Cây Đòn võ, loài cây mọc dại ở Thái Nguyên, vừa được các nhà khoa học xác định danh tính và phát triển thành sản phẩm hỗ trợ xương khớp.
- Tài xế đạp phanh cứu người thoát nạn trước khi gục ngã vì bệnh nặng
- Chuối tươi lâu suốt 26 ngày nhờ bí quyết bảo quản trong lọ thủy tinh
- Tin tức quốc tế 13/5: Ông Trump thăm Trung Quốc và tín hiệu hòa bình Ukraine
Cây Đòn võ từ dược liệu dân gian đến đối tượng nghiên cứu khoa học
Trong nhiều năm, cây Đòn võ mọc hoang trên các vùng núi thuộc tỉnh Thái Nguyên. Người dân địa phương từ lâu đã sử dụng loại cây này để hỗ trợ giảm các triệu chứng đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, danh tính khoa học của cây vẫn là một ẩn số. Nhu cầu thu mua ngày càng tăng, đặc biệt là hoạt động thu gom bán sang Trung Quốc, khiến nguồn dược liệu trong tự nhiên dần suy giảm. Trước thực trạng đó, các nhà khoa học đã bắt đầu tiến hành nghiên cứu chuyên sâu nhằm xác định giá trị thực sự của loài cây này.
Qua quá trình khảo cứu các tài liệu thực vật học và dược liệu trong nước cũng như quốc tế, nhóm nghiên cứu nhận thấy cây Đòn võ chưa từng được công bố chính thức. Tên gọi “Đòn võ” chỉ là cách gọi của người dân địa phương. Các dữ liệu khoa học liên quan gần như chưa tồn tại. Đây chính là lý do thúc đẩy việc triển khai đề tài nghiên cứu về nguồn dược liệu đặc biệt này.
Kết quả nghiên cứu của ThS Ngọ Thị Phương và các cộng sự tại Viện Hóa học các hợp chất thiên nhiên đã mang lại bước đột phá quan trọng. Đề tài “Nghiên cứu sản phẩm hỗ trợ điều trị bệnh thoái hóa xương khớp từ nguồn dược liệu cây Đòn võ phát triển tại tỉnh Thái Nguyên” được Hội đồng nghiệm thu cấp Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đánh giá xuất sắc. Các nhà khoa học xác định cây Đòn võ có tên khoa học là Premna lucidula Miq., thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae), đồng thời hoàn tất việc đăng ký dữ liệu trên ngân hàng gen.
Mở ra tiềm năng phát triển sản phẩm hỗ trợ thoái hóa xương khớp
Sau khi xác định được danh tính khoa học, nhóm nghiên cứu tiếp tục đánh giá khả năng phát triển nguồn nguyên liệu. Khoảng 700 cây Đòn võ đã được trồng thử nghiệm tại xã Văn Hán, huyện Đồng Hỷ (cũ), tỉnh Thái Nguyên. Kết quả cho thấy cây thích nghi tốt với điều kiện địa phương và sinh trưởng ổn định. Đây được xem là tiền đề quan trọng để xây dựng vùng nguyên liệu bền vững trong tương lai.
Từ nguồn dược liệu này, các nhà khoa học đã bào chế thành công viên hỗ trợ xương khớp. Thành phần chính gồm cao chiết cây Đòn võ kết hợp với cốt toái bổ, đỗ trọng, đương quy và thổ phục linh. Song song đó, nhóm cũng phát triển sản phẩm kem xoa bóp chứa chiết xuất Đòn võ. Các thử nghiệm cho thấy sản phẩm bảo đảm an toàn và không gây kích ứng trên động vật thực nghiệm.
Theo nhóm nghiên cứu, kết quả đạt được mang ý nghĩa mới không chỉ tại Việt Nam mà còn trên thế giới. Công trình đã bổ sung dữ liệu khoa học cho một loài dược liệu bản địa còn ít được biết đến. Hiện nhóm đã xây dựng tiêu chuẩn cơ sở và hoàn thiện hồ sơ cho sản phẩm viên xương khớp nhằm hướng tới cấp phép lưu hành. Trong thời gian tới, việc nhân rộng mô hình trồng cây Đòn võ được kỳ vọng sẽ góp phần bảo tồn nguồn gen quý, tạo sinh kế cho người dân và cung cấp nguyên liệu cho ngành dược trong nước.
Hoàng Lan (Tổng hợp)
