Chùa Vĩnh Thái lưu dấu gần năm thế kỷ giữa vùng quê Thanh Hóa

THANH HÓA – Chùa Vĩnh Thái tại xã Trung Chính là công trình có lịch sử khoảng 500 năm, nổi bật với kiến trúc truyền thống, cảnh quan hài hòa và những dấu ấn gắn với hoạt động cách mạng.

Nằm dưới chân núi Hoàng Nghiêu, chùa Vĩnh Thái không chỉ là điểm sinh hoạt tín ngưỡng của người dân địa phương mà còn thu hút du khách nhờ không gian “sơn thủy hữu tình” và giá trị lịch sử được lưu giữ qua nhiều thế kỷ. Trải qua nhiều lần thiên tai, chiến tranh và trùng tu, ngôi chùa vẫn bảo tồn nhiều nét kiến trúc đặc trưng cùng những chứng tích gắn với giai đoạn kháng chiến.

Chùa Vĩnh Thái tọa lạc tại xã Trung Chính, tỉnh Thanh Hóa, có diện tích hơn 3 ha dưới chân núi Hoàng Nghiêu. Theo đại diện Phòng Văn hóa – Thông tin xã Trung Chính, công trình được xây dựng vào cuối thế kỷ XVI bởi Mạc Đăng Khuê, thân vương nhà Mạc đến vùng này khai khẩn và lập làng.

Ban đầu, chùa được dựng gần ngã ba Riềng nhưng sau nhiều lần chịu ảnh hưởng của thiên tai đã được di dời về vị trí hiện nay. Địa thế mới với lưng tựa núi, phía trước hướng ra sông Hoàng tạo nên không gian hài hòa giữa thiên nhiên và kiến trúc.

Chính điện chùa Vĩnh Thái với kiến trúc truyền thống là điểm tham quan nổi bật tại Thanh Hóa. (Ảnh minh họa: TNM)

Chính điện được xây dựng theo kiểu ba gian hai chái, mái lợp ngói mũi hài và mặt tiền có năm cửa. Dù từng nhiều lần xuống cấp bởi chiến tranh và thiên tai, công trình đã được phục dựng, tôn tạo từ những năm 1990, trở thành nơi sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng và điểm tham quan của người dân cũng như du khách.

Bên trong chính điện, gian trung tâm thờ các tượng Phật được sơn son thếp vàng, hai gian hai bên thờ Bồ Tát cùng các anh hùng liệt sĩ. Không gian thờ tự mang đậm nét truyền thống, góp phần gìn giữ giá trị văn hóa tâm linh của địa phương.

Theo Phòng Văn hóa – Thông tin xã Trung Chính, chùa Vĩnh Thái từng là địa điểm hoạt động bí mật của cách mạng trong thời kỳ kháng chiến. Trong giai đoạn 1939-1941, cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh và nhà thơ Tố Hữu từng hoạt động tại đây, hiện bút tích của cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh vẫn được lưu giữ như một minh chứng lịch sử.

Kiến trúc chùa mang đậm phong cách chùa miền Bắc với hệ mái hai tầng. Trên bờ nóc và bờ quyết được đắp nổi hình tượng song long chầu nguyệt, tạo điểm nhấn nghệ thuật và thể hiện nét đặc trưng của kiến trúc Phật giáo Việt Nam.

Nhiều cánh cửa gỗ trong chùa được chạm khắc tinh xảo với các họa tiết hoa sen, mây và rồng, phản ánh kỹ thuật chế tác truyền thống. Đây cũng là những chi tiết góp phần làm nổi bật giá trị thẩm mỹ của công trình.

Phía sau chính điện là lối đi với hàng trăm bậc đá men theo sườn núi Hoàng Nghiêu. Từ độ cao hơn 40 m, du khách có thể quan sát toàn cảnh núi non, đồng ruộng và làng quê xung quanh.

Nhiều tượng Phật và tượng La Hán bằng đá được bài trí trong khuôn viên ngôi chùa cổ. (Ảnh minh họa: TNM)

Trên sườn núi phía sau chùa là bảo tháp đặt tượng Bồ Tát, nổi bật giữa màu xanh của cây cối và núi đá. Trong khuôn viên còn bố trí nhiều tượng Phật, Bồ Tát và La Hán bằng đá dọc các lối đi, tạo thêm điểm nhấn cho không gian vãn cảnh.

Chùa Vĩnh Thái cách trung tâm Thanh Hóa khoảng 20 km. Du khách có thể di chuyển theo quốc lộ 45 hướng Nông Cống, rẽ vào tuyến đường tỉnh dẫn về xã Trung Chính, hoặc đi tàu hỏa, xe khách đến ga Thanh Hóa rồi tiếp tục bằng taxi hoặc xe máy để đến chùa.

Nguyễn Liên (tổng hợp)