Những thay đổi như da sẫm màu ở cổ, nách, vết thương lâu lành hay các nốt vàng bất thường có thể liên quan đến tình trạng đường huyết mất kiểm soát và cần được kiểm tra y tế.
- Xe tập lái trên cao tốc và khoảng trống khó sửa sai
- Học sinh lớp 8 mang dao phay đến điểm hẹn đánh nhau
- Phát hiện hành tinh ‘phượng hoàng’ hồi sinh từ sao chết
Các chuyên gia da liễu cảnh báo, đường huyết tăng cao kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến các cơ quan bên trong mà còn có thể gây ra nhiều biểu hiện trên da. Những dấu hiệu này không đủ để khẳng định một người mắc tiểu đường, nhưng có thể là căn cứ để người bệnh chú ý hơn đến sức khỏe và tìm đến bác sĩ khi cần thiết.
Tình trạng tăng đường huyết kéo dài có thể thúc đẩy phản ứng viêm mạn tính, làm tổn thương hệ mạch máu và suy giảm khả năng miễn dịch của cơ thể, từ đó tăng nguy cơ nhiễm trùng. Trong số những thay đổi ngoài da được ghi nhận, có tám nhóm dấu hiệu đáng lưu ý.
Một trong những biểu hiện có thể xuất hiện sớm là da sẫm màu và dày lên, thường thấy ở cổ, nách hoặc bẹn. Tình trạng này được gọi là gai đen (Acanthosis nigricans), khiến vùng da bị ảnh hưởng có bề mặt mềm, mịn như nhung; theo Hiệp hội Da liễu Mỹ (AAD), đây đôi khi là dấu hiệu của giai đoạn tiền tiểu đường hoặc tiểu đường, do insulin trong cơ thể tăng cao bất thường kích thích tế bào da phát triển và tăng sản sinh sắc tố.
Một thay đổi khác là sự xuất hiện của các nốt thịt dư, còn gọi là u mềm treo. Những nốt này thường mọc ở mí mắt, cổ, nách hoặc bẹn và có thể hình thành khi lượng insulin trong máu dư thừa thúc đẩy tế bào biểu bì tăng sinh quá mức.
Da khô, căng và ngứa kéo dài cũng là biểu hiện cần chú ý ở người có đường huyết cao. Nguyên nhân có thể liên quan đến tình trạng mất nước và tuần hoàn máu suy giảm, làm tổn thương hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.
Ở vùng cẳng chân, người bệnh có thể xuất hiện những đốm nâu nhạt, được gọi là bệnh da do đái tháo đường hoặc đốm sắc tố trước xương chày. Các tổn thương này liên quan đến tổn thương vi mạch do đường huyết cao kéo dài, có thể bong vảy nhẹ lúc đầu rồi dần lõm xuống so với vùng da xung quanh.
Ngoài những đốm nâu, một số người còn xuất hiện mảng da màu vàng, đỏ hoặc tím ở cẳng chân, có xu hướng lan rộng và phần trung tâm bóng như sáp. Đây có thể là biểu hiện của hoại tử mỡ thượng bì (Necrobiosis lipoidica), tình trạng thường gắn với việc kiểm soát đường huyết kém.
Đường huyết tăng cao cũng làm suy yếu khả năng phòng vệ của cơ thể, tạo điều kiện để vi khuẩn và nấm phát triển, khiến nhiễm trùng da dễ tái diễn. Người mắc tiểu đường còn có nguy cơ cao gặp tình trạng nấm Candida trong khoang miệng và nhiễm nấm men âm đạo.
Một dấu hiệu khác là các vết cắt, trầy xước hoặc vết loét mất nhiều thời gian để lành. Bệnh tiểu đường có thể gây tổn thương tuần hoàn ngoại vi và dây thần kinh, cản trở quá trình phục hồi mô, đồng thời làm giảm cảm giác đau nên người bệnh khó nhận ra tổn thương, đặc biệt ở bàn chân.
Trên da cũng có thể xuất hiện các nốt sẩn nhỏ giống phát ban, gây ngứa hoặc đau khi chạm vào. Tình trạng này được gọi là u vàng phát ban (Eruptive xanthomatosis), thường phản ánh lượng lipid trong máu tăng cao cùng với đường huyết mất kiểm soát; khi đường huyết và rối loạn chuyển hóa mỡ được kiểm soát, các nốt u có thể giảm dần rồi biến mất.
Bên cạnh đó, các mảng hoặc nốt màu vàng quanh mí mắt được gọi là u vàng mí mắt (Xanthelasma). Biểu hiện này thường liên quan đến tình trạng mỡ máu tăng cao và lắng đọng dưới da trong bối cảnh kiểm soát đường huyết không tốt.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của những dấu hiệu trên không đồng nghĩa người đó chắc chắn mắc tiểu đường. Bác sĩ cần thăm khám để xác định nguyên nhân, phân biệt tổn thương da thông thường với rối loạn đường huyết hoặc những bệnh lý tiềm ẩn khác.
Khi nhận thấy tổn thương da mới xuất hiện không rõ nguyên nhân, kéo dài hoặc ngày càng nặng, người dân nên đi khám để được đánh giá. Với người đã mắc tiểu đường, việc theo dõi các vết thương lâu lành ở chi dưới và chú ý những dấu hiệu sưng, nóng, đỏ, đau có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm nguy cơ nhiễm trùng.
Mộc Linh (tổng hợp)
