Sau 22 năm nghiên cứu tại Mỹ, Giáo sư Hu Ye quyết định rời Đại học Tulane để trở về làm Hiệu trưởng sáng lập Trường Kỹ thuật Y sinh tại Đại học Thanh Hoa từ ngày 8/4.
- Chú rể gặp nạn ngày cưới vì sợi dây nối 2 xe tải ở Đắk Lắk
- Hậu duệ vua Lê đưa linh tượng Vua Hùng ra thế giới: Hóa giải rào cản bằng đạo hiếu
- Giá vé bến xe TPHCM tăng tối đa 40% dịp lễ 30/4 tới
Sự nghiệp lừng lẫy tại Mỹ và các nghiên cứu y sinh cứu người
Hành trình khoa học của Giáo sư Hu “Tony” Ye bắt đầu từ khi ông tốt nghiệp chuyên ngành Hóa hữu cơ tại Đại học Lan Châu vào năm 1999, sau đó tiếp tục học cao học tại Đại học Thanh Hoa. Khát vọng vươn tầm quốc tế đã đưa ông sang Mỹ du học ngành Kỹ thuật y sinh tại Đại học Texas ở Austin, nơi ông lần lượt nhận bằng thạc sĩ vào năm 2005 và học vị tiến sĩ năm 2009. Trong hơn hai thập kỷ học tập và làm việc tại cường quốc này, ông đã khẳng định vị thế của mình như một nhà khoa học đầu ngành với những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực y học nano,. Trước khi trở về nước, ông giữ chức danh Giáo sư danh dự tại Trường Y thuộc Đại học Tulane và là Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán Tế bào và Phân tử của trường này,.
Thành tựu chuyên môn của Giáo sư Hu Ye được minh chứng qua con số ấn tượng với hơn 30 bằng sáng chế, trong đó có 14 bằng được cấp bởi các công ty Mỹ và quốc tế. Ông không chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu lý thuyết mà còn là một doanh nhân công nghệ sinh học năng động khi đồng sáng lập 4 công ty khởi nghiệp thành công tại Mỹ. Sự công nhận của cộng đồng khoa học dành cho ông còn thể hiện qua vai trò Phó Tổng biên tập tạp chí danh tiếng ACS Nano và hàng loạt bài báo đăng trên các tạp chí hàng đầu thế giới. Mới đây nhất, tháng 6/2025, ông đã được trao Giải thưởng Viện Hàn lâm vì những đóng góp xuất sắc trong lĩnh vực hóa sinh lâm sàng.
Một trong những dấu ấn lớn nhất của Giáo sư Hu chính là các công nghệ xét nghiệm nhanh giúp cứu sống hàng triệu người trên toàn cầu,. Chứng kiến nỗi đau của trẻ em nhiễm HIV tại Ý đã thôi thúc ông phát triển các phương pháp chẩn đoán sớm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Nhóm của ông đã tạo ra phương pháp phát hiện lao bằng hạt nano, giúp rút ngắn thời gian chẩn đoán từ 4-6 tuần xuống chỉ còn 2,5 giờ với chi phí cực thấp. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm có hàng triệu người tử vong do bệnh lao vì không được chẩn đoán kịp thời, và công nghệ của Giáo sư Hu được xem là giải pháp tiềm năng hàng đầu hiện nay,.
Vào năm 2021, khi đại dịch COVID-19 bùng phát, phòng thí nghiệm của ông tại Đại học Tulane tiếp tục gây tiếng vang lớn khi phát triển thành công bộ xét nghiệm nhanh qua nước bọt,. Thay vì phương pháp ngoáy mũi gây khó chịu, bộ kit này cho kết quả chính xác chỉ trong 15 phút và có thể đọc kết quả trực tiếp qua điện thoại thông minh. Thành công này cùng với các nghiên cứu về ung thư đã đưa tên tuổi của ông vào danh sách các nhà khoa học có tầm ảnh hưởng lớn nhất,. Tạp chí Nature từng đánh giá cao các công nghệ xét nghiệm do nhóm của ông phát triển, coi đó là những “vũ khí” quan trọng trong cuộc chiến truy tìm mầm bệnh trên toàn cầu.
Từ bỏ nguồn tài trợ triệu USD để trở về cống hiến cho quê hương
Trước khi quyết định rời Mỹ, Giáo sư Hu Ye từng công khai bày tỏ sự lo ngại về tình trạng cắt giảm ngân sách nghiên cứu tại Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH),. Ông chỉ ra rằng các khoản tài trợ trị giá hàng triệu USD dành cho việc phát hiện lao, HIV ở trẻ em và công nghệ xét nghiệm ung thư qua máu đang nằm trong diện bị ảnh hưởng. Trong một thư ngỏ đăng trên trang web của Đại học Tulane, ông cảnh báo việc thiếu hụt kinh phí có thể tác động sâu rộng đến tương lai của nghiên cứu y tế công cộng. Những tuyên bố này từng khiến dư luận đặt câu hỏi về lý do thực sự đằng sau việc ông rời bỏ môi trường nghiên cứu tại Mỹ,.
Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn trực tiếp, Giáo sư Hu khẳng định việc mình rời Mỹ hoàn toàn không liên quan đến vấn đề kinh phí hay tài trợ. Ông cho biết NIH vẫn luôn hỗ trợ đầy đủ cho nhóm nghiên cứu của mình và bản thân ông đã chủ động chuyển lại toàn bộ khoản tài trợ hàng triệu USD cho các đồng nghiệp khác tại Tulane tiếp tục dự án. Quyết định từ bỏ “giấc mơ Mỹ” và những nguồn lợi vật chất khổng lồ xuất phát từ khát vọng được cống hiến cho quê hương sau nhiều năm xa cách,. Ông mong muốn mang những kiến thức và kinh nghiệm tích lũy được để xây dựng một nền tảng khoa học vững mạnh ngay tại nơi mình đã từng học tập,.
Hiện tại, Giáo sư Hu Ye đã chính thức đảm nhiệm vai trò Hiệu trưởng sáng lập Trường Kỹ thuật Y sinh thuộc Đại học Thanh Hoa,. Đây là một bước ngoặt lớn không chỉ với cá nhân ông mà còn đối với ngành giáo dục và nghiên cứu y sinh tại Trung Quốc. Với tư cách là người đứng đầu, ông mang trên vai sứ mệnh xây dựng một ngôi trường mới hiện đại, nơi đào tạo ra thế hệ các nhà khoa học trẻ đầy tiềm năng,. Ông tin rằng việc kết nối các nguồn lực toàn cầu và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế sẽ giúp giáo dục y sinh trong nước có những bước tiến dài và bền vững trong tương lai.
Chia sẻ về lý do trở về, Giáo sư Hu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo thế hệ kế cận để nhân loại có thể tiến xa hơn trong lĩnh vực khoa học sự sống. Ông kỳ vọng Trường Kỹ thuật Y sinh Thanh Hoa sẽ trở thành trung tâm nghiên cứu hàng đầu, nơi phát triển các công nghệ mới nhằm giải quyết các thách thức y tế toàn cầu,. Sự trở về của những nhà khoa học danh tiếng như Giáo sư Hu Ye được xem là một tín hiệu tích cực cho sự dịch chuyển nguồn nhân lực trình độ cao về các quốc gia châu Á,. Tinh thần cống hiến và tầm nhìn của ông hứa hẹn sẽ mang lại những thay đổi đột phá cho ngành y sinh ngay trên chính quê hương mình.
Theo: Báo Tiền Phong
