Tehran, sau nửa năm chiến sự, người dân Iran tiếp tục sống trong khoảng lặng bất an khi xung đột kéo dài, kinh tế suy yếu và hy vọng về một cuộc sống bình thường ngày càng xa.
- Con rể bị khởi tố sau vụ xô xát khiến bố vợ tử vong
- “Tiêm chủng thông tin” giúp người dân nhận diện bẫy lừa đảo
- Mía không chỉ để ép nước khi nông dân đổi cách làm
Sáng 30/8, Marjan, một phụ nữ trẻ ở Tehran, nói rằng cô chỉ muốn được sống mà không phải liên tục nghĩ đến xung đột và cách tồn tại. Sáu tháng sau khi Mỹ và Israel mở các cuộc không kích, nhiều người Iran vẫn phải xoay xở giữa chiến tranh, ngừng bắn, phong tỏa kinh tế và những bất ổn chưa có điểm dừng.
Cuộc xung đột bắt đầu ngày 28/2, khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel khiến lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao Iran thiệt mạng. Sau những tổn thất ban đầu, bộ máy lãnh đạo Iran vẫn được duy trì và nước này không chấp nhận nhượng bộ trong các cuộc đàm phán với Mỹ.
Trong những tháng tiếp theo, người dân phải thích nghi với trạng thái không rõ là chiến tranh hay hòa bình. Một căn nhà tại Tehran trúng tập kích hồi tháng 3 nhưng đến ngày 27/8 vẫn chưa được phá dỡ hoặc sửa chữa, trở thành một dấu hiệu lặng lẽ của những gì còn lại sau các đợt tấn công.
Marjan nói cô từng hy vọng cuộc sống sẽ trở lại bình thường rồi lại thất vọng. Với cô, mỗi ngày giống như một lần phải cố gắng sống tiếp trong khi bản thân không có quyền lựa chọn.
Khó khăn không chỉ nằm ở những công trình bị hư hại mà còn xuất hiện trong từng khoản chi tiêu của các gia đình. Theo Trung tâm Thống kê Iran, trong một tháng qua, lạm phát tăng 89% so với cùng kỳ năm trước, còn giá thực phẩm tăng 127%.
Esmaeil, một nghệ sĩ 37 tuổi ở Tehran, mô tả người dân đang rơi vào một “hố đen”. Anh nói nhiều người đói khát, bối rối và không tìm thấy lối thoát trong tình cảnh hỗn loạn.
Bijan, chuyên viên phân tích dữ liệu tại một công ty công nghệ ở trung tâm Tehran, cũng nhìn thấy sự thay đổi ấy qua chính thu nhập của mình. Khoảng 3 năm trước, khi bắt đầu làm việc, lương của anh tương đương hơn 1.000 USD mỗi tháng, nhưng sau ba lần tăng lương, giá trị thực tế hiện còn chưa đến 500 USD.
Người đàn ông 33 tuổi từng nghĩ về cuộc sống nếu rời Iran sau khi tốt nghiệp đại học hơn một thập niên trước. Khi ấy, anh không nghĩ tình hình đất nước sẽ trở nên tồi tệ đến mức này.
Đồng rial tiếp tục mất giá trong lúc sức ép kinh tế gia tăng. Ngày 23/8, tỷ giá trên thị trường ngoại tệ ở Tehran xuống mức thấp kỷ lục mới, với 2,06 triệu rial đổi một USD.
Iran vốn là một trong những quốc gia giàu tài nguyên nhất thế giới nhưng đang đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu và điện. Giới chức nước này còn chuẩn bị cho khả năng thiếu khí đốt khi mùa đông tới, trong khi hạn mức nhiên liệu dành cho phương tiện cá nhân đã được giảm và kế hoạch tăng giá xăng được đặt ra.
Tại thành phố cảng Bandar Abbas, những thay đổi ấy đã đi vào đời sống hàng ngày. Marzieh, một giáo viên 44 tuổi, cho biết người dân đổ xô mua và tích trữ thực phẩm, đặc biệt là gạo nhập từ Pakistan.
Ngay cả đậu cũng trở thành mặt hàng đắt đỏ hơn đối với nhiều gia đình. Marzieh phải từ bỏ những thói quen từng rất bình thường như ra quán cà phê hoặc mời bạn bè đến nhà vì tiền lương thường hết trước khi tháng mới bắt đầu.
Khi chiến sự mới bắt đầu, một số người Iran từng nghĩ mọi thứ rồi sẽ qua. Negar, một luật sư 35 tuổi, nhớ rằng lúc đó cô có lo lắng và bất an nhưng không cảm thấy đau buồn.
Sau 6 tháng, cảm giác ấy đã thay đổi. Hy vọng dần nhường chỗ cho nỗi lo về tương lai, sự hoài nghi đối với ý định của Mỹ và cảm giác bất lực trước một nền kinh tế ngày càng suy yếu.
Fahimeh, một cựu người mẫu 43 tuổi ở Tehran, nói cô không còn chờ đợi điều gì. Cô đã ngừng cố gắng tiến về phía trước và chỉ tập trung tìm cách tồn tại.
Cách hành xử khó đoán của Tổng thống Mỹ Donald Trump càng làm nhiều người Iran hoài nghi về những gì Washington muốn đạt được. Sau khi Mỹ không đạt được những mục tiêu từng tuyên bố, gồm xóa sổ chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran hoặc thay đổi chính quyền tại Tehran, ông Trump từng đưa ra những đe dọa nhằm vào Iran và cơ sở hạ tầng nước này.
Mỹ gần đây tiếp tục gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran. Với những người đang sống trong nền kinh tế suy yếu, các biện pháp này cũng đồng nghĩa với khả năng cuộc sống thường nhật tiếp tục khó khăn hơn.
Mostafa, một nhân viên công nghệ 38 tuổi ở tỉnh Gilan, nói ông nhìn Mỹ hiện nay như một quốc gia hành động vì lợi ích riêng nhưng thiếu năng lực và không nhất quán. Ông cho rằng những lập trường mâu thuẫn từ Washington khiến ông khó hiểu về hướng đi tiếp theo.
Sau nửa năm chiến sự, những gì còn lại trong đời sống của nhiều người Iran không chỉ là những căn nhà chưa được sửa chữa hay đồng rial mất giá. Đó còn là những ngày được tính bằng tiền lương, thực phẩm và khả năng tiếp tục tồn tại trong một tương lai mà họ ngày càng khó hình dung.
Hoàng Lan (tổng hợp)
