Phát hiện xác máy bay Pan Am mất tích sau 74 năm dưới biển

Puerto Rico – Tổ chức Air/Sea Heritage Foundation phối hợp chương trình “Expedition Unknown” đã xác định vị trí xác máy bay Pan Am rơi xuống Đại Tây Dương, góp phần làm sáng tỏ một trong những thảm kịch hàng không lịch sử.

Chiếc máy bay Clipper Endeavor được tìm thấy sau 74 năm dưới đáy biển ngoài khơi phía bắc Puerto Rico, nơi từng xảy ra vụ tai nạn khiến 52 người thiệt mạng và tạo động lực cho nhiều thay đổi quan trọng về quy định an toàn hàng không. Phát hiện được công bố ngày 21/7 sau quá trình nghiên cứu hồ sơ lưu trữ và khảo sát dưới nước kéo dài nhiều năm.

Theo CNN, Air/Sea Heritage Foundation đã hợp tác với chương trình “Expedition Unknown” của Discovery Channel để triển khai hoạt động tìm kiếm xác máy bay Clipper Endeavor của hãng Pan Am. Phương tiện gặp nạn ngay sau khi cất cánh từ Puerto Rico vào ngày 11/4/1952, chở theo 64 hành khách cùng 5 thành viên phi hành đoàn.

Trong vụ tai nạn, chỉ có 17 người được cứu sống, còn 52 người thiệt mạng khi chiếc Douglas DC-4 nhanh chóng chìm xuống Đại Tây Dương. Theo kết quả điều tra thời điểm đó, một phần nguyên nhân dẫn đến thiệt hại nghiêm trọng xuất phát từ việc hành khách chưa được hướng dẫn đầy đủ về các quy trình an toàn.

Manh mối giúp khởi động cuộc tìm kiếm xuất hiện vào năm 2019, khi Russ Matthews, Chủ tịch Air/Sea Heritage Foundation, đọc được thông tin về một thẻ hành lý của chuyến bay dạt vào bờ biển Florida. Từ đó, ông cùng cộng sự dành nhiều năm nghiên cứu tài liệu lưu trữ của Pan Am và Lực lượng Tuần duyên Mỹ để xác định khu vực máy bay rơi.

Nỗ lực tìm kiếm nhận thêm sự hỗ trợ từ Tony Romeo, Giám đốc điều hành Deep Sea Vision, khi một trong các tàu của công ty được trang bị hệ thống sóng âm hiện đại hoạt động gần khu vực nghi vấn. Nhóm nghiên cứu kết hợp dữ liệu thời tiết lịch sử với các thông tin thu thập được để xây dựng phạm vi khảo sát rộng hơn 34 km².

Logo hãng Pan Am còn nguyên trên phần mũi xác máy bay Clipper Endeavor được đội tìm kiếm phát hiện. (Ảnh minh họa: TNM)

Đến ngày 2/6, thiết bị lặn không người lái đã phát hiện xác chiếc máy bay bị gãy làm đôi ở độ sâu khoảng 610m dưới mặt nước ngay trong lần quét đầu tiên. Những hình ảnh khảo sát sau đó cho phép nhận diện phương tiện nhờ logo hình cánh đặc trưng của Pan Am cùng tên Clipper Endeavor vẫn còn nhìn rõ.

Theo Guardian, nhà chức trách không có kế hoạch trục vớt xác máy bay vì coi đây là nơi yên nghỉ của các nạn nhân trong thảm kịch năm 1952. Air/Sea Heritage Foundation hiện phối hợp với chính quyền Puerto Rico nhằm tăng cường các biện pháp bảo vệ khu vực này.

Theo Pan Am Historical Foundation, trên hành trình đến New York, chiếc máy bay gặp sự cố ở cả hai động cơ bên phải chỉ vài phút sau khi cất cánh, buộc phi công phải hạ cánh khẩn cấp xuống biển. Mặc dù máy bay được trang bị áo phao và phao cứu sinh, quá trình sơ tán vẫn diễn ra hỗn loạn do thiếu quy trình hướng dẫn an toàn, rào cản ngôn ngữ và không có người điều phối, trong khi máy bay chìm chỉ trong chưa đầy 3 phút.

Lực lượng Tuần duyên và Không quân Mỹ khi đó đã cứu được 12 hành khách cùng 5 thành viên phi hành đoàn. Sau vụ việc, Hội đồng Hàng không Dân dụng Mỹ đã kiến nghị sửa đổi các quy định an toàn đối với các chuyến bay qua biển, trong đó bổ sung quy trình hướng dẫn an toàn trước chuyến bay về vị trí áo phao, phao cứu sinh và lối thoát hiểm khẩn cấp, tạo nền tảng cho những tiêu chuẩn được áp dụng rộng rãi trong ngành hàng không sau này.

Nguyễn Liên (tổng hợp)