Nghệ An thúc đẩy logistics chuyên biệt cho công nghiệp công nghệ cao

NGHỆ AN – Sự tăng trưởng mạnh mẽ của công nghiệp công nghệ cao và hoạt động xuất nhập khẩu đang thúc đẩy Nghệ An phát triển hệ thống logistics chuyên biệt nhằm đáp ứng yêu cầu của chuỗi sản xuất hiện đại và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp trong Khu kinh tế và các khu công nghiệp của Nghệ An ước đạt 1,96 tỷ USD, tăng khoảng 52% so với cùng kỳ năm 2025. Kim ngạch nhập khẩu máy móc, linh kiện và nguyên liệu phục vụ sản xuất cũng đạt khoảng 2,09 tỷ USD, tăng khoảng 51%.

Nhóm hàng điện tử và công nghệ hiện chiếm 86,8% tổng giá trị xuất khẩu của Khu kinh tế Đông Nam, trong khi nhóm cơ khí chính xác chiếm 9,9%. Tỷ trọng lớn của các ngành công nghệ cao đang tạo ra yêu cầu ngày càng khắt khe đối với dịch vụ logistics chuyên biệt.

Các dự án đầu tư quy mô lớn như Foxconn, Luxshare, Goertek, Runergy và Everwin Precision đều hoạt động trong lĩnh vực điện tử, công nghệ cao và năng lượng. Đặc thù của các ngành này là sử dụng nhiều linh kiện có giá trị lớn, nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm và rung lắc trong quá trình vận chuyển.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động vận tải hàng hóa thông thường, logistics chuyên biệt còn bao gồm hệ thống lưu kho, quản lý chuỗi cung ứng và các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng phù hợp với từng nhóm hàng hóa. Mô hình này đòi hỏi sự đồng bộ từ kho sạch, kho lạnh đạt chuẩn, phương tiện vận chuyển chuyên dụng đến nguồn nhân lực có trình độ kỹ thuật cao.

Nhu cầu logistics chuyên biệt cũng mở rộng sang các lĩnh vực như vận chuyển sữa bằng xe bồn lạnh, bảo quản thực phẩm, thủy hải sản, dược phẩm, vắc-xin, hàng siêu trường siêu trọng phục vụ xây dựng nhà máy cùng các mặt hàng hóa chất, khí hóa lỏng, xăng dầu, pin lithium và vật liệu dễ cháy nổ.

Trước xu thế phát triển mới, nhiều doanh nghiệp logistics tại Nghệ An đã chủ động đầu tư hạ tầng, trang thiết bị và mở rộng dịch vụ nhằm đáp ứng yêu cầu của các chuỗi sản xuất công nghệ cao. Những bước đi này đang tạo nền tảng cho việc hình thành hệ sinh thái logistics chuyên sâu phục vụ phát triển công nghiệp hiện đại của tỉnh.

Bà Lê Thị Hoàng Oanh, Tổng Giám đốc Công ty CP tiếp vận Avina tại KCN VSIP cho biết doanh nghiệp được thành lập từ năm 2012 với định hướng logistics tích hợp và chuyên sâu, tập trung phục vụ các doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu, đặc biệt là doanh nghiệp FDI. Công ty không chỉ cung cấp các dịch vụ riêng lẻ mà còn hướng đến vai trò đối tác đồng hành trong việc tư vấn và tối ưu toàn bộ chuỗi cung ứng cho khách hàng.

Các nhóm dịch vụ trọng tâm của doanh nghiệp gồm đại lý thủ tục hải quan và xuất nhập khẩu, giao nhận vận tải quốc tế bằng đường biển, đường hàng không và đường bộ, logistics tích hợp cùng các dịch vụ tư vấn tuân thủ hải quan, quản trị rủi ro và dịch vụ sau thông quan.

“Đối với Avina Logistics, đây là giai đoạn tập trung nâng cấp toàn diện. Từ đẩy mạnh chuẩn hóa hệ thống quản trị, cải tiến quy trình, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong quản lý dữ liệu và vận hành, đồng thời tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ. Sau nhiều năm hoạt động, chúng tôi đã xây dựng được uy tín trên thị trường cùng mạng lưới khách hàng và đối tác ổn định, tạo nền tảng thuận lợi để phát triển trong giai đoạn mới”, bà Oanh chia sẻ.

Trong khi đó, ông Nguyễn Xuân Trường, Phó Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ tổng hợp Hoàng Sơn cho biết doanh nghiệp đang thực hiện hoạt động tạm nhập, tái xuất tinh bột sắn từ Lào về Việt Nam để xuất khẩu sang Trung Quốc, Hà Lan và một số nước châu Âu. Với đặc thù là mặt hàng thực phẩm, dịch vụ logistics phải đáp ứng nghiêm ngặt các quy định về kiểm dịch, an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu.

“Để có được lợi thế cạnh tranh, chúng tôi đã đầu tư máy móc, kho bãi, thiết bị bài bản, nhân sự có chuyên môn cao. Tôi tin lĩnh vực này sẽ còn mở rộng đầy triển vọng trong thời gian tới”, ông Trường nói.

Bên cạnh những cơ hội phát triển, ngành logistics tại Nghệ An vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức từ những biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu. Các yếu tố như xung đột tại Trung Đông, biến động địa chính trị, giá nhiên liệu hay giá cước vận tải quốc tế có thể tác động trực tiếp đến chi phí logistics và kế hoạch sản xuất, xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Đối với Nghệ An, hoạt động logistics quốc tế hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào các đầu mối lớn như cảng Hải Phòng, sân bay Nội Bài và cửa khẩu Hữu Nghị. Khoảng cách vận chuyển xa làm gia tăng thời gian, chi phí và rủi ro, đặc biệt trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Nguồn nhân lực logistics chất lượng cao cũng là một bài toán cần được giải quyết khi ngành nghề này đòi hỏi tính kỷ luật, khả năng chịu áp lực công việc lớn và sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh liên tục. Doanh nghiệp vì thế phải tăng cường đào tạo chuyên môn và xây dựng đội ngũ nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Để đón đầu làn sóng đầu tư công nghệ cao, Nghệ An đang tập trung triển khai Đề án “Phát triển tỉnh Nghệ An trở thành trung tâm logistics của vùng Bắc Trung Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045”. Đề án hướng tới mục tiêu đưa dịch vụ logistics của tỉnh trở thành ngành dịch vụ có trình độ khá của khu vực Bắc Trung Bộ và cả nước trong giai đoạn 2025 – 2035.

Việc hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển logistics cùng đầu tư hạ tầng kho bãi, cảng cạn, kho ngoại quan và hệ thống vận tải hiện đại sẽ tạo thêm động lực để Nghệ An phát triển bền vững. Đồng thời, các doanh nghiệp logistics địa phương cũng cần nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ trọn gói và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghiệp công nghệ cao.

An Nhiên (tổng hợp)