THANH HÓA – Xã Thiên Phủ đang triển khai mô hình trồng cà phê thử nghiệm song song với nhiều mô hình sinh kế mới nhằm đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, nâng cao thu nhập và tạo động lực phát triển kinh tế cho người dân miền núi.
- Khám sàng lọc cho 290 trẻ khuyết tật tại địa phương năm 2026
- Sân bay Long Thành mở khai thác thương mại từ đầu tháng 12
- Cựu Tổng giám đốc VTM bán rẻ quặng nhà nước, nhận 78 tỉ đồng
Những chùm hoa cà phê đầu tiên đã xuất hiện trên các triền đồi Thiên Phủ sau thời gian gieo trồng thử nghiệm, đánh dấu bước khởi đầu cho hướng chuyển đổi sản xuất tại địa phương. Cùng với việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đội ngũ cán bộ xã tăng cường bám cơ sở, hỗ trợ người dân phát triển sinh kế và cải thiện đời sống.
Thiên Phủ được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Nam Động và Thiên Phủ, có diện tích gần 148 km² với hơn 6.400 nhân khẩu; đồng bào dân tộc Thái chiếm gần 66%, dân tộc Mường gần 29%, còn lại là người Kinh và các dân tộc khác. Trong nhiều năm, cây luồng là nguồn sinh kế chủ lực nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao, khiến không ít hộ dân gặp khó khăn trong việc tích lũy và nâng cao thu nhập.
Là người gắn bó lâu năm với nghề trồng luồng, ông Hà Văn Ngợi (36 tuổi), dân tộc Thái, ở bản Nam Động, xã Thiên Phủ, cho biết: “Gia đình tôi theo nghề trồng luồng mấy chục năm qua, cây luồng phải 7-8 năm mới được khai thác, mỗi ha đem lại lợi nhuận khoảng 20 triệu đồng, chỉ đủ ăn chứ rất khó nghĩ đến chuyện tích lũy hay làm giàu.”
Từ thực tế đó, ông Ngợi quyết định chuyển một phần diện tích luồng và đất trống sang trồng cà phê. Trước khi triển khai, ông nhiều lần đến huyện Mai Sơn cũ, tỉnh Sơn La để tìm hiểu mô hình, nhận thấy điều kiện khí hậu, địa hình và thổ nhưỡng tại đây có nhiều nét tương đồng với Thiên Phủ.
Không dừng lại ở việc học hỏi kinh nghiệm cho riêng mình, mới đây ông còn đưa 27 người dân ở huyện Mường Lát (cũ), tỉnh Thanh Hóa sang Sơn La tham quan, học tập thực tế. Đến nay, những cây cà phê đầu tiên đã ra hoa và được kỳ vọng sẽ cho năng suất, chất lượng sau khoảng một năm nữa.
Ông Ngợi chia sẻ: “Nếu khoảng một năm nữa cho năng suất, chất lượng tốt, tôi sẽ tiếp tục mở rộng. Lãnh đạo xã cũng rất ủng hộ, định hướng việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng nhưng sẽ làm từng bước, khi hiệu quả rõ ràng mới nhân rộng”.
Theo thống kê của địa phương, mô hình cà phê hiện mới được triển khai ở quy mô thử nghiệm khoảng 20 ha, phân bố tại 5-6 điểm trên địa bàn xã. Đây là giai đoạn đánh giá khả năng thích nghi của cây trồng trước khi xem xét mở rộng diện tích.
Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Thiên Phủ, cho biết: “Hiện tại mới trồng thử nghiệm, chưa thể khẳng định chất lượng hay hiệu quả kinh tế. Nếu sản phẩm đạt chất lượng, đây sẽ là cơ sở để xã từng bước hướng dẫn người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, nâng cao thu nhập trên cùng diện tích đất sản xuất”.
Song song với mô hình cà phê, chính quyền xã tập trung triển khai công tác giảm nghèo theo hướng sát cơ sở. Toàn xã hiện còn 86 hộ nghèo, trong đó Chủ tịch UBND xã trực tiếp phụ trách 30 hộ; lực lượng UBND, Công an và Ban Chỉ huy Quân sự xã được phân công rà soát từng trường hợp để hỗ trợ phù hợp với nhu cầu thực tế.
Các hộ dân được hướng dẫn xây dựng nhà vệ sinh, cải tạo đất sản xuất, kết nối mô hình sinh kế và tiếp cận các nguồn hỗ trợ. Theo lãnh đạo xã, mục tiêu không chỉ là cải thiện điều kiện sống mà còn tạo chuyển biến về nhận thức để người dân chủ động vươn lên thoát nghèo.
Ông Phan Văn Đại chia sẻ: “Tôi không dám nói họ sẽ thoát nghèo ngay. Nhưng nếu thay đổi được suy nghĩ, thay đổi được tư duy thì mới có thể thoát nghèo bền vững. Vì vậy, kết quả chuyển biến về nhận thức của các hộ nghèo cũng sẽ là một trong những tiêu chí để tập thể lãnh đạo xã tự đánh giá hiệu quả công việc của mình vào cuối năm”.
Ngoài cà phê, Thiên Phủ còn xây dựng 6 mô hình sinh kế đặc trưng gồm vịt cổ xanh bản Sài, dệt thổ cẩm bản Lớt Dồi, nuôi lợn đen bản Bất, nuôi gà ri bản Chong, trồng quế bản Chiềng và trồng mắc ca tại bản Chong. Địa phương ưu tiên hỗ trợ vốn, con giống, vật tư và chuyển giao khoa học kỹ thuật để duy trì hiệu quả các mô hình này.
Theo định hướng của xã, các mô hình không chỉ góp phần nâng cao thu nhập mà còn hướng tới hình thành những sản phẩm mang bản sắc riêng, tạo nền tảng phát triển du lịch cộng đồng và kinh tế nông nghiệp đặc trưng trong tương lai.
Ông Lương Văn Hoan (42 tuổi), ở khu tái định cư bản Lở, cho biết: “Điều chúng tôi quý nhất là cán bộ không chỉ họp rồi về. Có việc gì cũng xuống tận nơi, hướng dẫn từng chút một. Thấy cán bộ nhiệt tình thì bà con cũng tin và mạnh dạn làm theo. Đặc biệt, Phòng Chủ tịch lúc nào cũng mở cửa, người dân có việc vào hỏi là được giải đáp ngay.”
Ông Hoan cũng đánh giá việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã giúp người dân thuận lợi hơn khi giải quyết thủ tục hành chính. “Bây giờ lên xã làm giấy tờ, cán bộ tiếp nhận hồ sơ rất nhanh, mình chỉ chờ đến ngày nhận kết quả.”
Theo ông Hà Huy Biến, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thiên Phủ, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ góp phần tinh gọn bộ máy mà còn phát huy năng lực của đội ngũ cán bộ được điều động về cơ sở. “Họ mang theo kinh nghiệm, nghiệp vụ từ những địa bàn thuận lợi lên vùng khó khăn, góp phần nâng cao năng lực quản lý, cải cách hành chính và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn. Chính sự gần dân, hiểu dân ấy đã tạo thêm niềm tin để người dân mạnh dạn tham gia các mô hình phát triển kinh tế mới.”
Minh Tuấn (tổng hợp)
