Xe tập lái trên cao tốc và khoảng trống khó sửa sai

Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thái Nguyên đã ghi nhận nhiều xe tập lái xuất hiện trên các tuyến cao tốc và yêu cầu các cơ sở dạy lái không xây dựng giáo án giảng dạy chạy trên cao tốc.

Một tình huống trên cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên cho thấy xe tập lái chuyển làn đột ngột có thể khiến các phương tiện phía sau không kịp xử lý. Trước đó, ngày 19/4/2026, một xe tập lái trên tuyến này đã va chạm với xe tải đầu kéo sau khi bất ngờ chuyển từ làn bên phải sang làn trái.

Trên cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên, một người lái xe từng gặp tình huống xe tập lái đang đi ở làn giữa bất ngờ đánh lái sang làn trái khi xe phía sau đang chạy ở làn này. Người lái phải phanh gấp và may mắn không xảy ra va chạm, nhưng chỉ cần phản ứng chậm hơn, tốc độ cao hơn hoặc phía sau có xe không giữ khoảng cách, tình huống có thể dẫn tới tai nạn liên hoàn.

Qua công tác tuần tra trên các tuyến cao tốc, quốc lộ và đường tỉnh, lực lượng cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thái Nguyên ghi nhận số lượng xe tập lái xuất hiện trên tuyến khá lớn. Có thời điểm 2-3 xe tập lái đi gần nhau, chiếm cả hai làn đường, khiến việc xử lý tình huống của các phương tiện khác trở nên khó khăn hơn.

Từ thực tế này, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thái Nguyên đã tuyên truyền và yêu cầu các cơ sở dạy lái không xây dựng giáo án giảng dạy chạy trên cao tốc. Việc này được đặt trong bối cảnh cao tốc có tốc độ lưu thông lớn, khoảng cách xử lý ngắn và các phương tiện di chuyển liên tục.

Hậu quả của việc xe tập lái chuyển hướng thiếu an toàn đã được thể hiện qua vụ tai nạn ngày 19/4/2026 trên cao tốc Thái Nguyên – Hà Nội. Chiếc ô tô 5 chỗ gắn biển tập lái đang đi ở làn bên phải bất ngờ bật xi-nhan chuyển sang làn trái ngay trước đầu xe tải đầu kéo chạy với tốc độ cao, sau đó xảy ra va chạm khiến phần đầu xe tập lái bị hư hỏng nặng và người lái bị thương.

Vấn đề không nằm ở việc xe tập lái chạy chậm, bởi các phương tiện phía sau vẫn có thể giảm tốc, giữ khoảng cách hoặc lựa chọn thời điểm vượt nếu tình huống được dự đoán trước. Điều đáng lo hơn là những quyết định chuyển làn hoặc xử lý tình huống của người mới học lái có thể nằm ngoài dự đoán của các tài xế khác, trong khi khoảng thời gian để phản ứng trên cao tốc rất ngắn.

Người mới học lái có thể chưa ước lượng chính xác tốc độ của phương tiện phía sau, dù có người hướng dẫn ngồi bên cạnh. Một khoảng trống mà học viên cho rằng đủ để chuyển làn có thể nhanh chóng bị thu hẹp bởi một xe đang chạy tốc độ cao, tạo ra tình huống mà người phía sau gần như không còn nhiều lựa chọn để tránh va chạm.

Đường cao tốc cũng khác xa môi trường đường phố thông thường, nơi người học có thể thực hành quan sát, giữ làn và chuyển hướng ở điều kiện tốc độ thấp hơn. Trên cao tốc, cùng một thao tác thiếu chính xác có thể tác động đến nhiều phương tiện khác, trong đó có xe tải, xe khách giường nằm và xe container.

Đào tạo lái xe cần thực hành, nhưng môi trường thực hành cũng cần đủ điều kiện để người học có thời gian quan sát, xử lý và sửa lỗi. Khi một lỗi xảy ra trên cao tốc và dẫn tới tai nạn nghiêm trọng, người hướng dẫn không còn cơ hội để sửa sai ngay sau đó.

Từ thực tế nhiều xe tập lái xuất hiện cùng lúc, có trường hợp đi gần nhau và chiếm các làn đường, việc tổ chức đào tạo cần được xem xét theo hướng bảo đảm an toàn cho cả học viên và những người cùng lưu thông. Những phương án như khu vực thực hành chuyên biệt hoặc các tuyến đường được lựa chọn, kiểm soát về thời gian và mật độ phương tiện là vấn đề được đặt ra trong bài viết.

Nguyễn Liên (tổng hơp)