Bí ẩn quan tài vàng Sơn Tây được phát hiện dưới lòng đất chùa Long Tuyền từ năm 2008 nhưng đến nay vẫn chưa được khai mở. Cỗ quan tài vàng ròng niên đại thời Đường gây chấn động giới khảo cổ bởi giá trị lịch sử đặc biệt.
- Hoàng mai huế: hơn 500 gốc cổ thụ tiền tỷ khoe sắc bên sông Hương
- Chelsea đối mặt bài toán thể lực trước Leeds
Kho báu vô giá hay thi hài nhân vật đặc biệt
Năm 2008, trong quá trình sửa chữa hồ nước xuống cấp tại chùa Long Tuyền, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, công nhân bất ngờ phát hiện một ngôi mộ cổ nằm sâu dưới lòng đất. Lực lượng khảo cổ nhanh chóng tiếp cận hiện trường và xác định đây là một địa cung được xây dựng khá tinh xảo, có quy mô không lớn nhưng mang nhiều yếu tố đặc biệt về kiến trúc.
Tại vị trí trung tâm địa cung, các nhà khảo cổ phát hiện một cỗ quan tài ánh vàng rực rỡ. Không giống những quan tài gỗ hay đồng thường thấy, hiện vật này được cho là chế tác từ vàng ròng nguyên khối với hoa văn chạm trổ công phu, trong đó xuất hiện nhiều họa tiết mang màu sắc Phật giáo. Điều này khiến giới chuyên môn đặt giả thuyết chủ nhân ngôi mộ có liên hệ mật thiết với tôn giáo hoặc hoàng tộc thời Đường.
Trong bối cảnh kỹ thuật luyện kim cổ đại còn hạn chế, việc chế tác quan tài hoàn toàn bằng vàng gần như là điều chưa từng có tiền lệ. Chính vì vậy, danh tính người nằm bên trong càng trở thành câu hỏi lớn: đó là một cao tăng, một thành viên hoàng thất hay nhân vật đặc biệt chưa từng được sử sách ghi chép?
Chiếc “nơ lụa” niêm phong và nỗi lo oxy hóa
Điểm gây tò mò nhất của cỗ quan tài không chỉ nằm ở chất liệu vàng ròng mà còn ở chi tiết trên nắp quan tài: một dải lụa buộc thành hình chiếc nơ, cố định phần thân và nắp. Theo giám định ban đầu, quan tài có niên đại khoảng thời Đường, đồng nghĩa dải lụa này đã tồn tại hơn một thiên niên kỷ.
Các chuyên gia cho biết dải lụa hiện còn nguyên vẹn chủ yếu nhờ môi trường kín khí dưới lòng đất. Nếu tác động tháo gỡ, cấu trúc sợi lụa có thể lập tức mục nát khi tiếp xúc với không khí. Không chỉ riêng dải lụa, toàn bộ không gian bên trong quan tài cũng đang ở trạng thái cân bằng môi trường đặc biệt suốt hàng trăm năm.
Trong khảo cổ học, hiện tượng oxy hóa sau khai quật là rủi ro lớn nhất. Những di vật nằm sâu dưới lòng đất thường khó thích nghi ngay với điều kiện ánh sáng và không khí bên ngoài. Vì vậy, phương án an toàn nhất hiện nay vẫn là giữ nguyên hiện trạng để tránh nguy cơ phá hủy không thể phục hồi.
Bài học Binh Mã Dũng và quyết định giữ nguyên 18 năm
Giới khảo cổ Trung Quốc từng trải qua bài học đắt giá khi khai quật đội quân đất nung Binh Mã Dũng năm 1974. Ban đầu, tượng binh sĩ mang màu sắc rực rỡ nhưng chỉ sau thời gian ngắn tiếp xúc không khí, lớp sơn nhanh chóng bong tróc do oxy hóa, để lại bề mặt xám nhạt như hiện nay.
Tại địa cung chùa Long Tuyền, dấu hiệu tương tự đã xuất hiện khi lối vào vừa được mở. Các bích họa trên tường dần bong tróc và mờ đi sau khi tiếp xúc với không khí, khiến chuyên gia càng thận trọng. Nếu bên trong quan tài vàng chứa thi hài, xá lợi hay di vật quý giá, việc mở nắp khi chưa có công nghệ bảo tồn hoàn hảo có thể khiến mọi thứ hư hại vĩnh viễn.
Sau 18 năm, bí ẩn quan tài vàng Sơn Tây vẫn chưa có lời giải. Các nhà khoa học kỳ vọng công nghệ phân tích không xâm lấn và kỹ thuật bảo tồn tiên tiến trong tương lai sẽ cho phép tiếp cận hiện vật an toàn hơn. Hiện tại, cỗ quan tài vàng vẫn được bảo vệ nghiêm ngặt như một ẩn số lớn của lịch sử.
Theo: Báo Góc Nhìn Pháp Lý
