Đền Chín Gian giữa đại ngàn xứ Thanh gây ấn tượng với 9 tượng trâu đá linh thiêng và lễ hội dâng trâu tế trời độc đáo. Không gian cổ kính, kiến trúc nhà sàn đặc trưng cùng nghi lễ truyền thống đã biến nơi đây thành điểm đến tâm linh hút hàng ngàn du khách mỗi dịp xuân về.
- Người Việt vượt biên: Sáu công dân bị bắt tại biên giới Thái Lan
- Chiến dịch Red Card 2.0: Interpol đánh sập đường dây lừa đảo tài chính số
Biểu tượng văn hóa tâm linh giữa miền tây xứ Thanh
Tọa lạc trên đồi Pú Pỏm, xã Thanh Quân, huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa, đền Chín Gian từ lâu được xem là biểu tượng văn hóa – tâm linh tiêu biểu của cộng đồng người Thái vùng thượng nguồn sông Chu. Giữa đại ngàn xanh thẳm, ngôi đền hiện lên cổ kính, linh thiêng, gắn bó mật thiết với lịch sử khai mường lập bản của cư dân nơi đây.
Công trình mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống với 9 gian nhà sàn gỗ dựng trên nền cao ráo, mái lợp ngói âm dương tạo nên vẻ uy nghi mà hài hòa cùng thiên nhiên. Từ trên đền phóng tầm mắt xuống, ruộng bậc thang và bản làng ẩn hiện trong sương sớm, tạo nên khung cảnh bình yên như chốn bồng lai giữa núi rừng.
Theo các bậc cao niên, đền được xây dựng từ thế kỷ XIV để thờ Thẻn Phà (Trời), Náng Xỉ Đả và Tạo Ló Ỳ – những nhân vật gắn với tín ngưỡng và truyền thuyết lập mường. Tên gọi “Chín Gian” bắt nguồn từ cấu trúc 9 gian tượng trưng cho chín mường của người Thái, thể hiện khát vọng đoàn kết và thịnh vượng.
Lễ hội dâng trâu tế trời mang đậm giá trị nhân văn
Điểm nhấn đặc biệt của đền Chín Gian là lễ hội Xăng Khan – nghi lễ tạ ơn trời đất, cầu mong mùa màng bội thu và bản mường yên ấm. Vào những ngày đầu xuân, hàng ngàn người dân và du khách thập phương đổ về chiêm bái, hòa mình vào không khí rộn ràng vang vọng tiếng chiêng, tiếng khèn giữa núi rừng.
Nổi bật trong chuỗi hoạt động là lễ dâng trâu tế trời diễn ra trong hai ngày 21 và 22/2. Điều đặc biệt, người dân chỉ dắt trâu đến làm lễ rồi đưa về, không thực hiện nghi thức hiến sinh, thể hiện tư tưởng nhân văn và tinh thần trân trọng sự sống của cộng đồng người Thái.
Lễ hội gồm hai phần rõ nét: phần lễ với các nghi thức khai quang, yết cáo, tắm trâu, rước lễ và đại tế; phần hội sôi động với các trò chơi dân gian như ném còn, kéo co, bắn nỏ, thi gói bánh chưng cùng những điệu múa sạp, múa xòe đặc trưng. Những hoạt động này góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc.
Kỳ vọng trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Trước giá trị lịch sử và văn hóa đặc biệt, chính quyền địa phương đang phối hợp xây dựng hồ sơ trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận lễ hội dâng trâu tế trời đền Chín Gian là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa người Thái vùng nam Thanh – bắc Nghệ.
Sự quan tâm đầu tư không chỉ giúp bảo tồn nghi lễ cổ truyền mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch tâm linh bền vững. Với cảnh quan hoang sơ, kiến trúc độc đáo và không gian lễ hội đậm đà bản sắc, đền Chín Gian đang dần khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch miền tây xứ Thanh.
Trong dòng chảy hiện đại, đền Chín Gian vẫn giữ nguyên vẻ trầm mặc, trở thành nơi kết nối quá khứ và hiện tại. Hình ảnh 9 tượng trâu đá trước cửa đền như lời nhắc nhở về cội nguồn, về truyền thống đoàn kết và khát vọng bình yên của cộng đồng nơi đại ngàn.
Theo: VietNamNet
