Nghiên Loan – Thầy giáo Lý Hồng Quân, Phân hiệu III, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan, đã dành nhiều năm hướng dẫn học sinh người Mông thổi khèn, múa khèn, góp phần giữ gìn nghệ thuật truyền thống của dân tộc.
- Từ bục giảng đến màu áo xanh của thầy giáo trẻ xứ Thanh
- Bún nghệ xào lòng xứ Quảng: Món quê bình dị giữ vị nhớ thương
- Cô giáo vùng cao gieo niềm vui trong những giờ học Lịch sử
Sinh năm 1972 tại thôn Bản Đính, xã Nghiên Loan, tỉnh Thái Nguyên, thầy Quân lớn lên cùng tiếng khèn trong những ngày hội và sinh hoạt cộng đồng. Từ năm 1994, khi bắt đầu gắn bó với nghề giáo, tình yêu với nhạc cụ truyền thống cũng theo thầy vào những giờ học ngoài chương trình chính khóa.
Với thầy, tiếng khèn không chỉ là âm thanh quen thuộc của bản làng mà còn chứa đựng đời sống tinh thần, phong tục và tình cảm của đồng bào Mông. Mỗi giai điệu, điệu múa đều mang theo những giá trị được cha ông trao truyền qua nhiều thế hệ.
Khi đứng lớp, thầy Quân luôn nghĩ đến việc làm sao để học trò vừa được học chữ, vừa hiểu và trân trọng văn hóa của dân tộc mình. Bởi vậy, ngoài thời gian giảng dạy, thầy chủ động sắp xếp những buổi tập khèn cho các em.
“Công việc giảng dạy đòi hỏi nhiều thời gian và tâm huyết, nhưng vì yêu tiếng khèn, tôi vẫn chủ động sắp xếp thời gian ngoài giờ lên lớp để hướng dẫn học sinh tập thổi khèn. Các em phải làm quen từ cách cầm khèn, lấy hơi đến từng giai điệu. Tôi kiên trì hướng dẫn để các em từng bước nắm được kỹ thuật và thực hành những điệu khèn truyền thống”, thầy Quân chia sẻ.

Những buổi học khèn dần trở thành hoạt động bổ ích đối với học sinh Phân hiệu III. Các em được thầy hướng dẫn từ cách cầm nhạc cụ, lấy hơi đến từng động tác múa, sau đó kiên trì luyện tập để thực hiện những giai điệu và điệu múa truyền thống.
Em Thào Linh Chi, học sinh lớp 5A3, là một trong những học trò được thầy Quân hướng dẫn múa khèn. Em kể: “Thầy Quân dạy rất tận tình, kiên nhẫn hướng dẫn từng động tác để chúng em tập theo. Em mong muốn tiếp tục được thầy chỉ dạy để thổi và múa khèn tốt hơn, có thể tham gia biểu diễn trong các chương trình văn nghệ, góp phần gìn giữ nét đẹp truyền thống”.
Khoảng 5 năm trở lại đây, thầy Quân đã trực tiếp hướng dẫn hơn 100 học sinh người Mông tại trường làm quen và thực hành các điệu khèn truyền thống. Công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn bởi mỗi em có khả năng tiếp thu khác nhau, có em nhanh chóng làm quen với nhạc cụ nhưng cũng có em phải được hướng dẫn nhiều lần mới thực hiện được động tác.
Từ những buổi tập tại trường, nhiều học sinh đã có cơ hội cùng thầy tham gia các chương trình văn nghệ và sự kiện văn hóa ở địa phương. Những tiết mục múa khèn giúp các em rèn luyện sự tự tin, khả năng phối hợp và kỹ năng biểu diễn trước đông người, đồng thời giới thiệu nét đẹp văn hóa Mông đến cộng đồng.

Tại Hội xuân năm 2026 của xã Nghiên Loan, thầy Quân cùng học trò đã trình diễn múa khèn Mông. Những hoạt động như vậy đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với đời sống học đường, thay vì chỉ xuất hiện trong các dịp lễ hội hay sinh hoạt cộng đồng.
Thầy giáo Nông Trần Thinh, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan, đánh giá cao sự tận tụy của đồng nghiệp.
“Thầy Lý Hồng Quân là giáo viên tận tụy, có trách nhiệm với công việc và luôn dành tâm huyết gìn giữ, truyền dạy nghệ thuật khèn Mông cho học sinh. Việc thầy tranh thủ thời gian ngoài giờ lên lớp để hướng dẫn các em không chỉ giúp phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu mà còn tạo điều kiện để học sinh hiểu hơn về văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Đây là hoạt động thiết thực, góp phần nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa và tạo sân chơi bổ ích cho các em”.
Với thầy Quân, niềm vui không chỉ nằm ở việc học trò thổi được một giai điệu hay thực hiện thành thạo điệu múa. Điều đáng quý hơn là các em ngày càng yêu thích, tự hào và chủ động tìm hiểu văn hóa của dân tộc mình.
Những buổi tập sau giờ lên lớp vì thế không chỉ giúp học sinh có thêm kỹ năng biểu diễn. Đó còn là cách tiếng khèn Mông tiếp tục được trao truyền trong môi trường học đường, qua sự kiên trì của người thầy và sự tiếp nối của thế hệ trẻ.
Nguyên Hương (tổng hợp)
