Hồ Ba Bể cùng hồ Núi Cốc mở hướng mới cho du lịch Thái Nguyên

Thái NguyênSau khi hợp nhất với Bắc Kạn, tỉnh Thái Nguyên đang kết nối các giá trị thiên nhiên, văn hóa và lịch sử để hình thành những hành trình du lịch liền mạch, tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Một năm sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, việc hợp nhất Thái Nguyên và Bắc Kạn cũ đã mở ra không gian phát triển rộng hơn cho nhiều lĩnh vực, trong đó du lịch được xem là ngành hưởng lợi rõ nét. Sự thay đổi này xuất phát từ việc kết nối các nguồn tài nguyên vốn phát triển riêng lẻ thành một hệ thống trải nghiệm thống nhất.

Trước đây, Thái Nguyên được biết đến với Di tích lịch sử An toàn khu (ATK) Định Hóa, hồ Núi Cốc và các vùng chè như Tân Cương, La Bằng, Trại Cài, trong khi Bắc Kạn nổi bật với hồ Ba Bể, Vườn quốc gia Ba Bể cùng những bản làng của đồng bào Tày, Dao, Mông. Mỗi nơi đều có lợi thế riêng nhưng phần lớn mới dừng ở các điểm tham quan độc lập, khiến du khách thường chỉ lưu lại trong ngày và mức chi tiêu chưa cao.

Sau khi hình thành tỉnh Thái Nguyên mới, địa phương bắt đầu tổ chức lại ngành du lịch theo quy mô rộng hơn bằng cách liên kết du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa, lịch sử và cộng đồng thành các chuỗi sản phẩm xuyên suốt. Thay vì phát triển theo từng khu vực tách biệt, các nguồn lực đang được tích hợp để tạo nên những hành trình có tính kết nối.

Đề án số 17-ĐA/TU về phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030, ban hành ngày 10/12/2025, xác định mô hình “hai trọng điểm, một trục động lực, một nền tảng”. Theo định hướng này, hồ Núi Cốc và hồ Ba Bể trở thành hai trọng điểm phát triển, hướng tới xây dựng các điểm đến có sức cạnh tranh ở tầm quốc gia và từng bước tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế.

Sự kết hợp giữa hồ Núi Cốc và hồ Ba Bể tạo nên hai không gian mang bản sắc khác nhau nhưng bổ trợ lẫn nhau. Một bên là vùng sinh thái trung du với hệ thống nghỉ dưỡng và vui chơi đang được đầu tư, bên còn lại là hồ nước ngọt tự nhiên giữa núi rừng Đông Bắc vẫn giữ được vẻ nguyên sơ cùng bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc thiểu số.

Mùa du lịch năm 2026 mang chủ đề “Hồ trên núi-Trà trong mây”, phản ánh định hướng phát triển dựa trên hai tài nguyên đặc trưng của địa phương. Từ những đồi chè xanh đến các bản làng ven hồ Ba Bể, từ di tích lịch sử đến khu du lịch sinh thái và các homestay giữa thiên nhiên, những điểm đến đang được kết nối thành chuỗi trải nghiệm hoàn chỉnh nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Bà Chu Thị Đỗ, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Khai thác, xúc tiến phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên chia sẻ, “tinh thần xuyên suốt của mùa du lịch của tỉnh năm nay là chuyển từ tư duy phát triển đơn lẻ sang tư duy liên kết, tổ chức sản phẩm theo các trục trải nghiệm rõ ràng, qua đó khai thác hiệu quả hơn những lợi thế mà địa phương đang sở hữu.” Cùng với đó, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Chu Thu cho biết tỉnh đang chỉ đạo các địa phương xây dựng chiến lược cụ thể, đồng thời giao các sở, ngành tham mưu cơ chế, chính sách thu hút đầu tư và hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng.

Song song với phát triển du lịch, tỉnh triển khai Đề án số 18-ĐA/TU, ban hành ngày 10/12/2025, về phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh con người giai đoạn 2026-2030. Đề án hướng tới bảo tồn và phát huy hiệu quả các giá trị di sản vật thể, phi vật thể gắn với phát triển du lịch, coi văn hóa là nguồn lực nội sinh của phát triển kinh tế – xã hội.

Tại khu vực hồ Ba Bể, nhiều hộ dân đã đầu tư mô hình du lịch cộng đồng gắn với bản sắc địa phương. Anh Đặng Văn Hùng, chủ cơ sở lưu trú Ba Bể Farmstay, cho biết các hoạt động như hát then, đàn tính trên thuyền, trải nghiệm đời sống người Tày, tham gia lễ hội truyền thống và thưởng thức ẩm thực bản địa luôn được du khách quan tâm.

Theo anh Hùng, kỳ nghỉ lễ 30/4 và 01/5 vừa qua, công suất phòng của cơ sở đạt 100%, trong khi những năm trước chỉ ở mức 60-70%. Con số này cho thấy nhu cầu trải nghiệm văn hóa bản địa đang tăng lên và trở thành lợi thế của du lịch địa phương.

Du lịch cộng đồng cũng tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia phát triển kinh tế. Chị Nguyễn Thanh Bình, người dân tộc Tày và là thành viên đội văn nghệ hát then, đàn tính ở xã Ba Bể, cho biết chị tự hào khi những làn điệu dân ca của dân tộc mình được nhiều du khách yêu thích và trân trọng.

Để biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh bền vững, Thái Nguyên vẫn cần tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hoàn thiện dịch vụ tại một số điểm đến, đa dạng hóa sản phẩm du lịch cộng đồng và đầu tư đồng bộ hạ tầng kết nối. Những bước đi này sẽ quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu đón 8 triệu lượt khách trong năm 2026, sau khi tỉnh đã đón hơn 7,3 triệu lượt khách năm 2025, đồng thời hướng tới mốc 12 triệu lượt khách vào năm 2030 và đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn phát triển theo hướng bền vững, sáng tạo.

Hoàng Lan (Tổng hợp)