TPHCM, ngành y tế đang tăng cường giám sát và triển khai các biện pháp phòng ngừa sau khi ghi nhận 3 học sinh mắc bệnh do não mô cầu nhóm B, trong đó có một trường hợp tử vong.
- Tiệm bánh mì hơn 80 năm giữ nghề với món bò giá 345.000 đồng
- Ông Trump nói chỉ xin mượn chuyên cơ, Qatar quyết định tặng luôn
- Khởi tố đôi vợ chồng đóng gói gạo giả nhãn Thái Sơn
Sự việc xảy ra tại Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước, với hai học sinh còn lại đang được điều trị. Các cơ quan y tế đồng thời rà soát người tiếp xúc gần, tư vấn dự phòng và khuyến cáo cộng đồng chủ động phát hiện những biểu hiện bất thường.
Bệnh do não mô cầu là tình trạng nhiễm khuẩn cấp tính gây ra bởi vi khuẩn Neisseria meningitidis. Theo BS.CKII Đoàn Công Viên, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC), bệnh có thể gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc xuất hiện đồng thời cả hai thể, với khả năng diễn tiến nghiêm trọng chỉ trong vài giờ.
Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng trẻ dưới 5 tuổi và thanh thiếu niên từ 15 đến 24 tuổi là những nhóm có tỷ lệ mắc cao. Người chưa tiêm vaccine, người suy giảm miễn dịch, người hút thuốc lá và những người thường xuyên ở trong môi trường đông đúc, chật hẹp, ít thông thoáng cũng đối mặt với nguy cơ cao hơn.
Vi khuẩn lây truyền qua đường hô hấp, đặc biệt khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc khi tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp. Thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 3-4 ngày; ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể hắt hơi, sổ mũi và mệt mỏi, những triệu chứng dễ bị nhầm với cảm cúm thông thường.
Tuy nhiên, tình trạng có thể chuyển nặng nhanh chóng nên việc nhận diện dấu hiệu cảnh báo đóng vai trò quan trọng. Với thể viêm màng não, người bệnh thường sốt cao đột ngột, rét run, đau đầu dữ dội, nôn, cứng cổ và sợ ánh sáng; khi bệnh tiến triển nặng, tình trạng rối loạn ý thức, co giật hoặc hôn mê có thể xuất hiện.
Ở trẻ nhỏ, những biểu hiện cần lưu ý gồm bỏ bú, quấy khóc, ngủ li bì hoặc thóp phồng. Đây là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế kịp thời, nhất là khi trẻ có biểu hiện bất thường xuất hiện đột ngột.
Đối với thể nhiễm khuẩn huyết, người bệnh có thể sốt cao, rét run, đau cơ và đau nhức khớp toàn thân. Các nốt tử ban có thể xuất hiện ở đùi, cẳng chân hoặc thân mình, lan rộng nhanh và có vùng trung tâm hoại tử; trong trường hợp tối cấp, bệnh có thể gây sốc nhiễm khuẩn, tụt huyết áp, suy đa tạng, rối loạn đông máu và tử vong trong thời gian ngắn.
Theo HCDC, tỷ lệ tử vong do bệnh não mô cầu vào khoảng 8-15%, nhưng có thể tăng lên 40-50% ở những trường hợp nhiễm khuẩn huyết tối cấp gây sốc. Trong số những người sống sót, khoảng 10-20% có thể chịu di chứng lâu dài như điếc, mù lòa, chậm phát triển trí tuệ, động kinh, yếu liệt tay chân, hoại tử da, hoại tử chi hoặc suy thận mạn tính.
Sau khi ghi nhận các trường hợp mắc bệnh tại Trường THCS Hai Bà Trưng, HCDC phối hợp với nhà trường điều tra dịch tễ và theo dõi những người có tiếp xúc với bệnh nhân. Ngành y tế xác định người sống cùng nhà hoặc có tiếp xúc gần là nhóm cần được chú ý do nguy cơ lây nhiễm qua dịch tiết đường hô hấp.
Những trường hợp thuộc diện tiếp xúc gần bao gồm người cùng nhà với bệnh nhân, học sinh cùng lớp có dùng chung ly uống nước hoặc đồ chơi, người ở hoặc làm việc cùng phòng và người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân. Người tiếp xúc mật thiết hoặc tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp mà không có phương tiện bảo hộ cũng cần được đánh giá nguy cơ.
HCDC khuyến cáo người tiếp xúc gần nên được bác sĩ tư vấn sử dụng thuốc dự phòng càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 24 giờ kể từ khi xác định ca bệnh. Biện pháp này giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nhưng không thay thế vaccine hay các biện pháp phòng ngừa thường ngày.
Những người thuộc diện tiếp xúc gần cần hạn chế tiếp xúc với người khác và theo dõi sức khỏe trong 10-14 ngày. Nếu xuất hiện sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng cổ, phát ban hoặc buồn nôn, cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra và xử trí.
Về phòng bệnh trong cộng đồng, người dân nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc miệng, vệ sinh mũi họng, đeo khẩu trang và duy trì không gian sinh hoạt, làm việc thông thoáng. Không dùng chung vật dụng cá nhân, bảo đảm dinh dưỡng, tập luyện để nâng cao thể trạng và hạn chế tiếp xúc gần với người nghi mắc bệnh cũng là những biện pháp cần thực hiện.
Khi có biểu hiện nghi ngờ, đặc biệt là sốt cao đột ngột kèm đau đầu dữ dội, cứng cổ hoặc phát ban, người dân không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế kịp thời. Việc phát hiện sớm, xử trí nhanh và thực hiện đúng hướng dẫn dự phòng là những yếu tố quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ biến chứng và lây lan.
Minh Tuấn (Tổng hợp)
