Doanh nghiệp ngừng hoạt động vẫn vướng thủ tục giải thể kéo dài

TPHCM – Nhiều doanh nghiệp đã dừng hoạt động nhưng vẫn mất nhiều thời gian, chi phí để hoàn tất thủ tục chấm dứt, trong khi chuyên gia đề nghị phân biệt rõ doanh nghiệp thất bại với trường hợp cố tình vi phạm để có cách xử lý phù hợp.

Ngày 24/9, trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Phạm Viết Thuận – Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TPHCM – cho rằng cách xử lý doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt có thể làm tăng gánh nặng hành chính và ảnh hưởng đến động lực khởi nghiệp. Theo ông, một số doanh nghiệp có thể phải bỏ ra hàng chục đến hàng trăm triệu đồng để hoàn tất việc giải thể, trong khi họ không còn nhu cầu tiếp tục tham gia thị trường.

“Có người nói phải tốn tới 70-100 triệu đồng để được “chết”, nhưng theo tôi biết có khi còn hơn, tùy từng năm và từng trường hợp. Nhiều đơn vị bỏ ra 200-300 triệu đồng cũng chưa giải quyết được. Vấn đề ở đây là chính sách phải nhìn dài hạn chứ không thể chỉ nhìn trước mắt”, ông Thuận nói.

Theo TS. Phạm Viết Thuận, tình trạng mã số thuế ở trạng thái 03, 06 cũng cần được xem xét đối với những doanh nghiệp đã thực sự ngừng hoạt động. Ông cho rằng nếu doanh nghiệp không còn hoạt động thì việc tiếp tục yêu cầu thực hiện nhiều thủ tục hành chính có thể trở thành rào cản đối với những người muốn rút lui khỏi thị trường.

Trước đó, Báo Tiền Phong phản ánh trong bài viết “Khổ sở “khai tử” doanh nghiệp: Lỗi do ai?” rằng nhiều doanh nghiệp đã “đắp chiếu” trong nhiều năm nhưng chưa được đóng mã số thuế. Muốn hoàn tất việc giải thể, các doanh nghiệp này phải thực hiện nhiều thủ tục và có thể phát sinh chi phí đáng kể.

Ông Thuận cho rằng với doanh nghiệp đã thực sự dừng hoạt động, có thể xem xét phương án xác nhận thời gian hoạt động, thời điểm ngừng hoạt động và cam kết không còn nợ thuế để giải quyết thủ tục nhanh hơn. Theo ông, việc tiếp tục yêu cầu doanh nghiệp đã ngừng kinh doanh thực hiện các nghĩa vụ gắn với hoạt động kinh doanh, trong đó có thuế môn bài, cũng cần được xem xét lại.

“Những việc đó cộng lại, cộng thêm tiền phạt nữa sẽ tạo nên tâm lý mọi người không muốn khởi nghiệp. Hậu quả là DN không tham gia được thị trường, Nhà nước không kích cầu được DN vừa và nhỏ”, ông Thuận nói.

Từ thực tế này, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TPHCM cho rằng doanh nghiệp thực sự không còn khả năng hoạt động cần được tạo điều kiện để giải thể, thay vì phải thực hiện thêm những thủ tục khiến quá trình chấm dứt kéo dài. Ông đồng thời nhấn mạnh cần phân biệt nhóm doanh nghiệp thất bại với những trường hợp cố tình vi phạm pháp luật.

“Những người cố ý trốn thuế, gian lận thuế thì phải xử lý nghiêm. Còn những người thất bại, lâm vào tình trạng không hoạt động được thì tạo điều kiện cho họ tái khởi nghiệp. Trước mắt, muốn DN phát triển, tạo việc làm thì đó phải là mục tiêu chính. Thị trường đang có nhiều vấn đề, thất nghiệp nhiều, sản phẩm không tiêu thụ được thì phải dùng mọi cách để kích cầu, phát triển rồi mới nghĩ đến nguồn thu. Không thể cứ chồng hết cái này lên cái kia mà không nhìn vào thực tế”, ông Thuận nhấn mạnh.

Theo ông Thuận, cải cách thủ tục đối với doanh nghiệp ngừng hoạt động không chỉ liên quan đến việc xử lý một vướng mắc hành chính mà còn tác động đến khả năng quay lại thị trường của những người từng thất bại trong kinh doanh. Ông cho rằng có thể chấp nhận một phần chi phí trong ngắn hạn để tạo điều kiện cho thị trường phục hồi và phát triển trong dài hạn.

Rà soát và phân loại doanh nghiệp

Thời gian qua, UBND TPHCM triển khai chiến dịch làm sạch mã số thuế nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trong hoạt động kinh doanh, đồng thời chỉ đạo các cơ quan, đơn vị rà soát và xử lý những doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Tại kỳ họp thứ 5 HĐND TPHCM ngày 22/9, Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh cho biết: “UBND TPHCM đã chỉ đạo ngành thuế rà soát, làm rõ và tháo gỡ các vướng mắc cho DN”.

Thuế TPHCM phối hợp với các cơ quan liên quan để rà soát, phân loại và xử lý các trường hợp, đồng thời cập nhật danh sách doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký để xử lý vi phạm và thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Với doanh nghiệp nợ thuế kéo dài, không hợp tác và đủ điều kiện áp dụng biện pháp cưỡng chế thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, cơ quan thuế lập hồ sơ gửi cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh đề nghị thu hồi theo thẩm quyền.

UBND TPHCM rà soát mã số thuế, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp. (Ảnh minh họa: TNM)

Đối với doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng có dấu hiệu mua bán hóa đơn, trốn thuế hoặc lợi dụng pháp nhân, mã số thuế, hóa đơn để vi phạm pháp luật, cơ quan thuế được yêu cầu phân loại rủi ro, kiểm tra và xử lý vi phạm. Khi có đủ căn cứ, hồ sơ hoặc tin báo có thể được chuyển sang cơ quan công an để kiến nghị khởi tố.

Đại diện lãnh đạo Thuế TPHCM cho biết việc làm sạch mã số thuế giúp minh bạch hóa môi trường đầu tư, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý nhận diện rõ tình trạng hoạt động của các đơn vị sản xuất, kinh doanh. Song song với việc rà soát, ngành thuế đã báo cáo Bộ Tài chính và đề xuất các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn về thủ tục.

Mục tiêu của các giải pháp được đề xuất là xây dựng cơ chế hỗ trợ phù hợp, giảm gánh nặng chi phí giải thể và tạo điều kiện để những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trong thời gian dài có thể rút lui khỏi thị trường đúng quy định.

Mộc Linh (tổng hợp)