Hãng tin CNN vừa đăng tải bài viết ca ngợi địa đạo Vịnh Mốc tại Quảng Bình là “ngôi làng dưới lòng đất” độc đáo, nơi người dân sinh tồn qua hàng ngàn tấn bom đạn.
- Chiến lược nâng tầm trải nghiệm đưa du lịch Ba Bể bứt phá
- Mua bán thận: Từ người bán trở thành kẻ cầm đầu đường dây mua bán thận
- Khách Tây tố bị thu một triệu đồng cho dịch vụ dán màn hình
Cấu trúc kiên cố và giải pháp sinh tồn trong lòng đất
Vịnh Mốc vốn là một làng chài yên bình ven biển trước năm 1965. Tuy nhiên, khi chiến tranh bùng nổ, khu vực này trở thành mục tiêu của các đợt oanh kích dữ dội với khoảng 9.000 tấn bom đạn dội xuống trong suốt 8 năm. Để bảo vệ mạng sống, người dân địa phương đã quyết định chuyển toàn bộ cuộc sống xuống dưới lòng đất.
Hệ thống địa đạo được khởi công xây dựng vào năm 1965 và hoàn thành sau 2 năm lao động kiên trì. Công trình có tổng chiều dài hơn 1,6 km, được xem là một thành tựu kỹ thuật đáng chú ý với các chi tiết được thiết kế tỉ mỉ nhằm phục vụ mục tiêu sinh tồn. Nền đất tại đây đủ cứng để không bị sụt lở nhưng cũng đủ mềm để đào bằng các công cụ thô sơ.
Toàn bộ hệ thống đường hầm được đào theo hình zíc zắc nhằm giảm thiểu tối đa tác động của sóng xung kích do bom đạn tạo ra. Phần trần vòm và tường dày giúp tăng cường khả năng chịu lực trước các đợt oanh kích liên tiếp. Đây là một trong những đặc điểm kỹ thuật quan trọng giúp địa đạo đứng vững qua những giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc chiến.
Hệ thống có tổng cộng 13 cửa ra vào, bao gồm 7 cửa hướng ra biển và 6 cửa thông lên đồi để đảm bảo sự linh hoạt khi di chuyển. Các cửa hầm này đóng vai trò thiết yếu khi vừa là nơi thông gió, vừa là lối thoát hiểm và kết nối với các nguồn tiếp tế từ bên ngoài. Việc bố trí các cửa thông gió đối xứng đã tạo ra dòng lưu thông không khí tự nhiên cho toàn bộ hầm.
Địa đạo bao gồm 3 tầng chính, nằm ở độ sâu từ 15 m đến 23 m dưới mặt đất. Những đường hầm hẹp sẽ dẫn tới các không gian sinh hoạt cộng đồng rộng hơn, trong khi các hốc nhỏ được khoét sâu vào thành hầm là nơi nghỉ ngơi riêng tư của từng gia đình. Cấu trúc này giúp duy trì trật tự sinh hoạt cho hàng trăm người trong không gian hẹp.
Trong thời chiến, nguồn sáng duy nhất của người dân là đèn dầu và họ thường xuyên phải di chuyển trong bóng tối để tránh bị phát hiện. Hiện nay, địa đạo đã được lắp đặt hệ thống đèn điện để phục vụ khách tham quan. Dù hành lang rộng hơn địa đạo Củ Chi, trần hầm thấp vẫn khiến du khách ngày nay phải cúi người khi di chuyển.
Cuộc sống đời thường và sự tiếp nối thế hệ dưới địa đạo
Khoảng 400 người dân đã sinh sống liên tục trong các khoang gia đình dưới lòng đất từ năm 1965 đến năm 1972. Mỗi gia đình được bố trí trong một hốc nhỏ cao khoảng 1 m và sâu gần 2 m được đào trực tiếp vào thành hầm. Dù không gian chật hẹp, đây vẫn là nơi diễn ra các sinh hoạt đời thường và nuôi dưỡng hy vọng về hòa bình.
Hành trình sinh tồn dưới lòng đất còn chứng kiến sự tiếp nối mạnh mẽ của các thế hệ khi có ít nhất 17 em bé đã chào đời tại đây trong thời chiến. Đây là minh chứng rõ nét cho ý chí sống mãnh liệt của người dân Vịnh Mốc. Các em bé được sinh ra và lớn lên trong sự bảo bọc của hệ thống địa đạo kiên cố.
Để duy trì việc nấu ăn mà không để lộ vị trí, người dân đã sử dụng bếp Hoàng Cầm nổi tiếng. Loại bếp này được đặt ở tầng một, có thiết kế đặc biệt giúp làm nguội và phân tán khói qua các lỗ thông hơi được ngụy trang kỹ lưỡng. Nhiên liệu khô được ưu tiên sử dụng để giảm lượng khói, giúp khói không ảnh hưởng đến khu sinh hoạt ở tầng hai.
Kết thúc chuyến tham quan là lối đi dẫn lên các cửa hầm hướng ra biển, nơi du khách bắt gặp không gian xanh mát và tiếng sóng biển vang vọng. Sự tương phản giữa không gian khép kín dưới đất và vẻ đẹp thiên nhiên trên mặt đất tạo nên cảm xúc đặc biệt cho khách du lịch. Hiện nay, địa đạo là điểm đến nổi tiếng, từng được Lonely Planet xếp vào top 15 trải nghiệm hấp dẫn nhất Việt Nam năm 2025.
Thiên An (tổng hợp)
