Tại Việt Nam, Bảo hiểm xã hội Việt Nam làm rõ điều kiện áp dụng cách tính bình quân tiền lương đóng BHXH trong 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu đối với người lao động.
- Diễn biến mới trong vụ nước sông đổi màu bất thường
- Vụ án mạng khiến một căn nhà bị phong tỏa
- Núp bóng công ty dịch vụ, giám đốc cầm đầu đường dây cho vay nặng lãi
Quy định này được giải thích sau khi bà L.T.B.N đề nghị làm rõ quyền lợi của mình khi nghỉ hưu từ ngày 1/8/2026 theo Nghị định 154/2025 của Chính phủ. Trường hợp của bà đặt ra vấn đề cần xác định thời điểm bắt đầu tham gia BHXH và chế độ tiền lương được áp dụng trong suốt quá trình đóng bảo hiểm.
Bà N. cho biết đã ký hợp đồng thử việc giảng dạy môn tiếng Anh tại Trường Trung học Kỹ thuật Công nghiệp Thực phẩm từ ngày 1/1/1994. Hợp đồng ghi mức lương bậc 2 của giáo viên trung học có trình độ đại học; trên hệ thống quản lý BHXH, bà có hệ số lương đóng bảo hiểm 1,33 và hệ số phụ cấp khu vực 0,1.
Đến ngày 1/1/1995, bà được tuyển dụng chính thức làm giáo viên tại trường, hiện nay là trường cao đẳng. Khi chuẩn bị nghỉ hưu, bà muốn biết mình có thuộc diện được tính bình quân tiền lương đóng BHXH của 5 năm cuối theo Luật BHXH năm 2024 hay không.
Theo giải đáp của BHXH Việt Nam, khoản 1 Điều 72 Luật BHXH năm 2024 quy định cách xác định mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính lương hưu, trong đó thời gian lấy bình quân phụ thuộc vào thời điểm người lao động bắt đầu tham gia bảo hiểm và chế độ tiền lương áp dụng.
Cụ thể, người thuộc diện hưởng chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ này và bắt đầu tham gia trước ngày 1/1/1995, được tính bình quân tiền lương đóng BHXH của 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu.
Với người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 1/1/1995 đến ngày 31/12/2000, thời gian tính bình quân là 6 năm cuối. Người tham gia trong giai đoạn từ ngày 1/1/2001 đến ngày 31/12/2006 áp dụng mức bình quân 8 năm cuối; trường hợp bắt đầu từ ngày 1/1/2007 đến ngày 31/12/2015 là 10 năm cuối.
Đối với người tham gia BHXH từ ngày 1/1/2016 đến ngày 31/12/2019, mức bình quân được xác định trên 15 năm cuối. Người bắt đầu tham gia từ ngày 1/1/2020 đến ngày 31/12/2024 áp dụng thời gian 20 năm cuối, còn người tham gia từ ngày 1/1/2025 trở đi được tính bình quân trên toàn bộ thời gian đóng BHXH.
Cách tính cũng có sự khác biệt tùy theo chế độ tiền lương. Nếu toàn bộ thời gian đóng BHXH của người lao động thuộc chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, mức bình quân được tính trên toàn bộ thời gian đóng bảo hiểm.
Trường hợp người lao động có cả thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định và theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, mức bình quân được xác định chung cho các giai đoạn. Riêng thời gian đóng theo chế độ tiền lương Nhà nước thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 72 Luật BHXH năm 2024.
Đối với bà L.T.B.N, BHXH Việt Nam cho biết nếu bà thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ này và thực tế bắt đầu tham gia BHXH trước ngày 1/1/1995, tiền lương làm căn cứ tính lương hưu sẽ được bình quân trong 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu.
Như vậy, việc xác định thời gian tính bình quân tiền lương không chỉ căn cứ vào ngày được tuyển dụng chính thức. Thời điểm bắt đầu tham gia BHXH cùng chế độ tiền lương áp dụng trong quá trình đóng bảo hiểm là những yếu tố cần được xem xét để xác định cách tính phù hợp.
Minh Tuấn (Tổng hợp)
