Lý Sơn, Quảng Ngãi, đang hiện lên với cảnh quan núi lửa, đặc sản tỏi có chỉ dẫn địa lý và những bước phát triển mới về du lịch nghỉ dưỡng.
- Sạt lở đất làm sập một phần nhà dân ở phường Bắc Kạn
- Không khí lạnh đầu mùa sắp tràn về miền Bắc
- Cụ bà ăn xin qua đời, bí mật sau cánh cửa khóa kín
Nằm cách đất liền khoảng 15 hải lý, Lý Sơn có diện tích tự nhiên hơn 10km² và dân số khoảng 22.000 người. Trong 6 tháng đầu năm 2026, đặc khu đón hơn 104.000 lượt khách, trong đó khoảng 3.500 lượt khách quốc tế.
Lý Sơn gồm Đảo Lớn, Đảo Bé cùng các đảo, hòn nhỏ lân cận. Phần lớn dân cư, công trình và hoạt động kinh tế – du lịch tập trung tại Đảo Lớn.
Từ trên cao, đường nét của đảo ở một số góc chụp tạo thành hình ảnh giống trái tim giữa biển xanh. Báo Phụ Nữ TP.HCM từng giới thiệu hình ảnh này trong bộ ảnh của nhiếp ảnh gia Nguyễn Á, mô tả Lý Sơn có góc nhìn “hệt như hình trái tim giữa biển khơi”.
Bao quanh đảo là các dạng địa hình biển và rạn san hô. Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết đá rạn san hô phân bố quanh đảo, cùng các thềm biển, bãi biển, vách và hang biển hình thành qua quá trình địa chất lâu dài.
Khoảng 70% địa hình Lý Sơn có nguồn gốc núi lửa. Trên đảo có 5 ngọn núi dạng bát úp hình thành do hoạt động núi lửa, trong đó Thới Lới cao khoảng 169m và là ngọn núi cao nhất.
Nền bazan cùng dấu tích núi lửa tạo nên nhiều cảnh quan quen thuộc như Hang Câu, Thới Lới và các vách đá ven biển. Những đặc điểm ấy cũng tạo ra nền đất gắn với một sản vật đã trở thành dấu hiệu nhận biết của đảo.
Tỏi được trồng trên nền đất đỏ bazan do nham thạch núi lửa phong hóa, kết hợp với lớp cát san hô. Mùa trồng thường bắt đầu khoảng tháng 9 và thu hoạch vào khoảng tháng 2 năm sau.
Trong vụ Đông Xuân 2025-2026, toàn đặc khu có khoảng 314ha trồng tỏi, năng suất bình quân hơn 102 tạ/ha, tương đương 10,2 tấn/ha. Tổng sản lượng sau thu hoạch đạt hơn 3.200 tấn.
Diện tích 314ha tương đương 3,14km², nhưng đây là diện tích gieo trồng theo vụ, không có nghĩa gần một phần ba diện tích tự nhiên của đảo luôn được sử dụng làm ruộng tỏi.
Tháng 6/2020, Cục Sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý “Lý Sơn” cho sản phẩm tỏi. Một doanh nghiệp trên đảo từng cung ứng tỏi cho hệ thống siêu thị tại nhiều tỉnh, thành và xuất khẩu gần 80 tấn hành, tỏi sang Thái Lan, Singapore và Dubai.
Đến tháng 6/2025, sản phẩm tỏi Lý Sơn của một doanh nghiệp địa phương được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia. Địa phương cũng khuyến khích phát triển các sản phẩm chế biến sâu như tỏi đen, bột tỏi và cao tỏi.
Cùng với nông nghiệp, du lịch đang mở rộng vai trò trong đời sống kinh tế của đảo. Trước khi có dự án nghỉ dưỡng mới, Lý Sơn có hơn 130 nhà nghỉ, homestay và 7 khách sạn với hơn 1.000 phòng nhưng chưa có cơ sở nghỉ dưỡng 5 sao.
Ngày 20/6/2026, tại Đảo Lớn, Dự án Tổ hợp du lịch văn hóa di sản Lý Sơn – Crystal Holidays Heritage Lý Sơn chính thức được khởi công. Chủ đầu tư là Công ty CP Đầu tư Phát triển Anh Thu, đơn vị thành viên của Tập đoàn Everland.
Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, dự án có diện tích hơn 3,1ha và tổng vốn dự kiến hơn 600 tỷ đồng. Công trình được định hướng thành tổ hợp nghỉ dưỡng cao cấp tiêu chuẩn 5 sao, kết hợp trải nghiệm văn hóa và di sản địa chất.
Trên một hòn đảo chỉ hơn 10km², những dấu tích núi lửa vẫn nằm cạnh các vùng trồng tỏi và những công trình phục vụ du lịch. Lý Sơn vì thế đang giữ cùng lúc cảnh quan tự nhiên, sản vật địa phương và một hướng phát triển mới gắn với nghỉ dưỡng.
Nguyên Hương (tổng hợp)
