Iran đã chuyển tới Tổng thống Mỹ Donald Trump ba điều kiện để nối lại đàm phán và hướng tới chấm dứt xung đột, đồng thời đang chờ phản hồi chính thức từ Washington.
- Những tuyến biển giữ chiến sự Trung Đông ở ngã rẽ mới
- Công an Hải Phòng bắt giữ bị can trốn truy nã suốt 24 năm
- Từ vụ án ma túy, nam thanh niên quan hệ với người chưa đủ 16 tuổi
Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohsen Rezaei cho biết Tehran gửi các đề xuất thông qua Qatar, bên trung gian trong các cuộc đàm phán, trong bối cảnh xung đột Mỹ – Iran tiếp diễn từ cuối tháng 2. Các điều kiện được Iran đưa ra gồm chấm dứt hành động thù địch trên mọi mặt trận, giải phóng tài sản bị phong tỏa và chấm dứt lệnh phong tỏa đường biển.
Theo ông Rezaei, Qatar đã hoàn tất việc chuyển các yêu cầu của Iran tới Tổng thống Mỹ Donald Trump, còn Tehran hiện chờ câu trả lời từ Washington. Ông nói: “Chúng tôi đang giữ liên lạc với Qatar – bên trung gian đã chuyển các điều kiện chấm dứt xung đột của chúng tôi tới Washington – và đang chờ phản hồi từ Tổng thống Trump”.
Ba điều kiện được Iran nêu ra tập trung vào việc dừng các hoạt động thù địch, xử lý những tài sản của nước này đang bị phong tỏa và kết thúc tình trạng phong tỏa đường biển. Tehran cho rằng việc đáp ứng những yêu cầu này có thể mở đường cho việc nối lại đàm phán và chấm dứt xung đột tại Trung Đông.
Bên cạnh các điều kiện liên quan trực tiếp đến xung đột, ông Rezaei cho biết Iran vẫn duy trì lập trường về chương trình hạt nhân. Quan chức này khẳng định Tehran tuân thủ sắc lệnh tôn giáo của cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, trong đó cấm phát triển vũ khí hạt nhân, và hiện chưa quyết định rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT).
“Chúng tôi vẫn tuân thủ sắc lệnh của cố Lãnh tụ Tối cao và không thay đổi học thuyết hạt nhân của mình, nhưng chúng tôi không biết điều gì sẽ xảy ra trong tương lai. Chúng tôi chưa đưa ra quyết định rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân, và vấn đề này phụ thuộc vào cách hành xử của Washington”, ông Rezaei cho biết thêm.
Tuy nhiên, quan chức Iran cảnh báo các hành động của Mỹ và Israel có thể tạo cơ sở để Tehran cân nhắc việc rút khỏi NPT. Cùng lúc, ông Rezaei cho biết Iran muốn chấm dứt xung đột giữa Ả rập Xê út và lực lượng Houthi do Tehran hậu thuẫn tại Yemen, đồng thời cho rằng phía Houthi cũng muốn đạt được một thỏa thuận với Ả rập Xê út.
Xung đột Mỹ – Iran bắt đầu vào cuối tháng 2, sau khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch không kích Iran với tuyên bố nhằm ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong diễn biến sau đó, Tehran tuyên bố kiểm soát eo biển Hormuz, trong khi Mỹ phong tỏa các cảng của Iran.
Tuần trước, Tổng thống Trump nói xung đột với Iran có thể sớm kết thúc, vào thời điểm trước hoặc ngay sau cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ của Mỹ trong tháng 11. “Tôi nghĩ cuộc chiến sẽ kết thúc ngay sau cuộc bầu cử vì họ không thể cầm cự thêm nữa. Họ đang tìm cách tác động đến cuộc bầu cử”, ông Trump nói.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng đàm phán ngoại giao vẫn là một phương án có thể thực hiện, dù không phải lựa chọn được ưu tiên, đồng thời nhận định giá dầu sẽ giảm mạnh sau khi xung đột kết thúc. Ông Trump cũng nói Washington chỉ chấp nhận một “thỏa thuận đúng đắn”, không phải một thỏa thuận “tồi tệ”.
Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington đã hoàn tất giai đoạn đầu tiên, mà ông mô tả là “phá hủy chương trình hạt nhân cũng như lực lượng quân sự thông thường của Iran”. Những tuyên bố từ hai phía cho thấy các điều kiện mà Tehran chuyển tới Washington đang được đặt trong một tiến trình đàm phán rộng hơn, nhưng phản hồi chính thức của Tổng thống Trump vẫn chưa được công bố.
Minh Tuấn (tổng hợp)
