Trao quyền cho giáo viên, đổi mới cách phát triển chuyên môn

Mô hình Nhóm hoạt động giáo viên (TAG) đang mở ra hướng phát triển chuyên môn gắn với thực tiễn lớp học, tăng cường hợp tác liên trường và phát huy vai trò chủ động của đội ngũ nhà giáo.

Ngày 16/11, Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục tổ chức Hội thảo tổng kết Dự án Trao quyền cho giáo viên (ETI) giai đoạn 2024–2026. Sự kiện kết nối trực tuyến 390 đại biểu tại 3 điểm cầu Bắc – Trung – Nam, tập trung đánh giá kết quả triển khai mô hình TAG và thảo luận giải pháp duy trì, nhân rộng trong thời gian tới.

Phát biểu tại hội thảo, GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục (Bộ GD&ĐT), nhấn mạnh vai trò chủ động của giáo viên trong quá trình phát triển chuyên môn. Theo ông, mô hình TAG góp phần chuyển trọng tâm từ hoạt động tập huấn tập trung sang học tập nghề nghiệp thường xuyên, xuất phát từ những vấn đề thực tế trong lớp học.

Thay vì tiếp nhận kiến thức chủ yếu qua các đợt tập huấn, giáo viên tham gia TAG cùng đồng nghiệp ở nhiều trường xác định vấn đề trong dạy học, thiết kế bài học, tổ chức dạy thử nghiệm, dự giờ, phân tích minh chứng và điều chỉnh phương pháp. Quá trình này giúp hoạt động phát triển chuyên môn gắn trực tiếp với thực tiễn giảng dạy và nhu cầu của học sinh.

Đại diện Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục trao chứng nhận cho các nhóm tham gia chương trình tập huấn. (Ảnh minh họa: TNM)

Dự án kết hợp sinh hoạt chuyên môn trực tuyến qua các nền tảng Zoom, Google Meet với hoạt động dự giờ, thực hành tại lớp học. Qua 4 đợt tập huấn trực tuyến cùng các hoạt động hỗ trợ thường xuyên, mô hình góp phần tăng cường kết nối giữa giáo viên các trường, thúc đẩy chia sẻ học liệu và hợp tác chuyên môn, đồng thời giảm trở ngại do khoảng cách địa lý.

Kết quả đánh giá cuối kỳ cho thấy giáo viên có sự chủ động hơn trong trao đổi trực tuyến, phối hợp thiết kế bài học và sử dụng minh chứng từ hoạt động học tập của học sinh để điều chỉnh phương pháp giảng dạy. Đây là những chuyển biến quan trọng, cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận lấy giáo viên và thực tiễn lớp học làm trung tâm.

Tại hội thảo, đại diện các địa phương đề xuất tiếp tục duy trì mạng lưới TAG trực tuyến, phát triển đội ngũ giáo viên nòng cốt và tích hợp mô hình vào hoạt động sinh hoạt chuyên môn thường xuyên. Các ý kiến đánh giá TAG có tiềm năng hỗ trợ bồi dưỡng giáo viên trên địa bàn rộng, tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.

Các đại biểu theo dõi và tham gia hội thảo về đổi mới hoạt động phát triển chuyên môn giáo viên tại Thái Nguyên. (Ảnh minh họa: TNM)

Dự án ETI tại Việt Nam do Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục triển khai trong giai đoạn 2024–2026, với sự hợp tác của Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Quốc tế Canada (IDRC) và Quỹ Giáo dục và Phát triển Công nghệ thông tin (FIT-ED, Philippines).

Trong quá trình thực hiện, dự án đã khảo sát hơn 1.100 giáo viên, cán bộ quản lý, đồng thời tiến hành phỏng vấn và thảo luận nhóm nhằm xác định nhu cầu, khó khăn trong phát triển chuyên môn. Trên cơ sở kết quả khảo sát, 18 nhóm TAG được thành lập với 397 giáo viên tham gia, thuộc 3 lĩnh vực: Khoa học tự nhiên; Giáo dục địa phương; Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.

ETI là chương trình nghiên cứu quốc tế triển khai giai đoạn 2023–2026, có sự tham gia của 11 quốc gia, hướng tới phát triển các mô hình bồi dưỡng giáo viên bảo đảm chất lượng, công bằng, hiệu quả và có khả năng nhân rộng.

Kết quả triển khai tại Việt Nam cho thấy việc trao quyền để giáo viên chủ động học hỏi, hợp tác và giải quyết vấn đề từ thực tiễn giảng dạy là một hướng tiếp cận đáng chú ý trong phát triển đội ngũ. Việc duy trì mạng lưới TAG và phát huy vai trò giáo viên nòng cốt sẽ là những yếu tố quan trọng để mô hình tiếp tục phát huy hiệu quả.

Thiên An (tổng hợp)