Lộ diện dự thảo thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran về việc rút quân và eo biển Hormuz

Truyền thông Iran vừa công bố nội dung dự thảo thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran, đề cập việc rút quân và mở lại eo biển Hormuz dù Washington đã lên tiếng bác bỏ.

Chi tiết dự thảo thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran về việc rút quân và vận tải hàng hải

Ngày 27/5/2026, Đài truyền hình IRIB của Iran đã công bố một tài liệu quan trọng. Đây là bản phác thảo cho thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran đầy tham vọng. Tài liệu quy định Mỹ phải rút toàn bộ lực lượng khỏi các khu vực gần Iran. Washington cần thực hiện cam kết này một cách nghiêm túc. Hiện chưa rõ Mỹ sẽ rút quân mới triển khai hay các căn cứ cố định. Tuy nhiên, việc rút quân là yếu tố then chốt để duy trì hòa bình.

Đổi lại, Tehran cam kết khôi phục hoạt động thương mại qua eo biển Hormuz. Thời gian thực hiện là trong vòng một tháng sau khi ký kết chính thức. Tuy nhiên, các tàu quân sự sẽ không thuộc phạm vi của thỏa thuận này. Việc quản lý hàng hải sẽ do Iran kiểm soát cùng sự phối hợp của Oman. Điều này nhằm đảm bảo an toàn cho các tuyến vận tải quốc tế quan trọng. Những quy định này thể hiện nỗ lực kiểm soát an ninh khu vực của Tehran.

Trước đó, vào ngày 24/5/2026, Hãng thông tấn Tasnim đã nêu rõ các điều kiện của Tehran. Một thỏa thuận cuối cùng phải bao gồm việc chấm dứt chiến tranh toàn diện. Mỹ cũng phải miễn trừ các lệnh trừng phạt dầu mỏ trong suốt quá trình đàm phán. Nếu đạt được đồng thuận trong 60 ngày, văn bản sẽ thành nghị quyết Liên Hợp Quốc. Hiện nay, các bên vẫn đang nỗ lực thống nhất từng câu chữ trong văn bản. Sự xác minh rõ ràng là điều kiện tiên quyết để Iran thực hiện điều khoản.

Phản ứng từ Nhà Trắng và các cáo buộc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn

Ngay sau khi thông tin phát đi, Nhà Trắng đã có phản ứng rất quyết liệt. Ngày 27/5/2026, Washington lên tiếng chỉ trích các bản tin từ truyền thông Iran. Họ khẳng định biên bản ghi nhớ được công bố hoàn toàn là bịa đặt. Nhà Trắng khuyến cáo cộng đồng quốc tế không nên tin vào các thông tin này. Phía Mỹ coi đây là một chiến dịch tuyên truyền không có cơ sở thực tế. Sự hoài nghi từ Washington khiến lộ trình hòa bình trở nên khó khăn hơn.

Mặc dù vậy, Đài CNN nhận định văn bản này có ý nghĩa rất đặc biệt. Nó được xem như một lộ trình cho các cuộc đàm phán tương lai. Những vấn đề như lệnh trừng phạt quốc tế sẽ được thảo luận kỹ lưỡng hơn. Mục tiêu dài hạn là giải quyết dứt điểm căng thẳng về chương trình hạt nhân. Tuy nhiên, sự bất đồng về câu chữ vẫn là rào cản lớn hiện nay. Hai bên cần nỗ lực nhiều hơn để tìm thấy tiếng nói chung thực sự.

Căng thẳng tiếp tục leo thang khi Iran đưa ra các cáo buộc mới nhất. Ngày 25/5/2026, Tehran tố Mỹ vi phạm nghiêm trọng các thỏa thuận ngừng bắn trước đó. Washington bị cáo buộc tiến hành các cuộc tấn công tại miền nam nước này. Iran gọi hành động này của phía Mỹ là biểu hiện của sự “đạo đức giả”. Những diễn biến này làm lu mờ triển vọng về một thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran. Tình hình khu vực Trung Đông vì thế vẫn đang diễn biến vô cùng phức tạp.

 Theo: Báo Tuổi Trẻ