Đề nghị truy tố 31 bị can trong vụ án bán hơn 5,7 triệu tấn quặng

Bộ Công an đã hoàn tất kết luận điều tra vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung cùng các đơn vị liên quan, đồng thời đề nghị truy tố 31 bị can về nhiều tội danh, trong đó cựu Tổng giám đốc Bùi Thanh Bình bị đề nghị truy tố về ba tội.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã chuyển hồ sơ sang Viện KSND Tối cao để đề nghị truy tố các bị can sau khi hoàn tất quá trình điều tra. Vụ án được xác định liên quan đến nhiều hành vi như vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí;

Đưa và nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi và thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Theo kết luận điều tra, Bùi Thanh Bình (48 tuổi), nguyên Tổng giám đốc Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM), hiện là trợ lý Hội đồng quản trị Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS), bị đề nghị truy tố về ba tội gồm: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Nhận hối lộ; Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Hai bị can Nguyễn Duy Dũng, nguyên Kế toán trưởng VTM và Trịnh Khôi Nguyên, nguyên Trưởng phòng Đầu tư phát triển VNS, nguyên thành viên Hội đồng thành viên VTM, cùng bị đề nghị truy tố về hai tội là Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Ngoài ra, Bùi Sỹ Ngọc, nguyên Trưởng phòng Vật tư VTM, bị đề nghị truy tố về các tội Nhận hối lộ và Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Cơ quan điều tra cũng đề nghị truy tố thêm 16 bị can khác về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, trong đó có các cựu lãnh đạo Tổng công ty Thép Việt Nam như Mai Văn Tỉnh, Đậu Văn Hùng, Đặng Thức Kháng và Nguyễn Minh Xuân.

Kết luận điều tra xác định một trong những sai phạm liên quan đến việc triển khai gói thầu số 2 thuộc dự án đầu tư Nhà máy Gang thép Lào Cai. Ban đầu, dự án được Hội đồng quản trị VNS phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 151,4 triệu USD, tương đương hơn 2.430 tỷ đồng, trong đó gói thầu số 2 có giá dự toán hơn 98,3 triệu USD.

Sau khi đấu thầu quốc tế không lựa chọn được nhà thầu, các bên góp vốn thống nhất hủy thầu và chỉ định Công ty Gang thép Côn Minh thực hiện gói thầu EPC. Đến tháng 10/2009, gói thầu được chỉ định với giá 160 triệu USD, kéo tổng mức đầu tư dự án lên hơn 306,9 triệu USD, tương đương hơn 5.464 tỷ đồng, cao hơn gấp đôi so với mức được phê duyệt năm 2007.

Toàn cảnh khu vực nhà máy liên quan vụ án bán hơn 5,7 triệu tấn quặng. (Ảnh minh họa: TNM)

Theo cơ quan điều tra, VTM được thành lập để thực hiện dự án mỏ sắt Quý Xa và Nhà máy Gang thép Lào Cai tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, do dự án chậm tiến độ, hoạt động thua lỗ nên VTM sau đó bị đưa vào danh sách 12 dự án kém hiệu quả của ngành công thương.

Quá trình điều tra cho thấy từ năm 2015 đến năm 2020, VTM đã ký 25 hợp đồng bán hơn 5,775 triệu tấn quặng cho 16 doanh nghiệp với tổng giá trị thanh toán hơn 2.950 tỷ đồng. Trong số này có 11 doanh nghiệp được cấp hạn ngạch xuất khẩu với tổng khối lượng hơn 3,075 triệu tấn quặng.

Cơ quan điều tra cáo buộc Bùi Thanh Bình đã lợi dụng chính sách cho phép VTM bán quặng để chỉ đạo xây dựng phương án giá thấp hơn giá thị trường. Sau khi các doanh nghiệp được chấp thuận mua quặng và ký hợp đồng, Bình bị xác định đã thỏa thuận, nhận tiền của đại diện Công ty Việt Phát và Công ty Trung Thành Thái Nguyên nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp này cung cấp than cốc cho VTM.

Kết luận điều tra cũng nêu rõ một số doanh nghiệp nhận thấy giá quặng xuất khẩu sang Trung Quốc cao hơn giá bán trong nước từ khoảng 90.000 đến 150.000 đồng mỗi tấn nên đề nghị được xuất khẩu. Cơ quan điều tra xác định một số cá nhân đã lợi dụng chính sách hợp tác đầu tư Việt Nam – Trung Quốc, cơ chế xuất khẩu khoáng sản cùng những sơ hở trong công tác quản lý để thực hiện hành vi phạm tội.

Nguyễn Liên (tổng hợp)