Buôn Ma Thuột, trung tâm của tỉnh Đắk Lắk, không chỉ lưu dấu lịch sử với nhiều cách gọi khác nhau mà còn được National Geographic bình chọn vào nhóm điểm đến ẩm thực hàng đầu thế giới nhờ văn hóa cà phê đặc trưng.
- Khu tập thể cũ tại Hà Nội chuẩn bị đổi diện mạo sau quy hoạch
- Thủ tướng Thái Lan thừa nhận vụ giết năm người làm tổn hại uy tín
- Lũ cuốn 3 chị em ở xã Gia Phù, Sơn La trong một chiều mưa
Ít người biết rằng Buôn Ma Thuột từng được thống kê có tới 17 cách gọi khác nhau trước khi tên gọi hiện nay được sử dụng chính thức sau năm 1975. Cùng với lịch sử hình thành lâu đời, vùng đất này ngày càng được biết đến rộng rãi nhờ vai trò là trung tâm cà phê của Việt Nam và vừa góp mặt trong danh sách “15 điểm đến ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm 2026” do National Geographic (Mỹ) bình chọn.
Buôn Ma Thuột từng được người dân gọi bằng nhiều tên như Ban Mê Thuot, Ban Mê Thuột, Bản Mế Thuột, Bản Mế Thuật, Buôn Ma Thuộc, Buôn Ma Thuật, Ban Mê Thuộc hay Ban Mê Thuật trước khi tên gọi Buôn Ma Thuột được sử dụng thống nhất. Theo Cổng thông tin điện tử Buôn Ma Thuột, địa danh này bắt nguồn từ tên vị tù trưởng người Ê Đê Ama Y Thuột, trong đó “Ama” có nghĩa là cha, “Y Thuột” là tên người con trai, còn “buôn” là đơn vị cư trú của đồng bào Tây Nguyên.
Tương truyền, tù trưởng Y Thuột là người lập nên buôn làng đầu tiên bên bờ suối Ea Tam. Từ một buôn làng nhỏ, nơi đây dần phát triển thành trung tâm của khu vực vào đầu thế kỷ XX và sau đó trở thành hạt nhân phát triển của tỉnh Đắk Lắk cũng như toàn vùng Tây Nguyên.
Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính theo Kết luận số 167-KL/TW ngày 13/6/2025 của Bộ Chính trị và Ban Bí thư, từ ngày 1/7/2025, phường Buôn Ma Thuột được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của các phường Thành Công, Tân Tiến, Tân Thành, Tự An, Tân Lợi cùng xã Cư Êbur của thành phố Buôn Ma Thuột (cũ).
Thời điểm thành lập, phường có diện tích tự nhiên gần 72km² và quy mô dân số hơn 169.000 người, trở thành đơn vị cấp xã đông dân nhất tỉnh Đắk Lắk. Việc sắp xếp này tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của Buôn Ma Thuột trong quá trình phát triển của địa phương.
Không chỉ là trung tâm hành chính, Buôn Ma Thuột còn được xem là nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa và nghệ thuật đặc trưng của Tây Nguyên. Vùng đất này cũng gắn bó mật thiết với ngành cà phê Việt Nam từ khi người Pháp đưa cây cà phê đến trồng vào cuối thế kỷ XVIII.
Hiện Buôn Ma Thuột và vùng phụ cận nằm trong vùng nguyên liệu cà phê lớn của Đắk Lắk với hơn 213.000ha cà phê, chiếm trên 30% diện tích cà phê cả nước. Cà phê robusta Buôn Ma Thuột từ lâu được nhiều nhà nghiên cứu và giới kinh doanh đánh giá là một trong những vùng sản xuất robusta chất lượng hàng đầu thế giới.
Ngày 19/5, National Geographic công bố danh sách “15 điểm đến ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm 2026”, trong đó Buôn Ma Thuột là đại diện duy nhất của Việt Nam và xếp ở vị trí thứ tư. Theo tạp chí, những điểm đến được lựa chọn không chỉ nổi bật bởi món ăn mà còn phản ánh lịch sử, văn hóa và đời sống bản địa thông qua trải nghiệm ẩm thực.
National Geographic nhận định trong bối cảnh biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sản lượng cà phê arabica trên toàn cầu, khu vực Tây Nguyên với thế mạnh về cà phê robusta cùng văn hóa cà phê đặc sắc đang trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với du khách quốc tế muốn khám phá những trải nghiệm mới ngoài Hà Nội và TP.HCM.
Tạp chí cũng giới thiệu nét đặc trưng của văn hóa cà phê Việt Nam qua những ly cà phê phin được pha chậm cùng các biến tấu như cà phê trứng và cà phê muối. Hiện Việt Nam là quốc gia sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới sau Brazil, còn Đắk Lắk cung cấp hơn 40% sản lượng cà phê xuất khẩu của cả nước tới hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời là vùng sản xuất cà phê robusta lớn nhất thế giới.
Tạp chí dẫn lời bà Helen Le, tác giả nhiều đầu sách về ẩm thực Việt Nam, cho biết: “cà phê robusta Buôn Ma Thuột được nhiều chuyên gia đánh giá thuộc nhóm có chất lượng hàng đầu thế giới.” Loại cà phê này nổi bật với hương vị đậm, màu nước hổ phách, hàm lượng caffeine cao, độ chua thấp, hương thơm rõ và hậu vị ngọt kéo dài.
Ngoài thưởng thức cà phê, du khách còn có thể trải nghiệm Bảo tàng Thế giới Cà phê với diện tích khoảng 20.000m², gồm quán cà phê, nhà hàng và các công trình lấy cảm hứng từ kiến trúc truyền thống Tây Nguyên. Không gian này mang đến cơ hội tìm hiểu lịch sử, văn hóa và nhiều dòng cà phê đặc sản của địa phương.
Đắk Lắk cũng đã ban hành chương trình hành động xây dựng thương hiệu “Buôn Ma Thuột – Thủ phủ cà phê ngon nhất thế giới”. Chương trình hướng tới mục tiêu đưa thành phố trở thành trung tâm trải nghiệm cà phê hàng đầu Việt Nam và nằm trong nhóm 5 điểm đến du lịch cà phê tiêu biểu nhất thế giới vào năm 2035.
Nguyên Hương (tổng hợp)
