Những điểm mới trong đề xuất cấp sổ đỏ theo dự thảo Luật Đất đai

(HÀ NỘI) Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất sửa đổi quy định cấp sổ đỏ, bổ sung nhiều nội dung mới nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn quản lý và sử dụng đất.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến dự thảo Luật Đất đai, dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến vào đầu tháng 8. Một trong những nội dung đáng chú ý là mở rộng điều kiện xem xét cấp sổ đỏ đối với một số trường hợp sử dụng đất vi phạm thủ tục trước ngày 1/8/2024, đồng thời bổ sung quy định về sổ đỏ điện tử và cách ghi thông tin người đồng sử dụng đất.

Theo dự thảo, Nhà nước sẽ xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với các trường hợp sử dụng đất có vi phạm về thủ tục trước ngày 1/8/2024 nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện như sử dụng ổn định, không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch và không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường cũng như an toàn công trình.

Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc cấp sổ đỏ, xác định lại diện tích đất ở cùng các nội dung liên quan đến đính chính, thu hồi và hủy giấy chứng nhận đã cấp. Theo cơ quan soạn thảo, quy định này xuất phát từ thực tế vẫn còn nhiều thửa đất đã được sử dụng trong thời gian dài nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.

Dự thảo cũng đề cập việc xử lý các vướng mắc liên quan đến đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường; đất sau cổ phần hóa doanh nghiệp; đất dôi dư sau sắp xếp trụ sở và đất của các tổ chức đã bố trí cho hộ gia đình, cá nhân làm nhà ở. Đối với diện tích đất của tổ chức đã bố trí cho người dân làm nhà ở trước ngày 1/8/2024, dự thảo yêu cầu phải bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền để thực hiện việc cấp sổ đỏ theo quy định.

Một nội dung khác được bổ sung là quy định ghi đầy đủ tên của tất cả những người có chung quyền sử dụng đất hoặc cùng sở hữu tài sản gắn liền với đất trên giấy chứng nhận. Trường hợp thuộc quyền sử dụng của hộ gia đình, các thành viên sẽ tự thỏa thuận xác định người có chung quyền sử dụng đất và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã thống nhất.

Dự thảo tiếp tục giữ nguyên nguyên tắc chỉ cấp sổ đỏ sau khi người sử dụng đất hoặc chủ sở hữu tài sản hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Riêng các trường hợp được miễn, ghi nợ nghĩa vụ tài chính hoặc thuê đất trả tiền hằng năm sẽ không phải đáp ứng điều kiện này.

Đáng chú ý, dự thảo lần đầu quy định rõ sổ đỏ tồn tại dưới hai hình thức gồm bản giấy và bản điện tử, trong đó sổ đỏ điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy. Quy định này nhằm phục vụ quá trình chuyển đổi số, đồng thời tạo điều kiện khai thác cơ sở dữ liệu đất đai và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý.

Ngoài ra, cơ quan cấp giấy chứng nhận sẽ phải thực hiện đính chính khi phát hiện sai sót về thông tin của người được cấp hoặc thông tin về thửa đất, tài sản gắn liền với đất không phù hợp hồ sơ đăng ký hoặc văn bản giải quyết tranh chấp đã có hiệu lực. Các trường hợp thu hồi sổ đỏ cơ bản được kế thừa từ Luật Đất đai năm 2024.

Đối với những giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền, đối tượng, diện tích, điều kiện, mục đích, thời hạn hoặc nguồn gốc sử dụng đất nhưng người được cấp đã chuyển quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đúng quy định pháp luật thì sẽ không bị thu hồi. Nội dung này không phải chính sách mới mà được kế thừa từ Luật Đất đai năm 2024.

Dự thảo Luật Đất đai được xây dựng trên cơ sở tổng kết gần hai năm thi hành Luật Đất đai năm 2024, tập trung tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và điều chỉnh thẩm quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Nguyễn Liên (tổng hợp)