Cao Sơn, xã Nam Cường, Thái Nguyên, những người phụ nữ Dao đỏ vẫn bền bỉ thêu, may trang phục truyền thống và truyền lại kỹ thuật cho thế hệ trẻ.
- Một dòng thác giữ nhịp xanh giữa đại ngàn
- Công an giải cứu 4 nữ sinh nghi bị khống chế, giam giữ tại Hà Nội
- Trung tâm đô thị đang dịch chuyển theo những trục mới
Từ những ngày còn nhỏ, bà Triệu Thị Mụi đã học từng đường kim dưới sự chỉ bảo của mẹ và bà. Hơn 60 năm trôi qua, bà vẫn tự tay hoàn thiện trang phục của mình, đồng thời mong muốn những hoa văn truyền thống tiếp tục được gìn giữ.
Bà Mụi bắt đầu học thêu từ khi còn học lớp 1, lớp 2. Những ngày ấy, việc học không có lớp hay giờ giấc cố định. Khi lên nương, bà mang theo vải và chỉ; lúc nghỉ tay lại tranh thủ thêu, tối về tiếp tục công việc dưới ánh đèn dầu.
Ngày trước, con gái trong thôn đều phải biết thêu. Bộ trang phục không chỉ là quần áo mặc thường ngày mà còn theo người phụ nữ trong những dịp trọng đại của cuộc đời.
Để hoàn thành một bộ trang phục, người thêu có thể mất hơn một, hai năm. Từng đường kim, hoa văn đều cần sự tỉ mỉ, bởi chỉ một nét lệch cũng có thể làm thay đổi dáng hoa văn. Ngay cả chiếc quần cũng được ghép từ nhiều mảnh vải, đòi hỏi sự cẩn thận trong từng công đoạn thêu và ráp.
Những đường kim nối tiếp qua các thế hệ
Bên cạnh bà Mụi, bà Bàn Thị Hường cũng dành thời gian thêu trang phục và mong muốn phụ nữ trẻ trong thôn tiếp tục học nghề. Bà cho rằng mỗi người Dao nên có một bộ trang phục riêng, đồng thời người lớn tuổi cần hướng dẫn con cháu để kỹ thuật truyền thống không bị mai một.
Bà Hường chia sẻ: “Trang phục này không thể thiếu đối với người Dao. Mỗi người nên có một bộ của mình. Người lớn tuổi vẫn phải bảo ban, chỉ cho người trẻ cách thêu, để sau này các cháu biết làm và có bộ trang phục đẹp.”
Với bà Bàn Thị Âm, trang phục truyền thống đã trở thành một phần quen thuộc trong các dịp cưới hỏi, lễ hội và sinh hoạt cộng đồng. Mỗi lần khoác lên mình bộ áo dân tộc, bà cảm thấy tự tin, tự hào về nét riêng được cha ông truyền lại.
Cao Sơn hiện có hơn 160 hộ dân, với đồng bào Dao đỏ và Mông Hoa cùng sinh sống. Mỗi dân tộc có tiếng nói, phong tục, trang phục và những nét văn hóa riêng. Trong cộng đồng, người dân vẫn duy trì bản sắc của dân tộc mình, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động chung tại địa phương.
Ông Triệu Tiến Long, Trưởng thôn Cao Sơn, cho biết: “Người dân các dân tộc trong thôn luôn đoàn kết, cùng gìn giữ bản sắc văn hóa. Khi xã tổ chức các chương trình văn hóa, bà con đều tích cực tham gia, góp phần giới thiệu những nét riêng của mỗi dân tộc.”
Ở Cao Sơn, việc gìn giữ trang phục Dao đỏ được bắt đầu từ những việc gần gũi trong mỗi gia đình. Người mẹ dạy con gái cầm kim, người bà hướng dẫn cháu từng đường chỉ, còn những bộ áo truyền thống vẫn được mặc trong ngày hội và các dịp quan trọng.
Những mũi thêu nối tiếp qua đôi tay nhiều thế hệ, giúp trang phục Dao đỏ tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng hôm nay.
Nguyên Hương (tổng hợp)
