Việt Nam sắp sở hữu máy xạ trị proton tư thế ngồi đầu tiên tại châu Á

Việt Nam dự kiến tiếp nhận hệ thống xạ trị proton tư thế ngồi Mevion S250-FIT vào đầu năm 2027. Đây là công nghệ điều trị ung thư tiên tiến hàng đầu thế giới, vừa được đưa vào vận hành tại Mỹ.

Bệnh viện Tâm Anh đầu tư hệ thống xạ trị proton hơn 2.000 tỷ đồng

Bệnh viện Stanford Medicine (Mỹ) vừa công bố đưa vào vận hành hệ thống xạ trị proton tư thế ngồi Mevion S250-FIT. Đây được xem là máy xạ trị proton tư thế ngồi đầu tiên trên thế giới được sử dụng trong điều trị ung thư.

Hệ thống này đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cùng cơ quan quản lý thiết bị y tế châu Âu (CE) phê duyệt. Công nghệ mới được đánh giá có khả năng nâng cao độ chính xác trong xạ trị, đồng thời bảo vệ tốt hơn các mô lành xung quanh khối u.

Theo thỏa thuận hợp tác giữa Mevion và Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, hệ thống Mevion S250-FIT sẽ được đưa về Việt Nam từ đầu năm 2027. Dự kiến thiết bị sẽ hoàn tất lắp đặt, vận hành thử nghiệm và chính thức hoạt động vào giữa năm 2027.

Việc đầu tư hệ thống này giúp Việt Nam trở thành quốc gia tiên phong tại châu Á tiếp cận công nghệ xạ trị proton tư thế ngồi thế hệ mới. Đây cũng được xem là bước tiến quan trọng trong lĩnh vực điều trị ung thư công nghệ cao tại Việt Nam.

Theo kế hoạch, hệ thống sẽ được đặt tại Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh ở khu đô thị Phú Mỹ Hưng, TPHCM. Công trình dự kiến khánh thành cùng thời điểm đưa thiết bị vào vận hành chính thức.

“Siêu máy” xạ trị proton tư thế ngồi thế hệ mới được Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đặt mua thành công. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Công nghệ AI giúp tiêu diệt khối u chính xác đến từng milimet

Dữ liệu thực tế được Stanford Medicine trình bày tại Đại hội thường niên lần thứ 27 của Hiệp hội Xạ trị và Ung thư châu Âu (ESTRO 2026) cho thấy hệ thống proton Mevion S250-FIT đạt độ chính xác rất cao. Khả năng chiếu tia có thể kiểm soát sai số ở mức nhỏ hơn từng milimet. Trong khi đó, hệ thống kiểm tra chất lượng và năng lượng chùm proton đạt độ chính xác từ 97% đến 99,8%.

Điểm nổi bật của công nghệ là tích hợp trí tuệ nhân tạo. AI hỗ trợ xác định chính xác vị trí tổn thương của từng bệnh nhân, đồng thời tự động điều chỉnh liều lượng, tốc độ và hướng chiếu tia phù hợp. Khác với xạ trị bằng tia X truyền thống, chùm proton có thể dừng lại đúng tại vị trí khối u. Điều này giúp giảm đáng kể lượng bức xạ tác động lên các mô lành phía trước và phía sau vùng điều trị.

Các chuyên gia đánh giá công nghệ proton đặc biệt phù hợp với trẻ em và những bệnh nhân cần bảo tồn tối đa chức năng của cơ quan lành. Việc giảm phơi nhiễm bức xạ không cần thiết có thể góp phần hạn chế các biến chứng kéo dài sau điều trị.

Tại Stanford Medicine, bệnh nhi Stephen De La Torre, 7 tuổi, mắc u não ác tính hiếm gặp đã trở thành người đầu tiên trên thế giới được điều trị bằng hệ thống mới này. Sau phẫu thuật loại bỏ khối u, em tiếp tục được xạ trị bổ sung bằng proton và đang hoàn thành những đợt điều trị cuối cùng.

Bé Stephen De La Torre, 7 tuổi, người đầu tiên được xạ trị bằng “siêu máy” xạ trị proton tư thế ngồi tại Stanford Medicine (Mỹ). (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Xạ trị tư thế ngồi mở ra hướng điều trị mới cho bệnh nhân ung thư

Một trong những thay đổi quan trọng của Mevion S250-FIT là chuyển bệnh nhân từ tư thế nằm sang tư thế ngồi trong quá trình điều trị. Sự thay đổi này mang lại nhiều lợi ích về mặt kỹ thuật và lâm sàng. Đối với bệnh nhân ung thư phổi, tư thế ngồi giúp hạn chế ảnh hưởng từ chuyển động hô hấp. Nhờ đó, khối u được xác định chính xác hơn và giảm nguy cơ chiếu tia vào mô lành.

Trong điều trị ung thư gan, tư thế ngồi giúp giảm sự dịch chuyển và biến dạng của cơ quan này. Điều đó hỗ trợ bác sĩ xác định vị trí khối u chính xác hơn trong suốt quá trình xạ trị. Với các bệnh lý vùng đầu mặt cổ và não, tư thế ngồi tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận khối u ở những vị trí phức tạp. Người bệnh cũng giảm cảm giác khó chịu, hạn chế nguy cơ hít sặc và kiểm soát dịch tiết tốt hơn.

Ngoài hiệu quả điều trị, hệ thống mới còn giúp thay đổi đáng kể kiến trúc của trung tâm proton truyền thống. Nhờ tích hợp máy gia tốc và tối ưu cấu trúc vận hành, diện tích xây dựng giảm từ hàng nghìn mét vuông xuống còn khoảng 111,5m².

Việc thu gọn quy mô xây dựng giúp rút ngắn thời gian triển khai, giảm chi phí đầu tư hạ tầng và mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ proton tại nhiều cơ sở y tế trong tương lai. Đây được xem là bước tiến mới trong nỗ lực nâng cao chất lượng điều trị ung thư tại Việt Nam.

Theo: Báo Dân trí