Xét tuyển học bạ và cảnh báo nguy hiểm khi áp sàn 16 điểm

Chuyên gia cảnh báo việc áp mức sàn 16 điểm thi tốt nghiệp cho phương thức xét tuyển học bạ là thiếu thực tế và gây khó cho thí sinh.

Xét tuyển học bạ và lo ngại về mức sàn quá cao

Dự thảo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đang gây xôn xao dư luận khi đưa ra yêu cầu thí sinh xét tuyển học bạ phải đạt ít nhất 16/30 điểm thi tốt nghiệp. PGS.TS Nguyễn Văn Thụ thẳng thắn chỉ ra rằng việc áp đặt một con số cứng nhắc như vậy là “rất nguy hiểm”. Ông nhấn mạnh rằng chất lượng điểm số phụ thuộc rất nhiều vào độ khó của đề thi từng năm, vốn luôn biến động.

Nếu đề thi khó, mức sàn 16 điểm sẽ trở thành một thử thách quá sức đối với nhiều thí sinh, kể cả những em có quá trình học tập tại trường phổ thông rất tốt. Việc thiếu căn cứ khoa học khi đưa ra con số này có thể dẫn đến những rắc rối kỹ thuật tương tự như các năm trước, buộc cơ quan quản lý phải điều chỉnh vào phút chót, gây hoang mang cho thí sinh và các cơ sở đào tạo.

Đồng tình với nhận định này, TS Nguyễn Quốc Anh khẳng định ngưỡng sàn cần được xác định sau khi đã có kết quả phân tích phổ điểm thi tốt nghiệp hàng năm. Việc ấn định một mức điểm từ trước không phản ánh đúng năng lực thực tế của mặt bằng chung thí sinh, đồng thời tước đi tính linh hoạt cần thiết trong công tác tuyển sinh của các trường đại học hiện nay.

Xét tuyển học bạ gặp khó vì rào cản kép

Bên cạnh mức điểm sàn, quy định mới còn yêu cầu thí sinh phải thi tốt nghiệp các môn đúng với tổ hợp xét học bạ. Thạc sĩ Nguyễn Minh Tùng đánh giá đây là một “ràng buộc kép” rất ngặt nghèo, khiến thí sinh bị hạn chế đáng kể trong việc lựa chọn tổ hợp môn mạnh nhất của mình. Điều này có thể khiến nhiều em mất đi lợi thế từ kết quả học tập ở những môn học không nằm trong danh sách thi tốt nghiệp.

Ví dụ điển hình là một học sinh có điểm học bạ các môn xã hội rất cao nhưng chọn thi tốt nghiệp khối tự nhiên sẽ không được dùng điểm học bạ xã hội để xét tuyển. Trước đây, thí sinh có thể thoải mái chọn lựa từ 30-40 khối xét tuyển để tìm ra nhóm điểm cao nhất. Việc thắt chặt này vô tình làm hẹp cửa vào đại học, đặc biệt là với những thí sinh có năng lực không đồng đều giữa các môn.

Đại diện nhiều trường đại học tư thục lo ngại quy định này sẽ “triệt tiêu” phương thức xét học bạ – vốn là chủ lực chiếm 40% chỉ tiêu hàng năm. Việc nâng mức sàn lên 16 điểm sẽ khiến điểm trúng tuyển thực tế bị đẩy lên rất cao, gây áp lực cực lớn cho nhóm học sinh trung bình khá. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi người học mà còn gây khó khăn cho việc duy trì nguồn tuyển của các trường.

Hướng đi nào cho chất lượng tuyển sinh đại học

Chương trình giáo dục phổ thông 2018 với đặc thù cho phép học sinh chọn môn học cũng đang tạo ra những vướng mắc mới. Theo PGS.TS Nguyễn Văn Thụ, việc học sinh chuyển đổi môn học giữa các lớp sẽ khiến việc lấy điểm 6 học kỳ cho một tổ hợp cố định trở nên bất khả thi. Nếu quy chế không có sự điều chỉnh linh hoạt, nhiều thí sinh sẽ rơi vào tình thế không đủ điều kiện xét tuyển dù có nỗ lực học tập.

Đối với thí sinh tự do, việc phải thi lại để đạt ngưỡng điểm sàn mới cũng là một gánh nặng về cả thời gian và tài chính. Các chuyên gia đặt câu hỏi về việc liệu kết quả thi các năm trước có được công nhận hay thí sinh buộc phải tham gia kỳ thi mới để đáp ứng quy định. Những chi tiết này cần được Bộ Giáo dục làm rõ để tránh gây ra sự bất công trong tiếp cận giáo dục đại học.

Dù mục tiêu siết chặt chất lượng là đúng đắn, nhưng các chuyên gia kiến nghị cần có một lộ trình thực hiện mềm dẻo hơn. Thay vì đưa ra các con số gây tranh cãi, Bộ nên tập trung vào việc chuẩn hóa quy trình chấm điểm tại trường phổ thông để nâng cao độ tin cậy của học bạ. Chỉ khi đó, phương thức này mới thực sự phát huy được hiệu quả, giúp tiết kiệm chi phí cho xã hội và đảm bảo chọn lọc đúng người tài.

Theo: VnExpress