An Cung Ngưu Hoàng Hoàn được xem là “viên thuốc cải tử hoàn sinh” cho đột quỵ, nhưng chuyên gia tại Hong Kong cảnh báo nguy cơ ngộ độc nếu dùng sai cách. Bài thuốc cổ 11 vị ra đời từ năm 1798 đang bị lạm dụng như thuốc bổ hằng ngày. Cơ quan y tế nhiều nước đã phát đi cảnh báo về rủi ro kim loại nặng. Khi có dấu hiệu đột quỵ, ưu tiên hàng đầu vẫn là cấp cứu y tế kịp thời.
- Tai nạn thương tâm trên tỉnh lộ 753, lời cảnh tỉnh từ vụ ôtô lật khi ôm cua
- Ảnh vệ tinh xác nhận thiệt hại tại các căn cứ quân sự Iran
- Hành trình trốn nã xuyên biên giới của kẻ mua bán người
Tôn sùng như “biệt dược” cứu đột quỵ
Theo SCMP được dẫn lại ngày 2/3, An Cung Ngưu Hoàng Hoàn từ lâu được ca tụng là liệu pháp cấp cứu hàng đầu trong y học cổ truyền. Bài thuốc gồm 11 thảo dược và khoáng chất quý hiếm. Trong đó có ngưu hoàng, xạ hương và sừng trâu. Từ thời nhà Thanh năm 1798, phương thuốc này đã được sử dụng cho người tai biến mạch máu não.
Nỗi lo đột quỵ khiến nhiều gia đình sẵn sàng chi số tiền lớn để sở hữu viên hoàn nhỏ bằng đầu ngón tay. Báo cáo Thực trạng Đột quỵ Thế giới 2025 ghi nhận 11,9 triệu ca mắc mới mỗi năm. Riêng tại Hong Kong có khoảng 25.000 ca mỗi năm và 3.500 ca tử vong. Áp lực bệnh tật khiến niềm tin vào “viên thuốc cứu mạng” càng lan rộng.
Tuy nhiên, giá cao lại dẫn đến nghịch lý sử dụng sai mục đích. Một số người cao tuổi coi đây là thuốc bổ hằng ngày. Thay vì để dành cho tình huống khẩn cấp, họ uống để “phòng bệnh”. Theo chuyên gia y học cổ truyền Michelle Zhang tại Hong Kong, cách dùng này tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Nguy cơ ngộ độc kim loại nặng từ công thức nguyên bản
Giới chuyên môn cảnh báo việc dùng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn như thực phẩm chức năng là hành động nguy hiểm. Công thức nguyên bản bắt buộc có chu sa và hùng hoàng. Theo phân tích hóa học hiện đại, chu sa là gốc thủy ngân. Hùng hoàng chứa hợp chất thạch tín.
Việc nạp liên tục các kim loại nặng có thể gây tổn thương gan, thận và hệ thần kinh. Cơ quan y tế tại Hong Kong, Singapore và Food and Drug Administration (FDA) đã phát cảnh báo về nguy cơ ngộ độc mãn tính. Ngộ độc kéo dài có thể để lại di chứng vĩnh viễn. Đây không phải là rủi ro có thể xem nhẹ.
Các chuyên gia nhấn mạnh thuốc chỉ nên dùng đúng chỉ định và đúng thời điểm. Lạm dụng vì tâm lý phòng bệnh có thể phản tác dụng. Kim loại nặng tích tụ lâu dài gây tổn hại nội tạng. Hệ quả có thể nghiêm trọng hơn lợi ích mong đợi.
Ranh giới mong manh giữa cứu người và gây hại
Nghiên cứu năm 2022 của University of Hong Kong cho thấy thuốc có thể giảm phù não trên mô hình động vật. Kết quả cũng ghi nhận khả năng kéo dài “thời gian vàng” điều trị thêm 30 phút. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào thể bệnh. Không phải mọi trường hợp đột quỵ đều phù hợp.
Y học cổ truyền chia đột quỵ thành thể “nhiệt” và “hàn”. Thuốc có dược tính hàn rất mạnh, nhằm thanh nhiệt. Nếu dùng cho bệnh nhân thể hàn, tình trạng tụt huyết áp có thể nặng hơn. Nguy cơ tử vong vì dùng sai thể bệnh là có thật.
Ngoài ra, việc cố đút viên thuốc 3 gram vào miệng người hôn mê có thể gây nghẹt thở. Bệnh nhân có nguy cơ viêm phổi hít trước khi thuốc phát huy tác dụng. Chuyên gia nhấn mạnh khi có dấu hiệu đột quỵ, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay. Cấp cứu chuyên môn vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Theo: VnExpress
