TPHCM – Các đường dây ma túy đang lợi dụng dịch vụ giao hàng công nghệ để ngụy trang việc vận chuyển chất cấm, khiến nhiều tài xế đối mặt với rủi ro pháp lý rất khác nhau tùy theo nhận thức và cách xử lý từng đơn hàng.
- Thái Nguyên tăng kết nối tạo đà phát triển logistics đa phương thức
- Cục C02 khởi tố 26 người sau khi triệt phá đường dây cá độ bóng đá xuyên tỉnh
- Mỹ treo thưởng 15 triệu USD truy tìm mạng lưới tài chính UAV Iran
Ba vụ việc xảy ra trong giai đoạn 2023-2024 cho thấy cùng là người nhận đơn giao hàng qua ứng dụng công nghệ nhưng có tài xế bị tuyên án tử hình, có người không bị xử lý hình sự và cũng có người góp phần giúp cơ quan chức năng triệt phá đường dây ma túy xuyên quốc gia. Những trường hợp này phản ánh thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm khi lợi dụng hoạt động giao nhận để che giấu việc vận chuyển chất cấm.
Chỉ vì nhận vận chuyển một kiện hàng để hưởng tiền công 10 triệu đồng, tài xế xe ôm công nghệ Phạm Văn Trung đã phải nhận bản án tử hình. Theo hồ sơ vụ án, Trung biết rõ bên trong kiện hàng là gần 4,9kg ma túy nhưng vẫn đồng ý vận chuyển, nên tháng 8/2024 bị TAND TPHCM tuyên phạt tử hình về tội Vận chuyển trái phép chất ma túy.
Sau đó không lâu, hai tài xế xe ôm công nghệ Hoàng Đại Dương và Vũ Văn Phôn cũng bị tuyên án tù chung thân vì tham gia vận chuyển 1,82kg ma túy để nhận tiền công 5 triệu đồng. Các bản án cho thấy người vận chuyển vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự nếu biết rõ hoặc buộc phải biết hàng hóa mình nhận giao là chất cấm.
Ở chiều ngược lại, tài xế công nghệ H.N.L. được xác định không phải chịu trách nhiệm hình sự trong vụ phát hiện khoảng mộtkg ma túy ngụy trang trong thùng hàng niêm phong vào tháng 3/2023. Quá trình điều tra xác định người này chỉ nhận đơn hàng ngẫu nhiên, không biết bên trong chứa ma túy và cũng không có căn cứ chứng minh phải biết đó là hàng cấm, trong khi người gửi Hồ Văn Tây sau đó bị TAND TPHCM tuyên án tử hình.
Một trường hợp khác cho thấy sự cảnh giác của tài xế có thể trở thành mắt xích quan trọng trong đấu tranh với tội phạm ma túy. Tháng 10/2023, tài xế Lalamove Lê Mỹ T. nhiều lần không liên lạc được với người nhận nên nghi ngờ bất thường và chủ động mang kiện hàng đến công an trình báo.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện hơn 700gram ma túy trong kiện hàng. Từ đầu mối này, cơ quan điều tra làm rõ Nguyễn Thanh Cường, thu giữ gần 38kg ma túy các loại tại nơi ở của đối tượng, bóc gỡ đường dây mua bán ma túy xuyên quốc gia và sau đó Cường bị tuyên án tử hình.
Trong năm 2024, hai tài xế Grab cũng phát hiện một kiện hàng chứa nhiều túi nylon đựng thảo mộc khô nghi là cần sa nên từ chối vận chuyển và trình báo công an. Thông tin này giúp lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng điều tra, phát hiện thêm nhiều đối tượng liên quan đến hoạt động mua bán ma túy.
Theo Viện KSND TPHCM, việc lợi dụng dịch vụ giao hàng công nghệ để vận chuyển ma túy không còn là hiện tượng cá biệt mà đang có xu hướng gia tăng cả về số vụ và mức độ tinh vi trong giai đoạn 2022-2024. Số vụ án ma túy được các cơ quan tố tụng thụ lý tăng từ 242 vụ với 354 bị can năm 2022 lên 350 vụ với 1.462 bị can vào năm 2024.
Từ năm 2022 đến cuối năm 2024, lực lượng chức năng phát hiện hơn 350 vụ việc liên quan đến việc sử dụng xe công nghệ để vận chuyển ma túy. Khoảng 20% số vụ án ma túy xảy ra tại khu vực nội thành có yếu tố liên quan đến dịch vụ giao hàng hoặc gọi xe công nghệ, đồng thời có hơn 70 vụ tài xế vô tình vận chuyển ma túy vì không biết bên trong kiện hàng chứa chất cấm hoặc không kiểm tra trước khi nhận hàng.
Viện KSND TPHCM cho biết các đối tượng thường giấu ma túy trong quần áo, thực phẩm, mỹ phẩm, hộp quà hoặc những kiện hàng thông thường rồi thuê shipper vận chuyển qua nhiều điểm trung chuyển. Cách thức này giúp chúng hạn chế tiếp xúc trực tiếp, cắt đứt các mắt xích và gây khó khăn cho quá trình truy xét của cơ quan chức năng.
Theo cơ quan này, số lượng lớn tài xế cùng hàng chục nghìn chuyến giao hàng mỗi ngày tại TPHCM tạo điều kiện để tội phạm trà trộn. Bên cạnh đó, việc xác minh danh tính người gửi, giám sát đơn hàng nghi vấn, kiểm soát tình trạng mua bán hoặc cho thuê tài khoản giao hàng và cơ chế phối hợp giữa doanh nghiệp cung cấp nền tảng với cơ quan chức năng vẫn còn những hạn chế cần được khắc phục.
Từ thực trạng trên, Viện KSND TPHCM kiến nghị UBND TPHCM chỉ đạo các sở, ngành và doanh nghiệp cung cấp nền tảng triển khai các giải pháp tăng cường quản lý hoạt động giao hàng công nghệ nhằm hạn chế việc các đường dây ma túy tiếp tục lợi dụng loại hình dịch vụ này để thực hiện hành vi phạm tội.
Hoàng Lan (tổng hợp)
