Cục Quản lý y dược cổ truyền cho biết 6 sản phẩm An Cung Ngưu Hoàng hoàn đã được cấp phép lưu hành, trong khi nhiều sản phẩm bán trên mạng vẫn thiếu thông tin rõ ràng về nguồn gốc và có nguy cơ là hàng lậu, hàng giả.
- Không khí lạnh về, miền Bắc mưa giông, có nơi rét
- Cơ trưởng Flydubai kể lại khoảnh khắc giành quyền mở cửa buồng lái
- Mương Hồ Sen ở Hải Phòng ô nhiễm, người dân chịu mùi hôi kéo dài
Tính đến 3-10, danh sách thuốc được công khai trên hệ thống của Bộ Y tế có 6 sản phẩm An Cung Ngưu Hoàng hoàn được cấp phép lưu hành. Trước tháng 5-2026, theo chuyên gia dược và xác nhận từ Đồng Nhân Đường, các sản phẩm mang tên nhà thuốc này được rao bán tại Việt Nam chưa có đại lý chính thức, trong khi nhiều tài khoản vẫn giới thiệu thuốc là hàng xách tay từ Trung Quốc, Hàn Quốc hoặc Triều Tiên.
Trên mạng xã hội, An Cung Ngưu Hoàng hoàn xuất hiện trong nhiều bài đăng với những lời giới thiệu như “phòng ngừa đột quỵ”, “thông mạch”, “bổ nguyên khí” hay “ổn định huyết áp”. Có tài khoản còn hướng dẫn người dùng uống định kỳ, chẳng hạn “3 tháng một viên”, trong khi giá được quảng cáo từ khoảng 1 triệu đồng đến 6-7 triệu đồng/hộp tùy loại và nguồn gốc mà người bán đưa ra.
Thông tin đi kèm sản phẩm không phải lúc nào cũng cho biết rõ đơn vị chịu trách nhiệm, xuất xứ, tiêu chuẩn chất lượng hoặc tình trạng được phép lưu hành tại Việt Nam. Nhiều bài đăng chú trọng công dụng và cách dùng nhưng ít đề cập thành phần, đối tượng sử dụng, chống chỉ định và những nguy cơ có thể phát sinh khi người mua tự dùng thuốc.
Theo Cục Quản lý y dược cổ truyền (Bộ Y tế), đến ngày 3-10 có 6 sản phẩm An Cung Ngưu Hoàng hoàn được cấp phép lưu hành và công khai trên hệ thống công bố thuốc của Bộ Y tế. Thông tin này tạo ra một điểm cần phân biệt giữa các sản phẩm có tình trạng pháp lý rõ ràng với những loại được quảng cáo trên mạng nhưng không thể hiện đầy đủ nguồn gốc.
Một chuyên gia trong lĩnh vực dược cho biết trước tháng 5-2026 chưa có sản phẩm nào của nhà thuốc Đồng Nhân Đường (Trung Quốc) được cấp phép chính thức tại Việt Nam. Phía Đồng Nhân Đường cũng xác nhận trong 15 năm qua không ký với đơn vị nào để làm đại lý chính thức tại Việt Nam.
Vì vậy, theo thông tin được chuyên gia cung cấp, tất cả sản phẩm An Cung Ngưu Hoàng hoàn của Đồng Nhân Đường được rao bán trước tháng 5-2026 đều là hàng lậu, thậm chí có thể là hàng giả. “Tháng 5-2026 mới có đơn vị ký thỏa thuận với Đồng Nhân Đường và Việt Nam là nước thứ 29 trên thế giới có đại lý chính thức của nhà thuốc này” – chuyên gia này cho biết.
Ngay cả với trường hợp hàng xách tay được xác định là hàng thật, chuyên gia cũng lưu ý điều kiện bảo quản có thể tạo ra khác biệt. Trung Quốc có mùa đông tuyết rơi, trong khi Việt Nam thuộc vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, bên cạnh đó thành phần tá dược cũng cần phù hợp với điều kiện thời tiết, nên người dùng không nên mặc nhiên xem hàng xách tay là tương đương thuốc được mua và sử dụng tại Trung Quốc.
ThS.BS Vũ Văn Đại, khoa y học cổ truyền, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho rằng cần nhìn An Cung Ngưu Hoàng hoàn đúng với vai trò, chỉ định và giới hạn của thuốc, thay vì biến một bài thuốc cổ thành niềm tin để sử dụng đại trà. “Rất mong các đồng nghiệp trong bệnh viện, đặc biệt là tại tuyến tiếp nhận ban đầu, tiếp tục truyền thông rõ ràng đến người dân để tránh những trường hợp sử dụng sai thuốc đáng tiếc. Đồng thời, cũng là lời cảnh báo đến cộng đồng: đừng vì một lời mách bảo mà đánh mất cơ hội sống sót cho người thân của mình”, bác sĩ Đại chia sẻ.
Theo bác sĩ Đại, thống kê lâm sàng cho thấy hơn 80% ca đột quỵ hiện nay là nhồi máu não, trong khi An Cung Ngưu Hoàng hoàn được dùng cho các trường hợp “nội nhiệt thịnh”. Nếu sử dụng không đúng, thuốc có thể làm lạnh cơ thể, giảm lưu lượng máu lên não và khiến tình trạng nhồi máu não nghiêm trọng hơn; với người bị xuất huyết não, thuốc có thể làm máu khó đông, tăng nguy cơ chảy máu và đe dọa tính mạng.
Một cảnh báo khác trong bài viết cho biết thuốc có các thành phần độc tính như thủy ngân và asen, vì vậy việc lạm dụng hoặc sử dụng kéo dài có thể dẫn đến ngộ độc cấp tính hoặc mãn tính, ảnh hưởng đến gan, thận và hệ thần kinh, thậm chí gây suy đa tạng. “Không chỉ vậy, do thuốc chứa các thành phần độc tính như thủy ngân và asen, việc lạm dụng hoặc uống lâu dài có thể gây ngộ độc cấp tính hoặc mãn tính, dẫn đến suy gan, suy thận, rối loạn thần kinh, thậm chí suy đa tạng. Nhiều bệnh nhân ghi nhận các phản ứng phụ như rối loạn tiêu hóa, dị ứng, co giật, rối loạn nhịp tim.
Đáng lo ngại hơn, nhiều sản phẩm An Cung Ngưu Hoàng hoàn bán ngoài thị trường không được kiểm định, chứa hàm lượng kim loại nặng vượt xa ngưỡng an toàn”, bác sĩ Hải khuyến cáo.
Những cảnh báo này đặt việc mua và sử dụng thuốc qua mạng vào vấn đề không chỉ nằm ở thật hay giả, mà còn ở chỉ định và điều kiện sử dụng. Người dân được các bác sĩ khuyến cáo không tự ý mua thuốc với mục đích dự phòng hoặc điều trị đột quỵ, thay vào đó cần kiểm soát các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, thăm khám định kỳ và nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ để đưa bệnh nhân đến bệnh viện.
Trong khi đó, các quảng cáo theo hướng “thần thánh hóa” An Cung Ngưu Hoàng hoàn vẫn xuất hiện trên mạng xã hội, kể cả những câu chuyện cá nhân về việc tự cho người bệnh sử dụng thuốc dù không được bác sĩ đồng ý. Cách dùng này có thể dẫn đến hậu quả nặng hơn nếu thuốc không phù hợp với thể bệnh, cho thấy khoảng cách giữa lời quảng cáo trên mạng và yêu cầu sử dụng thuốc đúng chỉ định vẫn là điều người mua cần nhìn thẳng.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
