hoặc làm việc không có hợp đồng lao động, việc chứng minh thu nhập và đóng góp tài chính gần như là điều bất khả thi. Lao động nội trợ – dù được luật thừa nhận – vẫn rất khó lượng hóa thành giá trị cụ thể trong quá trình xét xử. Điều này khiến nhiều phụ nữ rơi vào thế yếu khi phân chia tài sản.
Bên cạnh đó, hạn chế về kiến thức pháp luật và khả năng tiếp cận dịch vụ pháp lý cũng khiến phụ nữ dễ chấp nhận thiệt thòi. Không ít người vì tâm lý ngại va chạm, lo cho con cái hoặc thiếu điều kiện thuê luật sư đã từ bỏ quyền lợi hợp pháp của mình, dẫn đến hậu quả lâu dài về kinh tế và cuộc sống sau ly hôn.
Chênh lệch xét xử và phụ nữ yếu thế chịu thiệt nhiều nhất
Một thực tế đáng chú ý khác là việc áp dụng pháp luật trong chia tài sản ly hôn còn thiếu thống nhất giữa các địa phương và các cấp xét xử. Cùng một hoàn cảnh nhưng kết quả phân chia tài sản có thể rất khác nhau, phụ thuộc nhiều vào quan điểm của hội đồng xét xử và người tiến hành tố tụng.
Sự chênh lệch này ảnh hưởng nặng nề nhất đến phụ nữ ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Đây là nhóm ít có cơ hội tiếp cận thông tin pháp luật, ít đứng tên tài sản và gặp nhiều rào cản trong việc thu thập chứng cứ. Khi ly hôn, họ thường là người chịu thiệt thòi nhiều nhất.
Các chuyên gia cho rằng, để bảo đảm công bằng, cần nâng cao “nhạy cảm giới” trong hoạt động xét xử, coi trọng đầy đủ giá trị lao động không lương của phụ nữ trong gia đình. Đồng thời, việc hoàn thiện pháp luật và tăng cường hỗ trợ pháp lý cho phụ nữ yếu thế là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi của họ khi hôn nhân không còn bền vững.
Theo: Dân trí
