Lúa giảm giá, nông dân đối mặt nguy cơ thua lỗ

Giá lúa giảm sâu trong khi chi phí sản xuất tăng cao khiến nông dân miền Tây rơi vào cảnh lợi nhuận bấp bênh, nhiều hộ đứng trước nguy cơ thua lỗ.

Chi phí sản xuất đè nặng người trồng lúa

Những ngày đầu tháng 4, không khí thu hoạch tại các cánh đồng ở Đồng Tháp, An Giang lẽ ra phải nhộn nhịp như thường lệ. Thế nhưng, thực tế lại trái ngược khi nhiều ruộng lúa đã gặt xong nhưng vẫn nằm chờ thương lái thu mua. Dọc theo các tuyến kênh, bờ bao nội đồng, từng bao lúa chất đống dưới nắng nóng kéo dài, khiến nông dân không khỏi sốt ruột. Tại huyện Hồng Ngự, Tân Hồng (Đồng Tháp), nhiều hộ dân phản ánh việc thương lái chậm thu mua, thậm chí ép giá so với mức đã thỏa thuận trước đó.

Có trường hợp giá lúa ban đầu được chốt ở mức 6.800 đồng/kg nhưng khi thu hoạch lại bị giảm xuống còn khoảng 6.200 đồng/kg. Không chỉ giá giảm, tiến độ thu mua chậm cũng gây ra nhiều hệ lụy. Lúa sau khi gặt phải phơi ngoài đồng trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khiến hao hụt trọng lượng từ 1-2% mỗi ngày. Điều này càng làm giảm lợi nhuận vốn đã mỏng của người trồng lúa. Giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhân công đều leo thang. Đáng chú ý, chi phí thuê máy gặt và vận chuyển tăng cao do giá nhiên liệu biến động. Nhiều nông dân cho biết, tổng chi phí sản xuất đã tăng đáng kể so với các vụ trước.

Tại một số địa phương ở An Giang, tình trạng khan hiếm máy gặt còn khiến việc thu hoạch bị trì hoãn. Có nơi giá thuê máy lên tới 15 triệu đồng/ha, gấp nhiều lần so với mức thông thường. Việc lúa chín quá ngày thu hoạch không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng hạt, khiến giá bán càng thấp hơn. Dù năng suất vụ đông xuân được đánh giá khá cao, trung bình đạt từ 7,8 đến 8 tấn/ha, song với mức giá hiện tại, nhiều nông dân cho biết gần như không có lãi. Thậm chí, một số hộ còn đứng trước nguy cơ thua lỗ sau khi trừ đi toàn bộ chi phí.

Xuất khẩu chững lại, điều tiết sản xuất đặt ra cấp thiết

Theo đánh giá của các chuyên gia và doanh nghiệp trong ngành, nguyên nhân chính khiến giá lúa giảm trong thời điểm này là do cung vượt cầu. Vụ đông xuân là vụ sản xuất chính trong năm, sản lượng lớn, trong khi thị trường xuất khẩu lại có dấu hiệu chững lại. Một số doanh nghiệp thu mua cho biết, nhu cầu từ các thị trường truyền thống giảm do nhiều quốc gia tăng dự trữ lương thực trong thời gian trước đó. Điều này khiến lượng gạo tồn kho ở các nước nhập khẩu còn lớn, dẫn đến hạn chế ký kết hợp đồng mới.

Đối với mặt hàng nếp, tình trạng còn khó khăn hơn khi diện tích gieo trồng tăng nhanh trong thời gian qua. Việc mở rộng sản xuất thiếu kiểm soát đã dẫn đến dư cung, kéo giá xuống thấp và khiến việc tiêu thụ gặp nhiều trở ngại. Đây là bài học rõ ràng về việc phát triển sản xuất chưa gắn chặt với tín hiệu thị trường. Tuy nhiên, một số tín hiệu tích cực cũng bắt đầu xuất hiện khi các đối tác như Philippines, Trung Quốc và một số nước châu Phi có xu hướng quay lại nhập khẩu trong thời gian tới. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp thị trường gạo dần phục hồi, cải thiện giá bán cho nông dân.

Về lâu dài, các cơ quan quản lý nhận định việc điều tiết sản xuất theo nhu cầu thị trường là yếu tố then chốt. . Đồng thời, việc phát triển chuỗi liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp cũng cần được thúc đẩy nhằm đảm bảo đầu ra ổn định. Trong bối cảnh ngành lúa gạo vẫn giữ vai trò trụ cột của nông nghiệp Việt Nam, câu chuyện “được mùa mất giá” tiếp tục đặt ra yêu cầu cấp thiết về tái cơ cấu sản xuất theo hướng bền vững. Khi người nông dân không chỉ cần mùa vàng bội thu mà còn cần một thị trường ổn định, minh bạch để đảm bảo sinh kế lâu dài.

Theo: VnExpress