Chiều 18/3, Thường vụ Quốc hội thảo luận Luật Hộ tịch sửa đổi, yêu cầu cơ quan chức năng tự sửa sai sót do lỗi cán bộ, thay vì bắt dân đi tìm lại chứng cứ cũ.
- Tài xế lái ô tô chạy lùi trên đại lộ Phạm Văn Đồng (HCM) bị xử phạt
- Trump cảnh báo NATO ‘tương lai tồi tệ’ nếu không hỗ trợ khai thông Hormuz
- Việt Nam: Vì sao giá xăng dầu trong nước lội ngược dòng thế giới?
Đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính
Chiều 18/3, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) đã được đưa ra lấy ý kiến với nhiều cải cách quan trọng nhằm phục vụ người dân tốt hơn. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc cho biết mục tiêu chính của lần sửa đổi này là bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và thực hiện tinh gọn chính quyền địa phương. Các thay đổi mới được kỳ vọng sẽ giúp cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà vốn gây nhiều phiền hà cho người dân trong thời gian qua.
Điểm mới đáng chú ý nhất trong dự thảo là việc giao UBND cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện và thông tin hộ tịch của cá nhân. Đặc biệt, việc thực hiện các thủ tục này sẽ hoàn toàn không còn phụ thuộc vào nơi cư trú hay địa giới hành chính như các quy định hiện hành. Cải cách này cho phép người dân có thể thực hiện đăng ký hộ tịch tại bất kỳ địa phương nào thuận tiện nhất cho việc đi lại và công tác, thay vì phải về nơi thường trú.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng bày tỏ sự tán thành cao với chủ trương thực hiện thủ tục hành chính phi địa giới. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra nhấn mạnh cần phải rà soát kỹ lưỡng các điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là hạ tầng công nghệ thông tin. Việc kết nối và cập nhật cơ sở dữ liệu hộ tịch theo thời gian thực là yếu tố bắt buộc để bảo đảm tính chính xác và tránh tình trạng một sự kiện được đăng ký nhiều nơi.
Dự thảo cũng đề xuất cơ chế UBND cấp xã chủ động đăng ký khai sinh và khai tử dựa trên dữ liệu kết nối từ các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Đây được coi là một bước tiến lớn trong cải cách hành chính, giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục cho các gia đình trong những thời điểm đặc biệt. Tuy nhiên, các đại biểu cũng đề nghị cần quy định rõ nguyên tắc xác định UBND cấp xã cụ thể nào chịu trách nhiệm thụ lý khi dữ liệu y tế đã được liên thông lên hệ thống.
Cơ quan tư pháp có trách nhiệm tự rà soát dữ liệu sai sót
Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý cần đẩy mạnh việc xây dựng hộ tịch số và kết nối dữ liệu liên thông giữa các bộ ngành. Theo Chủ tịch Quốc hội, thay vì ưu tiên các hình thức giấy tờ truyền thống, tới đây bản điện tử phải được đặt lên hàng đầu để người dân thuận tiện sử dụng. Khi hệ thống dữ liệu đã hoàn thiện, người dân chỉ cần sử dụng ứng dụng VNeID là có thể tìm thấy và cung cấp đầy đủ thông tin cá nhân cho cơ quan chức năng.
Về trách nhiệm chứng minh thông tin, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan nhà nước phải đóng vai trò chủ động trong việc tra cứu và khai thác dữ liệu liên thông. Người dân chỉ phải nộp hoặc xuất trình các loại giấy tờ bổ sung nếu thông tin trên hệ thống không khai thác được hoặc có sự sai lệch rõ ràng. Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng người dân phải tự mình đi xác minh hoặc tìm kiếm các loại giấy tờ hành chính vốn đã nằm trong sự quản lý của nhà nước.
Đáng chú ý, việc cải chính các sai sót trong hộ tịch do lỗi của cán bộ hoặc do lịch sử để lại cần được thực hiện theo nguyên tắc bảo vệ quyền lợi của người dân. Chủ tịch Quốc hội chia sẻ từ kinh nghiệm thực tế, việc bắt người dân đi tìm lại chứng cứ từ nhiều thập kỷ trước là rất “khổ sở”. Do đó, nếu sai sót xuất phát từ khâu ghi chép của cán bộ hoặc lỗi quá trình chuyển đổi số, cơ quan tư pháp phải có trách nhiệm tự rà soát và điều chỉnh mà không bắt dân phải chứng minh.
Dự thảo cũng hướng tới việc luật hóa các quy trình hành chính liên thông “3 trong 1” như khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế. Những quy định này sẽ thay thế cho các nghị định hướng dẫn hiện tại để bảo đảm tính pháp lý cao nhất và bắt buộc thực hiện thống nhất. Ngoài ra, các thủ tục như kết hôn hay khai tử cũng sẽ được đơn giản hóa tối đa thông qua việc liên thông dữ liệu giữa các cơ sở y tế và cơ quan tư pháp địa phương.
Theo: Báo Tiền Phong
