Thái Nguyên tìm lời giải cho bài toán bảo tồn và phát triển du lịch hồ Ba Bể

Việc chồng lấn ranh giới bảo vệ di tích hồ Ba Bể với đất ở, đất sản xuất đang ảnh hưởng đến đời sống người dân, đặt ra yêu cầu điều chỉnh quy hoạch gắn với bảo tồn cảnh quan và phát triển du lịch bền vững.

Một số khu dân cư quanh hồ Ba Bể hiện nằm trong phạm vi ranh giới bảo vệ di tích, khiến người dân gặp khó khăn khi xây dựng nhà ở, tổ chức sản xuất. Thực trạng này cũng tạo áp lực đối với công tác quản lý đất đai và cấp phép xây dựng, đòi hỏi địa phương phải rà soát, điều chỉnh quy hoạch phù hợp với tình hình thực tế.

Nội dung trên được đề cập tại cuộc họp chiều 16/11 do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Dương Văn Lượng chủ trì, nhằm xem xét những vấn đề cần điều chỉnh trong quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Danh lam thắng cảnh hồ Ba Bể. Quy hoạch này được Thủ tướng phê duyệt ngày 28/6/2025.

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Thái Nguyên, tình trạng chồng lấn giữa ranh giới bảo vệ di tích với đất ở, đất sản xuất của người dân diễn ra tại một số khu vực. Đáng chú ý, phạm vi bảo vệ I có những vị trí ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xây dựng và sản xuất của các hộ dân đã sinh sống ổn định.

Các hộ dân sinh sống ven hồ Ba Bể, nơi quy hoạch bảo vệ di tích cần được rà soát phù hợp thực tế. (Ảnh minh họa: TNM

Việc điều chỉnh quy hoạch cần xác định rõ phạm vi bảo vệ tại từng khu vực, đồng thời xem xét nhu cầu nhà ở, sản xuất và ổn định sinh kế của người dân. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, địa giới và phạm vi quản lý có thay đổi, kéo theo yêu cầu cập nhật các quy định về sử dụng đất, xây dựng tại khu dân cư, khu vực bảo vệ di tích và không gian phát triển du lịch.

Trong đợt khảo sát tháng 10, Ban Quản lý dự án đề xuất ưu tiên chỉnh trang các bản Cám, Cốc Tộc và Pác Ngòi theo hướng giữ gìn kiến trúc truyền thống, từng bước nâng cấp hạ tầng gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Đối với động Puông, Ao Tiên và đảo An Mạ, định hướng được đặt ra là chú trọng bảo tồn, hạn chế những tác động đến cảnh quan tự nhiên.

Song song với yêu cầu bảo vệ giá trị di tích, Thái Nguyên cũng nghiên cứu tổ chức lại không gian du lịch quanh hồ Ba Bể, hướng tới mục tiêu hình thành Khu du lịch quốc gia. Các vị trí dự kiến bố trí dịch vụ, lưu trú, nghỉ dưỡng và vui chơi cần được rà soát để vừa tạo điều kiện thu hút đầu tư, nâng cao chất lượng phục vụ, vừa bảo vệ cảnh quan, môi trường và hệ sinh thái của khu danh thắng.

Người dân địa phương sử dụng lưới đánh bắt cá trên hồ Ba Bể, gắn hoạt động mưu sinh với mặt nước hồ. (Ảnh minh họa: TNM)

Một trong những khó khăn được đặt ra là địa hình miền núi cùng hệ thống sông, hồ chia cắt, khiến việc tiếp cận một số điểm du lịch còn hạn chế. Vì vậy, báo cáo tại cuộc họp đề cập yêu cầu nghiên cứu phương án giao thông và hạ tầng kỹ thuật nhằm kết nối các khu chức năng, lựa chọn phương thức đi lại phù hợp với điều kiện địa hình và hoạt động du lịch.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Văn Lượng giao Ban Quản lý dự án và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp tham mưu UBND tỉnh xin ý kiến Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về chủ trương điều chỉnh quy hoạch.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì lập hồ sơ khoa học về di tích; Sở Xây dựng nghiên cứu thủ tục, phối hợp xây dựng tiến độ thực hiện; Sở Tài chính rà soát và đề xuất kinh phí.

Việc rà soát, điều chỉnh quy hoạch hồ Ba Bể vì thế không chỉ nhằm tháo gỡ những vướng mắc về đất ở, đất sản xuất mà còn hướng tới sắp xếp không gian du lịch hợp lý, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn di sản, đời sống người dân và định hướng phát triển du lịch của địa phương.

Thiên An (tổng hợp)