Xây nhà trên đất còn lại sau giải tỏa có được cấp phép xây dựng?

Nhiều hộ dân sau khi bàn giao đất làm dự án giao thông chỉ còn phần diện tích nhỏ. Trong trường hợp xây nhà trên đất còn lại sau giải tỏa, người dân thường băn khoăn liệu có được cấp phép xây dựng hay không. Theo chuyên gia pháp lý, việc xây dựng còn phụ thuộc quy hoạch, chỉ giới xây dựng và các quy định của Luật Xây dựng hiện hành. 

Xây nhà trên phần đất còn lại sau giải tỏa cần đáp ứng điều kiện gì?

Sau khi thực hiện giải phóng mặt bằng cho một dự án giao thông, một hộ dân tại TPHCM chỉ còn lại diện tích đất khoảng 24,9m². Phần đất này đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp. Gia đình dự định xây dựng căn nhà một trệt một lầu để làm nơi sinh sống. Tuy nhiên, trước khi xây dựng, chủ đất băn khoăn liệu xây nhà trên đất còn lại sau giải tỏa có được cấp phép hay không. 

Theo luật sư Quách Thành Lực, Giám đốc Công ty Luật Pháp Trị, việc xây dựng trên phần đất còn lại sau giải tỏa không phải lúc nào cũng bị cấm. Tuy nhiên, công trình phải tuân thủ các quy định về quy hoạch đô thị, hành lang an toàn và chỉ giới xây dựng. Đây là các mốc kỹ thuật do cơ quan quản lý nhà nước xác định nhằm đảm bảo trật tự xây dựng và an toàn công trình.

Nếu phần đất còn lại nằm ngoài phạm vi hành lang bảo vệ công trình giao thông và phù hợp quy hoạch sử dụng đất, người dân có thể được xem xét cấp phép xây dựng. Trong trường hợp đất quá nhỏ hoặc không bảo đảm yêu cầu về mật độ xây dựng, cơ quan chức năng có thể yêu cầu điều chỉnh thiết kế hoặc không chấp thuận cấp phép. Vì vậy, trước khi xây dựng, người dân cần liên hệ cơ quan quản lý xây dựng tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể.

Những trường hợp xây dựng được miễn giấy phép theo quy định pháp luật

Theo quy định của Luật Xây dựng năm 2025, trước khi khởi công công trình, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng, trừ một số trường hợp được miễn theo luật. Các trường hợp được miễn bao gồm công trình bí mật nhà nước, công trình khẩn cấp hoặc công trình thuộc dự án đầu tư đặc biệt đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Ngoài ra, một số công trình xây dựng cấp IV hoặc nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn dưới 500m² có thể được miễn giấy phép nếu không nằm trong khu vực quản lý kiến trúc hoặc quy hoạch đặc thù.

Tuy nhiên, điều kiện miễn giấy phép còn phụ thuộc vào quy hoạch đô thị, quy chế quản lý kiến trúc và quy hoạch xây dựng của từng địa phương. Luật cũng quy định việc cấp giấy phép xây dựng phải bảo đảm nhiều điều kiện. Công trình phải phù hợp mục đích sử dụng đất, đúng quy hoạch đô thị hoặc quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt.

Đồng thời, thiết kế xây dựng phải bảo đảm an toàn cho công trình và khu vực xung quanh, tuân thủ quy định về phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường. Vì vậy, đối với trường hợp xây nhà trên phần đất còn lại sau giải tỏa, người dân cần kiểm tra kỹ quy hoạch và các điều kiện pháp lý liên quan. Việc trao đổi trực tiếp với cơ quan quản lý xây dựng địa phương sẽ giúp xác định rõ công trình có thuộc diện phải xin phép hay được miễn theo quy định.

Theo: Báo Dân trí