Những bước đi mới trong cuộc đua bán dẫn toàn cầu

Tại Việt Nam, Samsung, LG Innotek, Intel, BYD và Infineon tiếp tục mở rộng hoạt động đầu tư, sản xuất và phát triển công nghệ, tạo thêm cơ hội nâng cao năng lực ngành bán dẫn trong nước.

Theo thông tin từ The Korea Herald ngày 11/10, các công ty thuộc Tập đoàn Samsung dự kiến dành gần 6 tỉ USD cho các dự án tại Việt Nam, trong kế hoạch đầu tư bán dẫn và công nghệ cao trị giá khoảng 9,15 tỉ USD. Cùng với dòng vốn này, nhiều doanh nghiệp quốc tế đang mở rộng cơ sở sản xuất, nghiên cứu và phát triển, từng bước củng cố sự hiện diện trong chuỗi cung ứng công nghệ tại Việt Nam.

Kế hoạch của Samsung có tổng giá trị 12.260 tỉ won, tương đương khoảng 9,15 tỉ USD. Trong đó, gần 8.000 tỉ won được phân bổ cho Việt Nam, phần còn lại tập trung phát triển năng lực sản xuất công nghệ cao tại Hàn Quốc. Hai đơn vị chủ chốt tham gia là Samsung Electronics, với hoạt động kiểm định chip nhớ, và Samsung Electro-Mechanics, chuyên sản xuất chất nền đóng gói bán dẫn phục vụ các bộ xử lý hiệu năng cao.

Trước khi triển khai tổ hợp bán dẫn dự kiến tại Việt Nam, Samsung Electronics đã đưa khoảng 100 kỹ sư Việt Nam sang hai cơ sở Cheonan và Onyang ở Hàn Quốc từ tháng 7/2026 để đào tạo chuyên sâu. Theo Seoul Economic Daily, chương trình giúp các kỹ sư tiếp cận dây chuyền công nghệ, quy trình kiểm tra chất lượng chip nhớ và cách xử lý vấn đề kỹ thuật trong thực tế.

Ngoài Samsung, LG Innotek đang triển khai dự án nhà máy bán dẫn trị giá 1 tỉ USD trong năm 2026, bổ sung năng lực sản xuất cho hệ sinh thái điện tử mà tập đoàn đã phát triển nhiều năm tại Hải Phòng. Intel cũng chuyển một phần dây chuyền lắp ráp, đóng gói và kiểm thử bán dẫn từ Costa Rica sang nhà máy tại Khu công nghệ cao TP.HCM.

Cơ sở Intel có tổng vốn đầu tư khoảng 1,5 tỉ USD, tạo hơn 2.700 việc làm kỹ thuật trình độ cao và đạt kim ngạch xuất khẩu 11,67 tỉ USD trong năm 2025. Việc điều chuyển dây chuyền cho thấy nhà máy tại Việt Nam ngày càng có vị trí trong mạng lưới sản xuất bán dẫn toàn cầu của tập đoàn Mỹ.

Tại Phú Thọ, Công ty TNHH Điện tử BYD Việt Nam được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh, nâng thêm 479,8 triệu USD vốn cho dự án tại Khu công nghiệp Phú Hà. Trước khi điều chỉnh, dự án có vốn đăng ký 269 triệu USD. Hoạt động mở rộng tập trung vào sản xuất thiết bị điện tử, máy tính bảng và thiết bị thông minh.

Ngày 5/10, Infineon Technologies, doanh nghiệp Đức hoạt động trong lĩnh vực giải pháp bán dẫn, khai trương văn phòng mới tại TP.HCM. Văn phòng đảm nhiệm các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), kinh doanh và tiếp thị tại khu vực miền Nam, tiếp nối Trung tâm R&D được công ty mở tại Hà Nội năm 2023.

Samsung lên kế hoạch mở rộng đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn tại Việt Nam.
(Ảnh minh họa: TNM)

Ông C.S. Chua, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Infineon Technologies khu vực châu Á – Thái Bình Dương, khẳng định: “Việc khai trương văn phòng mới tại TP.HCM thể hiện niềm tin của Infineon vào tiềm năng tăng trưởng dài hạn của VN, cũng như cam kết của Infineon trong việc hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển nhân tài địa phương và đóng góp vào hệ sinh thái bán dẫn của đất nước, củng cố vai trò của VN trong mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu”.

Đưa doanh nghiệp Việt vào chuỗi giá trị

PGS-TS Nguyễn Thường Lạng, chuyên gia kinh tế và thương mại quốc tế, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế quốc dân, cho rằng dòng vốn hàng tỉ USD mở ra cơ hội cải thiện vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào khả năng chuyển giao công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa, mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước và việc hình thành đội ngũ kỹ sư có chuyên môn cao.

Theo GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH), xu hướng FDI dịch chuyển vào công nghệ cao và bán dẫn đã xuất hiện từ trước. Sau nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị về thu hút FDI thế hệ mới, định hướng phát triển công nghiệp bán dẫn của Việt Nam càng góp phần làm rõ sự thay đổi trong dòng vốn đầu tư.

GS Vinh nhận xét: “Trong bối cảnh các nền kinh tế tái cơ cấu chuỗi cung ứng và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, VN có thể tận dụng dòng vốn từ nhiều đối tác để thúc đẩy chuyển giao tri thức, phát triển nhân lực và từng bước hình thành năng lực công nghệ trong nước”.

Dù vậy, ông lưu ý việc thu hút được vốn và công nghệ mới chỉ là bước đầu. Nếu doanh nghiệp Việt Nam chưa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, phần lớn giá trị từ công nghệ, linh kiện và mạng lưới cung ứng quan trọng vẫn có thể nằm trong tay các tập đoàn nước ngoài.

“Chúng ta hôm nay không tiếp cận dòng vốn ngoại trong tâm thế làm gia công mà sẵn sàng cung cấp dịch vụ tốt nhất, một môi trường đầu tư an ninh, thân thiện và cởi mở, cầu thị… với lực lượng nhân lực cao cấp được đào tạo tốt. Đó là điểm mạnh để bước vào chuỗi giá trị. Về phía doanh nghiệp, vẫn phải cần được hỗ trợ để phát triển công nghiệp hỗ trợ nhiều hơn nữa; nâng cao năng lực nhà cung ứng nội địa, đầu tư cho R&D và đào tạo nhân lực chuyên sâu. Đồng thời, cơ quan quản lý cần đóng vai trò kết nối doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn FDI, giúp dòng vốn công nghệ cao tạo hiệu ứng lan tỏa rộng hơn thay vì chỉ làm tăng quy mô sản xuất và xuất khẩu”, GS-TS Võ Xuân Vinh nói.

Nguyên Hương (tổng hợp)