Kết luận thanh tra chỉ ra hàng loạt vi phạm của Hà Nội trong phát triển nhà ở xã hội, từ thiếu quỹ đất, chậm bố trí vốn đến quản lý chưa hiệu quả.
- Án mạng từ mâu thuẫn bàn nhậu tại TPHCM, người cha tử vong và con trai trọng thương
- Bắt khẩn cấp nghi phạm đâm vợ tử vong, mẹ vợ bị thương ở Khánh Hòa
- Siết chặt an ninh tại Islamabad chuẩn bị cho vòng đàm phán Mỹ – Iran
Vi phạm trong quy hoạch và sử dụng quỹ đất nhà ở xã hội
Kết luận thanh tra mới công bố đã làm rõ những hạn chế kéo dài trong công tác quy hoạch và phát triển nhà ở xã hội tại Hà Nội. Là địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh, nhu cầu về nhà ở cho người thu nhập thấp rất lớn, nhưng việc tổ chức thực hiện lại chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Một trong những điểm đáng chú ý là việc không đảm bảo quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại theo quy định. Cụ thể, trong giai đoạn từ năm 2011 đến 2022, có 8 dự án quy mô lớn từ 10ha trở lên không bố trí quỹ đất cho mục tiêu này ngay từ khâu phê duyệt quy hoạch.
Không chỉ dừng lại ở đó, một số dự án được cho phép nộp tiền thay thế giá trị quỹ đất 20% nhưng thành phố lại chưa thực hiện việc bố trí quỹ đất tương ứng ở vị trí khác để xây dựng nhà ở xã hội. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài, trong khi nhu cầu của người dân ngày càng gia tăng. Bên cạnh đó, 3 dự án khác dù có quy mô lớn nhưng vẫn không dành đủ diện tích đất theo quy định, phản ánh sự thiếu nhất quán trong quá trình triển khai chính sách.
Ví dụ, tại dự án khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, phần đất được xác định cho nhà ở xã hội lại nằm trong khu biệt thự sinh thái, không phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của người thu nhập thấp. Ngoài ra, có dự án ban đầu được phê duyệt với mục tiêu phục vụ cán bộ cấp cao nhưng sau đó lại điều chỉnh đưa vào quỹ đất nhà ở xã hội, gây sai lệch mục tiêu đầu tư ban đầu. Những bất cập này cho thấy công tác quy hoạch chưa bám sát thực tế và thiếu sự kiểm soát chặt chẽ.
Nguồn lực, nguy cơ lãng phí và yêu cầu khắc phục
Bên cạnh những hạn chế trong quy hoạch, công tác quản lý tài chính liên quan đến nhà ở xã hội cũng bộc lộ nhiều điểm yếu. Trong một thời gian dài, Hà Nội chưa theo dõi riêng nguồn tiền thu được từ việc chuyển đổi quỹ đất 20% thành nghĩa vụ tài chính. Điều này dẫn đến việc thiếu minh bạch và không đảm bảo nguồn lực được sử dụng đúng mục đích. Phải đến tháng 8/2019, thành phố mới ban hành văn bản hướng dẫn việc thu và quản lý khoản tiền này, nhưng việc triển khai vẫn chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Đáng chú ý, dù nguồn thu từ quỹ đất 20% là rất lớn, nhưng thành phố lại chưa bố trí vốn để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội từ nguồn này. Đồng thời, có tới 10 dự án đã được bố trí quỹ đất nhưng chưa được triển khai xây dựng bằng vốn ngân sách nhà nước. Điều này không chỉ gây lãng phí tài nguyên đất đai mà còn làm chậm tiến độ giải quyết nhu cầu nhà ở cho người dân, đặc biệt là nhóm lao động thu nhập thấp đang ngày càng gia tăng tại đô thị.
Trong đó, trọng tâm là việc phải bố trí đủ quỹ đất cho các dự án còn thiếu ngay trong năm 2026, đồng thời đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện đúng nghĩa vụ xây dựng nhà ở xã hội theo tiến độ đã phê duyệt. Ngoài ra, thành phố cũng cần cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút nhà đầu tư và tận dụng hiệu quả các nguồn vốn ưu đãi. Việc rà soát, điều chỉnh cơ chế chính sách cũng được đặt ra nhằm đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và hiệu quả trong phát triển nhà ở xã hội thời gian tới.
Theo: Báo Dân trí
