(BIRMINGHAM, Anh) Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Durham cho rằng Dải Ngân hà nhiều khả năng từng bị lật nghiêng hơn 90 độ sau một vụ va chạm thiên hà, qua đó góp phần lý giải bí ẩn về quầng sao quay rất chậm.
- Nhiều cơ hội việc làm mở ra cho lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh
- Tập đoàn Đại Dũng ký hợp đồng 60 triệu USD, đưa cơ khí Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu
- Bỏ cơ quan điều tra của VKSND Tối cao vì lo ngại thiếu khách quan
Nhóm khoa học đưa ra kết luận này sau khi sử dụng các mô phỏng trên siêu máy tính đối với những thiên hà có đặc điểm tương tự Dải Ngân hà và công bố kết quả tại Hội nghị Thiên hà Quốc gia của Hiệp hội Thiên văn học Hoàng gia Anh diễn ra từ ngày 20 – 24.7 ở Birmingham. Phát hiện được giới thiệu theo thông tin đăng ngày 22.7, đồng thời mở thêm hướng giải thích cho quá trình tiến hóa của thiên hà chứa Hệ Mặt trời.
Theo các nhà nghiên cứu, một trong những câu hỏi lớn về Dải Ngân hà là vì sao quầng sao – khu vực tập trung các ngôi sao ở khoảng cách thưa thớt được hút vào thiên hà trong quá trình hợp nhất – lại quay với tốc độ rất chậm. Những mô phỏng mới cho thấy đặc điểm này nhiều khả năng gắn với một biến đổi lớn trong lịch sử phát triển của thiên hà.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các thiên hà có quầng sao quay chậm thường từng trải qua hiện tượng phần đĩa ở trung tâm đổi hướng mạnh, khiến mặt phẳng thiên hà bị lật nghiêng đáng kể. Đây được xem là dấu hiệu nổi bật xuất hiện sau những vụ va chạm lớn giữa các thiên hà.
Đội ngũ của Đại học Durham đã theo dõi quá trình tiến hóa của 25 thiên hà tương tự Dải Ngân hà trong suốt nhiều tỉ năm. Qua phân tích, họ nhận thấy những thiên hà có quầng sao quay đặc biệt chậm đều có hai đặc điểm chung là từng xảy ra va chạm trực diện với thiên hà khác và trải qua quá trình lật nghiêng.
“Chúng ta đã biết Dải Ngân hà từng xảy ra vụ va chạm trực diện quy mô lớn với thiên hà có tên Gaia-Sausage-Enceladus”, theo trưởng nhóm nghiên cứu Kirill Batrakov. Từ cơ sở đó, nhóm nghiên cứu nhận định phần đĩa của Dải Ngân hà nhiều khả năng cũng đã từng đổi hướng trong quá khứ.
Các nhà khoa học cho biết khoảng 10 – 11 tỉ năm trước, thiên hà lùn khổng lồ Gaia-Sausage-Enceladus đã lao vào Dải Ngân hà trước khi bị thiên hà của chúng ta “tiêu hóa”. Sự kiện này được xem là cột mốc quan trọng trong giai đoạn đầu hình thành Dải Ngân hà, làm thay đổi cấu trúc thiên hà và để lại hàng tỉ ngôi sao có quỹ đạo kéo dài như hình xúc xích.
Nếu giả thuyết về hiện tượng lật đĩa thiên hà là chính xác, điều đó cũng đồng nghĩa phần lớn các ngôi sao trong Dải Ngân hà từng chuyển động theo những quỹ đạo rất khác so với hiện nay. Nhóm nghiên cứu kỳ vọng kết quả mới sẽ góp phần giải thích thêm những đặc điểm còn khó lý giải của Dải Ngân hà, đồng thời mở rộng hiểu biết về lịch sử hình thành và tiến hóa của thiên hà này.
Minh Tuấn (tổng hợp)
