Hai loài thú có túi từng được cho là biến mất từ 6.000 năm trước bất ngờ được phát hiện còn sống tại rừng sâu Tây Papua (Indonesia). Nhóm nghiên cứu do Tim Flannery dẫn đầu đã mất 27 năm xác minh, dựa vào bẫy ảnh và hỗ trợ từ người bản địa, để xác nhận sự tồn tại của những “sinh vật Lazarus” hiếm có này, mở ra bước ngoặt lớn cho khoa học và bảo tồn.
- 9 nhóm đối tượng được đề xuất tăng lương cơ sở từ 1/7
- Đà nẵng phát hiện hai vụ tàng trữ hơn 800 bình khí cười
- Ứng dụng AI: Thách thức và cơ hội mới trong đào tạo đại học
Hành trình 27 năm xác thực loài “tuyệt chủng” giữa rừng sâu New Guinea
Phát hiện này không đến một cách tình cờ hay nhanh chóng. Những dấu vết đầu tiên về hai loài thú có túi đã xuất hiện từ năm 1999. Tuy nhiên, các nhà khoa học cần nhiều thập kỷ để kiểm chứng. Nhóm nghiên cứu do nhà sinh vật học Tim Flannery dẫn đầu đã liên tục khảo sát tại vùng bán đảo Vogelkop. Đây là khu vực hẻo lánh thuộc tỉnh Tây Papua, Indonesia. Địa hình hiểm trở và hệ sinh thái phức tạp khiến việc tiếp cận gặp nhiều khó khăn. Nhưng chính điều này lại giúp khu vực vẫn giữ được nhiều bí ẩn sinh học.
Các nhà khoa học đã sử dụng bẫy ảnh hiện đại để ghi nhận sự xuất hiện của các loài động vật. Song song, họ hợp tác chặt chẽ với cộng đồng người bản địa. Người dân địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin và dẫn đường. Nhờ đó, nhóm nghiên cứu dần thu thập đủ bằng chứng xác thực. Sau 27 năm kiên trì, các nhà khoa học đã chính thức xác nhận hai loài thú có túi vẫn tồn tại. Đây được xem là một trong những phát hiện hiếm hoi nhất của sinh học hiện đại.
Khu vực Vogelkop được xem là phần còn lại cổ xưa của lục địa Úc. Điều này lý giải vì sao nơi đây vẫn lưu giữ những “di sản sống” từ hàng nghìn năm trước. Phát hiện này cũng cho thấy nhiều vùng rừng nhiệt đới Đông Nam Á vẫn chưa được khám phá đầy đủ. Những bí ẩn sinh học vẫn đang chờ được giải mã.
Đặc điểm độc đáo của hai loài thú có túi “trở về từ quá khứ”
Loài đầu tiên được phát hiện là thú có túi ngón dài tí hon, với tên khoa học Dactylonax kambuayai. Điểm đặc trưng là một ngón tay dài vượt trội trên mỗi bàn tay. Ngón tay này có thể dài gấp đôi các ngón còn lại. Nó giúp loài vật này khai thác thức ăn từ sâu bên trong thân cây. Chúng sở hữu thính giác cực nhạy, đặc biệt với âm thanh tần số thấp. Nhờ đó, chúng có thể phát hiện ấu trùng côn trùng ẩn trong gỗ.
Sau khi xác định vị trí, chúng dùng ngón tay dài để móc và ăn con mồi. Đây là một kỹ năng săn mồi rất hiếm trong thế giới động vật. Loài thứ hai là sóc bay đuôi vòng, tên khoa học Tous ayamaruensis. Loài này có quan hệ gần với sóc bay lớn tại Úc. Điểm đặc biệt là chiếc đuôi dài có thể cuộn chặt. Nó hoạt động như một chi thứ năm khi leo trèo trên cây. Sóc bay đuôi vòng còn có đôi tai trần, không có lông. Điều này giúp chúng thích nghi tốt với môi trường rừng nhiệt đới ẩm.
Chúng là loài sống theo cặp suốt đời và sinh sản rất ít. Mỗi năm, chúng chỉ nuôi một con non, khiến quần thể dễ bị tổn thương. Cả hai loài đều là thú có túi, nuôi con trong túi đặc trưng. Trước đây, chúng chỉ được biết đến qua hóa thạch cổ đại. Các bằng chứng hóa thạch cho thấy chúng từng sống từ Kỷ băng hà cuối. Sau đó, chúng biến mất và bị cho là tuyệt chủng hoàn toàn.
Ý nghĩa khoa học và cảnh báo bảo tồn từ phát hiện hiếm có
Phát hiện này được xếp vào nhóm “sinh vật Lazarus”. Đây là thuật ngữ chỉ những loài được cho là đã tuyệt chủng nhưng bất ngờ xuất hiện trở lại. Theo giới khoa học, việc tìm thấy một loài như vậy đã hiếm. Việc phát hiện cùng lúc hai loài là điều chưa từng có tiền lệ. Điều này mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới về tiến hóa và thích nghi. Nó cũng đặt lại câu hỏi về mức độ hiểu biết của con người với thiên nhiên. Phát hiện cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của hệ sinh thái rừng nguyên sinh.
Những khu rừng này đang lưu giữ nhiều loài sinh vật quý hiếm.Tuy nhiên, cả hai loài đều đang đối mặt với nguy cơ từ con người. Hoạt động khai thác gỗ có thể phá hủy môi trường sống của chúng. Đặc biệt, sóc bay đuôi vòng phụ thuộc vào các hốc cây để làm tổ. Việc mất rừng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống còn của loài. Vai trò của cộng đồng bản địa cũng được đánh giá rất cao. Họ không chỉ cung cấp thông tin mà còn góp phần bảo vệ loài vật.
Một số nhóm thổ dân xem sóc bay đuôi vòng là linh thiêng. Điều này giúp loài được bảo vệ tự nhiên trong thời gian dài. Giới khoa học cho rằng cần tăng cường bảo tồn tại các khu vực như Vogelkop. Đây là chìa khóa để duy trì đa dạng sinh học toàn cầu. Phát hiện lần này không chỉ mang ý nghĩa khoa học. Nó còn là lời cảnh báo về việc bảo vệ thiên nhiên trước khi quá muộn.
Theo: Báo Dân trí
