Sau 25 năm từ vụ 11/9, FBI cho rằng mối đe dọa đáng lo ngại hiện nay đến từ những cá nhân tự cực đoan hóa trên mạng và hành động đơn độc.
- Những chuyến đò chòng chành đưa học sinh qua sông Cầu
- Tân sinh viên trường sĩ quan và 7 năm trong vòng tay lính Biên phòng
- Tổng thống Nga Putin điện đàm với Tổng thống Mỹ Trump
Phó giám đốc điều hành FBI Christopher Raia cho rằng nước Mỹ hiện có khả năng ngăn chặn một âm mưu khủng bố quy mô lớn tốt hơn nhiều so với năm 2001. Tuy nhiên, phương thức hoạt động của các nhóm cực đoan cũng thay đổi, khiến lực lượng chức năng phải đối mặt với một dạng nguy cơ khó nhận diện hơn.
Trong cuộc phỏng vấn với ABC News được công bố ngày 08/9 (giờ Mỹ), ông Raia đặc biệt nhắc tới những cá nhân tự cực đoan hóa thông qua mạng xã hội. Họ có thể không trực tiếp liên hệ với một tổ chức khủng bố nhưng vẫn bị ảnh hưởng bởi nội dung tuyên truyền và tự chuẩn bị cho hành động bạo lực.
“Đó là những đối tượng khiến tôi trăn trở, vì việc phát hiện ra họ khó khăn hơn rất nhiều”, ông Raia nói.
25 năm sau vụ 11/9, mối nguy đã thay đổi
Ngày 11/9/2001, các phần tử al-Qaeda không tặc 4 máy bay dân dụng tại Mỹ. Hai máy bay lao vào tòa Tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York, một chiếc đâm vào Lầu Năm Góc và chiếc còn lại rơi xuống Pennsylvania.
Gần 3.000 người thiệt mạng trong vụ tấn công. Đây vẫn được xem là vụ khủng bố gây thương vong lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.
Theo ông Raia, nếu một âm mưu tương tự được chuẩn bị tại Mỹ hiện nay, khả năng bị phát hiện sẽ cao hơn đáng kể. FBI cùng các cơ quan an ninh đã tích lũy thêm kinh nghiệm và xây dựng nhiều năng lực mới sau vụ tấn công.
Thế nhưng, việc các tổ chức khủng bố thay đổi chiến thuật lại tạo ra một bài toán khác. Thay vì tổ chức một mạng lưới lớn với nhiều thành viên liên lạc trực tiếp, các nhóm như al-Qaeda và Nhà nước Hồi giáo (ISIS) tự xưng có thể truyền cảm hứng cho những cá nhân hành động riêng lẻ.
Theo ông Raia, vụ 11/9 vẫn được các tổ chức này sử dụng như một biểu tượng trong hoạt động tuyên truyền cực đoan trên mạng. Những nội dung như vậy có thể tiếp cận các cá nhân ngay tại nhà và thúc đẩy họ thực hiện hành động mà không cần nhận chỉ đạo trực tiếp.
Khalid Sheikh Mohammed, người bị cáo buộc là chủ mưu vụ 11/9, bị giam tại nhà tù Vịnh Guantánamo từ năm 2003 nhưng đến nay vẫn chưa được đưa ra xét xử.
Trong khi đó, mối đe dọa mới có thể xuất hiện từ những người không nằm trong một mạng lưới khủng bố truyền thống.
Một vụ án cho thấy nguy cơ vẫn hiện hữu
Ngày 20/8, Bộ Tư pháp Mỹ thông báo bắt Jessica Bowie, 35 tuổi, ở Albany, bang New York. Người phụ nữ này bị cáo buộc âm mưu cung cấp hỗ trợ vật chất cho ISIS.
Theo hồ sơ truy tố, Bowie đã liên lạc trong hơn một tháng với một người mà cô tin là thành viên ISIS. Người này thực tế là đặc tình FBI.
Bowie bị cáo buộc từng trinh sát tòa nhà Nghị viện bang New York, mua vật liệu tại một cửa hàng để chế tạo bom tự tạo và lên kế hoạch giấu bom trong túi giao hàng DoorDash.
Ông Craig Tremaroli, đặc vụ phụ trách Văn phòng FBI Albany, cho biết Bowie không chỉ muốn sát hại các nghị sĩ mà còn muốn gây gián đoạn hoạt động của bộ máy chính quyền.
First Assistant U.S. Attorney John Sarcone III, phụ trách Địa hạt Bắc New York, cho biết cáo trạng thể hiện Bowie từng nhắn muốn phá hủy càng nhiều tòa nhà càng tốt và giết các nghị sĩ.
Vụ việc trở thành ví dụ cho kiểu nguy cơ mà FBI đang đặc biệt quan tâm. Một cá nhân có thể tiếp nhận tư tưởng cực đoan trên mạng, tìm kiếm sự hỗ trợ, chuẩn bị công cụ và lựa chọn mục tiêu mà không cần trở thành thành viên chính thức của một tổ chức khủng bố.
Đánh giá Đe dọa Thường niên 2026 của Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (ODNI), công bố tháng 3/2026, ước tính al-Qaeda có khoảng 15.000-28.000 thành viên trên toàn cầu. ISIS được ước tính có khoảng 12.000-18.000 thành viên.
Các lực lượng này tập trung đáng kể tại châu Phi, Trung Đông và Nam Á. Bất ổn chính trị và xung đột tại một số khu vực tiếp tục tạo điều kiện để các nhóm khủng bố duy trì hoạt động.
FBI cũng đang phải tính tới những nguy cơ mới do công nghệ tạo ra. Ông Raia cảnh báo drone có thể trở thành một công cụ được sử dụng trong các cuộc tấn công tại Mỹ.
Quan chức FBI ví cuộc chiến chống khủng bố như một “ván cờ không hồi kết”. Ông cho rằng sẽ là thiếu thực tế nếu cho rằng nguy cơ từ drone sẽ không bao giờ xuất hiện tại Mỹ.
Ông Raia đồng thời kêu gọi người dân tiếp tục cảnh giác và báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện những dấu hiệu bất thường. Theo ông, thông điệp này thậm chí còn quan trọng hơn so với năm 2001.
Sau một phần tư thế kỷ, FBI đã có thêm nhiều công cụ để đối phó với các tổ chức khủng bố. Nhưng khi hoạt động cực đoan ngày càng chuyển sang không gian mạng và những kẻ tấn công đơn độc, việc nhận diện nguy cơ trước khi xảy ra sự cố vẫn là thách thức lớn đối với cơ quan này.
Phạm Mai (tổng hợp)
