Hoạt động xuất khẩu gạo đang đối mặt với nhiều áp lực lớn khi giá bán bình quân sụt giảm hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Sự thay đổi chiến lược của các nước nhập khẩu tại Đông Nam Á đang tạo ra những thách thức mới cho hạt gạo Việt Nam.
- Công an TP Thủ Đức điều tra vụ người phụ nữ tử vong trên đường số 11
- Học sinh và sinh viên đón kỳ nghỉ lễ năm 2026
- Công an Hà Nội bắt giữ nhóm lừa đảo qua đồng tiền ảo FTXF
Tình hình xuất khẩu gặp khó và sự sụt giảm tại các thị trường chủ lực
Hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều áp lực lớn tại các thị trường truyền thống và tiềm năng. Theo số liệu thống kê mới nhất, dù sản lượng xuất khẩu ghi nhận mức tăng nhẹ nhưng giá trị kim ngạch lại sụt giảm đáng kể. Giá xuất khẩu bình quân hiện nay chỉ còn khoảng 464,1 USD cho mỗi tấn gạo, tương đương với mức giảm hơn 15% so với năm ngoái. Điều này đang gây ra những lo ngại trực tiếp cho các doanh nghiệp xuất khẩu lẫn những hộ nông dân đang trong cao điểm vụ thu hoạch.
Tại khu vực Đông Nam Á, thị trường nhập khẩu chủ lực là Indonesia đang triển khai các chiến lược tự chủ lương thực vô cùng mạnh mẽ. Tham tán thương mại Việt Nam tại đây cho biết kim ngạch xuất khẩu gạo sang quốc gia này đã giảm mạnh trong những tháng đầu năm. Việc Indonesia đẩy mạnh các biện pháp sản xuất trong nước khiến Việt Nam đứng trước nguy cơ mất đi một đối tác thương mại quan trọng. Sức ép cạnh tranh cũng không ngừng gia tăng khi quốc gia vạn đảo này bắt đầu có kế hoạch xuất khẩu gạo sang các nước lân cận.
Các thị trường truyền thống khác tại khu vực châu Phi như Ghana và Bờ Biển Ngà cũng đều ghi nhận mức sụt giảm kim ngạch rất sâu. Tình hình chiến sự căng thẳng tại Trung Đông khiến cước phí vận chuyển đường biển tăng vọt và làm tắc nghẽn đường xuất sang châu Âu. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện đang phải chật vật tìm kiếm các lối thoát tiêu thụ ngay tại thị trường nội địa để duy trì hoạt động. Những khó khăn bủa vây từ nhiều phía đang đặt ngành hàng lúa gạo chiến lược vào một tình thế vô cùng thử thách và cam go.
Nông dân tại Đồng bằng sông Cửu Long đang rất lo lắng cho khoản lợi nhuận thực tế của vụ lúa Đông Xuân này khi giá bán thấp. Chi phí đầu vào tăng cao kết hợp với việc thị trường xuất khẩu bị thu hẹp đã tạo ra một gánh nặng tài chính rất lớn cho bà con. Mọi sự hy vọng hiện nay của người trồng lúa đều đổ dồn vào các biện pháp hỗ trợ kịp thời từ các cơ quan quản lý nhà nước. Việc tìm kiếm thêm các thị trường mới cũng như tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do chính là giải pháp mang tính cấp bách.
Đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn và triển khai mua tạm trữ lúa gạo
Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã chính thức có văn bản kiến nghị cấp bách về việc sớm triển khai gói tín dụng mua tạm trữ lúa gạo. Việc thực hiện mua tạm trữ sẽ giúp ổn định giá lúa trong nước và giảm bớt các áp lực tiêu thụ trực tiếp cho bà con nông dân. Đây được xem là một công cụ vô cùng cần thiết để hỗ trợ các doanh nghiệp có đủ nguồn lực tài chính cho hoạt động thu mua lúa. Chính sách này nếu được thực thi sớm sẽ giúp người dân yên tâm hơn trong giai đoạn lúa đang chín rộ và bước vào vụ gặt.
Chính phủ cũng đã có những yêu cầu yêu cầu các bộ ngành liên quan phải nhanh chóng tìm cách tháo gỡ mọi vướng mắc hiện tại. Mục tiêu hàng đầu được đặt ra là phải đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và giảm tối đa các loại chi phí vận tải không cần thiết. Các tổ chức tín dụng lớn cần phải khơi thông nguồn vốn để cả doanh nghiệp và người nông dân có thể dễ dàng tiếp cận phục vụ sản xuất. Sự tập trung nguồn lực từ các cấp cho thấy tầm quan trọng của việc bảo đảm an ninh lương thực và đời sống người dân.
Các cơ quan chức năng tại địa phương cũng cần tăng cường kiểm tra sát sao các đầu mối cung ứng nhiên liệu phục vụ cho công tác thu hoạch. Việc đảm bảo nguồn dầu ổn định được xem là yếu tố then chốt để không làm gián đoạn quá trình vận hành của máy móc. Nếu hệ thống máy gặt đập liên hợp thiếu hụt nhiên liệu thì chất lượng hạt lúa khi mang về kho sẽ bị ảnh hưởng vô cùng nghiêm trọng. Công tác hậu cần và hỗ trợ kỹ thuật cần được phối hợp đồng bộ để có thể bảo toàn được giá trị cao nhất cho hạt gạo.
Bên cạnh đó, các hoạt động xúc tiến thương mại tại những thị trường quốc tế tiềm năng cần phải được chú trọng ưu tiên hơn nữa. Các doanh nghiệp lúa gạo cần đặc biệt quan tâm nâng cao chất lượng sản phẩm để có thể đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của thế giới. Ứng dụng công nghệ hiện đại vào quy trình sản xuất cũng là một cách hiệu quả để giúp giảm giá thành và tăng thêm sức cạnh tranh. Ngành lúa gạo Việt Nam thực sự cần một chiến lược dài hơi để có thể thích ứng linh hoạt với những biến động của thị trường.
Theo: Báo Dân trí
