Loài rắn lục núi Quan Âm (Ovophis zhaoermii) lần đầu được ghi nhận tại Việt Nam năm 2026, sau khi phát hiện ở Trung Quốc. Các nhà khoa học thu thập mẫu vật tại Lai Châu, xác định đây là loài rắn độc sống ở núi cao, hoạt động ban đêm và có giá trị nghiên cứu đa dạng sinh học.
- Vượt 430.000 tác phẩm, chàng trai Hà Nội thắng giải nhiếp ảnh Sony World 2026
- Khách Việt thoát chết trong gang tấc khi leo núi tuyết tại Na Uy
- Tai nạn tông trụ đèn khiến hai thanh niên tử vong tại Quảng Ngãi
Phát hiện loài rắn lục núi Quan Âm và hành trình xác định loài mới
Trong giai đoạn 2023–2024, các nhà khoa học Trung Quốc thu thập mẫu rắn tại khu vực núi Quan Âm, tỉnh Vân Nam. Đây là khu bảo tồn thiên nhiên có hệ sinh thái phong phú, nhiều loài đặc hữu. Những mẫu vật ban đầu được cho là thuộc chi rắn lục núi Ovophis, họ rắn lục.
Tuy nhiên, các phân tích sâu hơn về di truyền và hình thái đã cho thấy sự khác biệt rõ rệt. Loài rắn này không trùng khớp với bất kỳ loài nào từng được mô tả trước đó. Đây là cơ sở quan trọng để giới khoa học xác định một loài hoàn toàn mới. Đến năm 2025, loài rắn này chính thức được công nhận với tên khoa học Ovophis zhaoermii.
Tên gọi nhằm tôn vinh nhà bò sát học Triệu Nhĩ Mễ, người có nhiều đóng góp cho lĩnh vực nghiên cứu bò sát tại Trung Quốc. Về đặc điểm, rắn có đầu hình tam giác, cổ thắt rõ, thân thon. Chiều dài dao động từ 0,5 đến 0,67m. Lưng có màu nâu đen hoặc nâu đỏ, kèm các đốm lớn hình chữ nhật. Đuôi có dải đốm trắng liên tục, giúp nhận diện trong tự nhiên.
Lần đầu ghi nhận tại Việt Nam, mở rộng phạm vi phân bố
Nghiên cứu mới đây cho thấy loài rắn lục núi Quan Âm không chỉ tồn tại tại Trung Quốc. Các nhà khoa học đã phát hiện thêm mẫu vật tại Việt Nam, đánh dấu bước ngoặt quan trọng về phân bố loài. Cụ thể, hai cá thể rắn trưởng thành được thu thập tại khu vực núi Pơ Ma Lung, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu.
Điều đáng chú ý là đây đều là cá thể cái, trong khi các mẫu trước đó tại Trung Quốc đều là con đực. Kết quả phân tích hình thái và gen đã xác nhận các mẫu vật này chính là Ovophis zhaoermii. Phát hiện này chứng minh loài rắn không phải đặc hữu riêng của Vân Nam, mà có phạm vi phân bố rộng hơn sang lãnh thổ Việt Nam.
Sự xuất hiện của loài rắn này tại Việt Nam, giúp nâng tổng số loài rắn lục núi được ghi nhận trong nước lên 5 loài. Điều này cho thấy hệ sinh thái núi cao phía Bắc vẫn còn nhiều bí ẩn chưa được khám phá.
Tập tính sinh sống, độc tính và cảnh báo bảo tồn
Rắn lục núi Quan Âm được ghi nhận chủ yếu hoạt động vào ban đêm. Chúng thường xuất hiện gần suối, nghỉ trên đá hoặc mỏm đá ven bờ để tránh dòng nước. Môi trường sống điển hình là rừng hở, tán lá rộng thường xanh. Thức ăn của loài này chủ yếu là động vật lưỡng cư như ếch, nhái. Đây là đặc điểm phổ biến của nhiều loài rắn lục núi, phản ánh vai trò của chúng trong chuỗi thức ăn tự nhiên.
Một điểm đáng chú ý là độ cao sinh sống. Tại Trung Quốc, loài này được ghi nhận dưới 2.400m. Tuy nhiên, tại Việt Nam, chúng xuất hiện ở độ cao từ 2.277 đến 2.559m, cho thấy khả năng thích nghi môi trường đa dạng. Giống các loài rắn lục khác, rắn lục núi Quan Âm có nọc độc nguy hiểm. Tuy nhiên, do sinh sống ở vùng núi cao, khả năng chạm trán với con người là không nhiều.
Dù vậy, người dân và du khách vẫn cần thận trọng khi di chuyển trong rừng. Hiện số lượng cá thể được ghi nhận còn rất hạn chế. Các nhà khoa học đề xuất đưa loài này vào Sách đỏ để ưu tiên bảo vệ. Đây là bước cần thiết nhằm tránh nguy cơ suy giảm quần thể và bảo tồn đa dạng sinh học.
Theo: Báo Dân trí
